I CSK 174/14

Sąd Najwyższy2014-11-20
SNCywilneprawo rzeczoweŚrednianajwyższy
księgi wieczysteroszczeniewykreślenieskarga kasacyjnaSąd Najwyższypostępowanie cywilneprawo rzeczowe

Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania, uznając, że nie wykazała ona istnienia przesłanek uzasadniających jej rozpoznanie.

Sąd Najwyższy rozpatrywał skargę kasacyjną uczestnika postępowania od postanowienia Sądu Okręgowego, które oddaliło apelację uczestnika od postanowienia Sądu Rejonowego w sprawie o wykreślenie roszczenia z księgi wieczystej. Uczestnik domagał się przyjęcia skargi do rozpoznania, wskazując na naruszenia proceduralne. Sąd Najwyższy uznał, że wskazane przez skarżącego przyczyny nieważności postępowania nie uzasadniają przyjęcia skargi, a kwestia stosowania przepisów wieczystoksięgowych nie stanowiła podstawy do uwzględnienia skargi.

Sąd Najwyższy w składzie sędzi Iwony Koper rozpoznał skargę kasacyjną uczestnika postępowania, M. Spółki z o.o. w W., od postanowienia Sądu Okręgowego w W. z dnia 22 sierpnia 2013 r., które oddaliło apelację uczestnika od postanowienia Sądu Rejonowego w W. z dnia 7 marca 2013 r. Sprawa dotyczyła wniosku P. Ś. o wykreślenie roszczenia wpisanego na rzecz uczestnika w księdze wieczystej. Uczestnik w skardze kasacyjnej domagał się jej przyjęcia do rozpoznania, powołując się na przesłanki z art. 398^9 § 1 pkt 1, 2, 3 i 4 k.p.c., w tym na nieważność postępowania z powodu pozbawienia strony możności obrony swych praw. Sąd Najwyższy uznał, że wskazane przez skarżącego przyczyny nieważności postępowania nie uzasadniają przyjęcia skargi do rozpoznania. Podkreślono, że samo zastosowanie przepisów wieczystoksięgowych nie stanowi wadliwości procesowej sądu, a nieuwzględnienie wniosków dowodowych strony nie zawsze prowadzi do nieważności postępowania. Sąd Najwyższy stwierdził również, że zagadnienie prawne związane z art. 19 ust. 3 ustawy o księgach wieczystych i hipotece nie było w sprawie stosowane, a stanowisko Sądu Okręgowego znajduje potwierdzenie w orzecznictwie. Wobec braku podstaw do przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania, Sąd Najwyższy odmówił jej przyjęcia i oddalił wniosek o zasądzenie kosztów postępowania kasacyjnego.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (3)

Odpowiedź sądu

Nie, samo zastosowanie przepisów wieczystoksięgowych nie stanowi wadliwości procesowej sądu, a nieuwzględnienie wniosków dowodowych strony nie zawsze prowadzi do nieważności postępowania.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy wyjaśnił, że pozbawienie strony możności obrony swych praw polega na braku możliwości udziału w postępowaniu z powodu wadliwości procesowych. Samo zastosowanie przepisów proceduralnych, nawet jeśli strona kwestionuje ich zasadność, nie jest wadliwością procesową sądu. Podobnie, nieuwzględnienie wniosków dowodowych strony nie zawsze skutkuje nieważnością postępowania.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

Odmowa przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania

Strona wygrywająca

M. Spółka z o.o. w W. (uczestnik postępowania)

Strony

NazwaTypRola
P. Ś.osoba_fizycznawnioskodawca
M. Spółka z o.o. w W.spółkauczestnik postępowania

Przepisy (8)

Główne

k.p.c. art. 398^9 § § 1 pkt 1, 2, 3 i 4

Kodeks postępowania cywilnego

Określa przesłanki przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania.

u.k.w.h. art. 19 § ust. 3

Ustawa o księgach wieczystych i hipotece

Dotyczy wpisu do księgi wieczystej roszczenia przyszłego lub warunkowego.

Pomocnicze

k.p.c. art. 379 § pkt 5

Kodeks postępowania cywilnego

Definiuje nieważność postępowania z powodu pozbawienia strony możności obrony swych praw.

k.p.c. art. 378 § § 1

Kodeks postępowania cywilnego

Dotyczy zakresu rozpoznania apelacji.

k.p.c. art. 382

Kodeks postępowania cywilnego

Dotyczy rozpoznania sprawy przez sąd drugiej instancji.

k.p.c. art. 217 § § 1 i 2

Kodeks postępowania cywilnego

Reguluje kwestie przeprowadzania dowodów.

k.p.c. art. 381

Kodeks postępowania cywilnego

Dotyczy przeprowadzania dowodów w postępowaniu apelacyjnym.

k.p.c. art. 520 § § 1

Kodeks postępowania cywilnego

Reguluje zasady ponoszenia kosztów postępowania w sprawach, w których nie zachodzi spór.

Argumenty

Odrzucone argumenty

Nieważność postępowania z powodu pozbawienia strony możności obrony swych praw. Naruszenie przepisów proceduralnych przy stosowaniu przepisów wieczystoksięgowych. Niewłaściwa wykładnia art. 19 ust. 3 u.k.w.h.

Godne uwagi sformułowania

Pozbawienie strony możności obrony swych praw (...) polega na tym, że strona na skutek wadliwości procesowych sądu lub strony przeciwnej nie mogła brać i nie brała udziału w postępowaniu lub jego istotnej części samo ich zastosowanie, z czego skarżący wywodzi uniemożliwienie mu obrony swych praw, nie może być uznane za wadliwość procesową sądu roszczenie o przeniesienie własności z umowy przedwstępnej, nie jest roszczeniem przyszłym, o jakim jest mowa w art. 19 ust. 3 u.k.w.h., lecz roszczeniem istniejącym, którego realizacja może nastąpić w przyszłości

Skład orzekający

Iwona Koper

sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja przesłanek przyjęcia skargi kasacyjnej, pojęcie nieważności postępowania, stosowanie przepisów o księgach wieczystych w kontekście umów przedwstępnych."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji procesowej i interpretacji przepisów wieczystoksięgowych.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Orzeczenie wyjaśnia istotne kwestie proceduralne dotyczące dopuszczalności skargi kasacyjnej oraz interpretuje przepisy dotyczące ksiąg wieczystych, co jest ważne dla praktyków prawa cywilnego.

Kiedy Sąd Najwyższy odrzuca skargę kasacyjną? Kluczowe przesłanki i pułapki procesowe.

Sektor

nieruchomości

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
Sygn. akt I CSK 174/14
POSTANOWIENIE
Dnia 20 listopada 2014 r.
Sąd Najwyższy w składzie:
SSN Iwona Koper
w sprawie z wniosku P. Ś.
‎
przy uczestnictwie M. Spółce z o.o. w W.
‎
o wykreślenie roszczenia,
‎
na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej
w dniu 20 listopada 2014 r.,
‎
na skutek skargi kasacyjnej uczestnika postępowania
od postanowienia Sądu Okręgowego w W.
‎
z dnia 22 sierpnia 2013 r., sygn. akt V Ca […],
odmawia przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania;
‎
oddala wniosek wnioskodawcy o zasądzenie kosztów postępowania kasacyjnego.
UZASADNIENIE
W sprawie z wniosku P. Ś. z udziałem M. spółki z o.o. w  W. o wykreślenie z księgi wieczystej roszczenia wpisanego na rzecz uczestnika Sąd Okręgowy w W. postanowieniem z dnia 22 sierpnia 2013 r. oddalił apelację uczestnika od postanowienia Sądu Rejonowego w W. z dnia 7 marca 2013 r.
Postanowienie Sądu Okręgowego zaskarżył skargą kasacyjną uczestnik uzasadniając wniosek o jej przyjęcie do rozpoznania występowaniem przesłanek określonych w art. 398
9
§ 1 pkt 1, 2, 3 i 4 k.p.c.
Sąd Najwyższy zważył, co następuje:
Wskazane przez skarżącego przyczyny nieważności postępowania nie uzasadniają przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania ze względu na tę przesłankę.
Pozbawienie strony możności obrony swych praw (art. 379 pkt 5 k.p.c.) polega na tym, że strona na skutek wadliwości procesowych sądu lub strony przeciwnej nie mogła brać i nie brała udziału w postępowaniu lub jego istotnej części, jeżeli skutki tych wadliwości nie mogły być usunięte przed wydaniem orzeczenia kończącego postępowanie w danej instancji
(m.in. orzeczenie Sądu Najwyższego z dnia 6 marca 1998 r., III CKN 34/98, Prok. I Prawo z 1999 r., nr 5, poz. 41, z dnia 10 maja 2000 r., III CKN 416/98, OSNC 2000, nr 12, poz. 220, z  dnia 6 maja 2003 r., I CZ 43/03, nie publ., z dnia 19 marca 2004 r., IV CK 216/03, nie publ.).
Sprawa niniejsza rozpoznana została przez Sąd Rejonowy według właściwych dla spraw wieczystoksięgowych przepisów art. 626
1
do 626
13
k.p.c., a  samo ich zastosowanie, z czego skarżący wywodzi uniemożliwienie mu obrony swych praw, nie może być uznane za wadliwość procesową sądu.
Nie uzasadnia zarzutu nieważności postępowania z powodu pozbawienia strony możności obrony swych praw nieuwzględnienie przez sąd wniosków dowodowych strony chociażby naruszało to przepisy procedury. Pominięcie przez sąd odwoławczy kwestionowanego w apelacji nie uwzględnienia przez sąd pierwszej instancji wniosków dowodowych strony, może być rozważane w ramach  sformułowanego w  skardze kasacyjnej zarzutu naruszenia art. 378 § 1 k.p.c. w związku z art. 382 k.p.c. i art. 217 § 1 i 2 k.p.c., zaś zaniechanie przeprowadzenia dowodu zgłoszonego po raz pierwszy w instancji odwoławczej może być kwestionowane na podstawie zarzutu naruszenia art. 217 § 2 k.p.c. w związku z art. 381 k.p.c. (m. in. w
yroki
Sądu Najwyższego z dnia 23 lutego 2001 r.,
II CKN 395/00 i z dnia 18  paździer
nika 2001 r.,
IV CKN 478/00, nie publ.).
Przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania w oparciu o przesłankę z art. 398
9
§ 1 pkt 1 k.p.c. wymaga, by przedstawione w niej zagadnienie prawne było istotne, co wyraża się w jego znaczeniu dla rozwoju prawa lub precedensowym charakterze. Przedstawienie okoliczności uzasadniających rozpoznanie skargi kasacyjnej ze względu na występujące w sprawie zagadnienie prawne powinno, poza sformułowaniem tego zagadnienia, wskazywać wątpliwości związane z  rozumieniem bądź stosowaniem przepisów prawnych niezbędnych do rozstrzygnięcia sprawy. Przepis art. 19 ust. 3 ustawy z dnia 6 lipca 1982 r. o  księgach wieczystych i hipotece, tekst. jedn. Dz. U. z 2001 r., Nr 124, poz. 1361 ze zm. – dalej jako u.k.w.h.), dotyczący wpisu do księgi wieczystej roszczenia przyszłego lub warunkowego, z którym skarżący wiąże sformułowane zagadnienie prawne, nie był w sprawie stosowany przez sądy orzekające. Stanowisko Sądu Okręgowego, że r
oszczenie o przeniesienie własności z umowy przedwstępnej, nie jest roszczeniem przyszłym, o jakim jest mowa w art. 19 ust. 3 u.k.w.h., lecz roszczeniem istniejącym, którego realizacja może nastąpić w przyszłości znajduje potwierdzenie w orzecznictwie Sądu Najwyższego (w
yrok
Sądu Najwyższego z  dnia 13 lipca 2005 r.,
I CK 28/05, nie publ.). Uzasadnienie wniosku o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania z uwagi na przesłankę z art. 398 § 1 pkt 2 k.p.c. nie odnosi się dokonanej przez Sąd Najwyższy wykładni i nie przytacza argumentacji uzasadniającej jej zmianę.
Skarga kasacyjna jest oczywiście uzasadniona (art. 398
9
§ 1 pkt 4 k.p.c.), jeżeli bez wątpliwości nastąpiły podnoszone w niej uchybienia lub gdy jest pewne, że miały one wpływ na treść zaskarżonego orzeczenia, albo też podniesione zarzuty oczywiście uzasadniają wniesioną skargę. Uzasadnienie wniosku o  przyjęcie wniesionej skargi do rozpoznania, na tle jej podstaw oraz motywów zaskarżonego postanowienia nie daje podstaw do takiej oceny.
Z tych przyczyn na podstawie art. 398
9
§ 2 k.p.c. Sąd Najwyższy orzekł jak w  sentencji, oddalając wniosek o zasądzenie kosztów postępowania na rzecz wnioskodawcy, wobec braku podstaw do odstąpienia od zasady określonej w art. 520 § 1 k.p.c.
[aw]

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI