I CSK 1710/25
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd Najwyższy w Izbie Cywilnej rozpoznał wniosek Banku S.A. o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania od wyroku Sądu Apelacyjnego w Szczecinie, który utrzymał w mocy wyrok Sądu Okręgowego w Szczecinie zasądzający od banku na rzecz R.K. kwotę 227.020,79 zł wraz z odsetkami. Bank argumentował, że skarga kasacyjna jest oczywiście uzasadniona, powołując się na naruszenie dyrektywy 93/13 (twierdząc, że nie ma ona zastosowania do umów zawartych przed akcesją Polski do UE) oraz art. 481 § 1 k.c. w związku z przepisami o rozpatrywaniu reklamacji (kwestionując zasadność zasądzenia odsetek od konkretnej daty). Bank podniósł również istotne zagadnienia prawne dotyczące kontroli postanowień umownych po spłacie kredytu i możliwości zastąpienia abuzywnych klauzul kursem rynkowym. Sąd Najwyższy, odmawiając przyjęcia skargi do rozpoznania, wskazał, że przesłanki określone w art. 398^9 § 1 k.p.c. nie zostały spełnione. Podkreślono, że kwestie dotyczące stosowania prawa unijnego do umów zawartych przed akcesją zostały już wyjaśnione w orzecznictwie, a także że zarzut dotyczący odsetek jest nieuzasadniony, gdyż wymagalność roszczenia nastąpiła w dacie wskazanej przez sąd niższej instancji. Sąd Najwyższy powołał się na uchwałę całej Izby Cywilnej Sądu Najwyższego z 25 kwietnia 2024 r., III CZP 25/22, która rozstrzygnęła podobne zagadnienia.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaUzasadnienie odmowy przyjęcia skargi kasacyjnej z powodu braku istotnych zagadnień prawnych lub oczywistej zasadności, a także interpretacja stosowania prawa unijnego do umów zawartych przed akcesją.
Dotyczy specyficznych przesłanek przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania przez Sąd Najwyższy.
Zagadnienia prawne (3)
Czy przepisy dyrektywy 93/13/EWG oraz orzecznictwo TSUE mają zastosowanie do umów kredytu zawartych przed przystąpieniem Polski do Unii Europejskiej?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Choć dyrektywa co do zasady nie ma zastosowania do umów zawartych przed akcesją, polskie prawo dotyczące wzorców umów (w tym art. 385^1 k.c.) miało na celu transpozycję tej dyrektywy, dlatego przy wykładni przepisów należy kierować się wskazówkami prawa unijnego i orzecznictwa TSUE, aby zapewnić jednolitość wykładni.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy wskazał, że polskie przepisy dotyczące kontroli postanowień umownych były tworzone z myślą o implementacji dyrektywy 93/13. W celu zapewnienia jednolitości wykładni przepisów krajowych, zarówno przed, jak i po akcesji, a także ze względu na zobowiązania wynikające z Układu Europejskiego, należy uwzględniać wskazówki płynące z prawa unijnego i orzecznictwa TSUE.
Czy w przypadku uznania postanowienia umowy kredytu za abuzywne, sąd może zastąpić je innym kursem waluty obcej (np. kursem NBP) lub zastosować przepis dyspozytywny z art. 358 § 2 k.c.?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, w obowiązującym stanie prawnym, w razie uznania postanowienia umowy kredytu indeksowanego lub denominowanego dotyczącego sposobu określania kursu waluty obcej za niedozwolone i nieobowiązujące, nie można przyjąć, że jego miejsce zajmuje inny sposób określenia kursu waluty obcej wynikający z przepisów prawa lub zwyczajów. W szczególności niedopuszczalne jest zastąpienie niedozwolonych postanowień kursem średnim NBP.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy powołał się na uchwałę całej Izby Cywilnej Sądu Najwyższego (III CZP 25/22), która rozstrzygnęła, że w przypadku abuzywności klauzuli kursowej, nie można jej zastąpić innym kursem waluty obcej, ani kursem średnim NBP. W takiej sytuacji umowa nie wiąże także w pozostałym zakresie.
Czy zasądzenie ustawowych odsetek za opóźnienie od dnia następującego po terminie zapłaty wskazanym przez powoda jest uzasadnione, jeśli powód dokonał potrącenia i wezwał do zapłaty?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, zasądzenie odsetek od dnia następującego po terminie zapłaty wskazanym w wezwaniu jest uzasadnione, jeśli wezwanie to nastąpiło po skutecznym potrąceniu.
Uzasadnienie
Powódka złożyła oświadczenie o potrąceniu swojej nadpłaty z wierzytelnością banku, a następnie wezwała bank do zapłaty pozostałej kwoty w określonym terminie. Wymagalność roszczenia nastąpiła z dniem następującym po upływie tego terminu, co uzasadnia zasądzenie odsetek od tej daty.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| R.K. | osoba_fizyczna | powód |
| Bank spółka akcyjna w W. | spółka | pozwany |
Przepisy (10)
Główne
k.c. art. 385 § 1
Kodeks cywilny
Kontrola postanowień umownych, w tym niedozwolonych postanowień umownych (klauzul abuzywnych).
k.p.c. art. 398 § 9
Kodeks postępowania cywilnego
Przesłanki przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania.
Pomocnicze
k.c. art. 481 § § 1
Kodeks cywilny
Niewłaściwe zastosowanie przepisu skutkujące bezpodstawnym zasądzeniem ustawowych odsetek za opóźnienie.
ustawa o reklamacjach art. 5
Ustawa o rozpatrywaniu reklamacji przez podmioty rynku finansowego, o Rzeczniku Finansowym i o Funduszu Edukacji Finansowej
k.c. art. 411 § pkt 4
Kodeks cywilny
k.c. art. 411 § pkt 2
Kodeks cywilny
k.c. art. 410 § § 1
Kodeks cywilny
k.c. art. 405
Kodeks cywilny
k.c. art. 358 § § 2
Kodeks cywilny
Zastosowanie przepisu dyspozytywnego.
u.o.p.k.
Ustawa o ochronie niektórych praw konsumentów oraz o odpowiedzialności za szkodę wyrządzoną przez produkt niebezpieczny
Wprowadziła do k.c. regulacje dotyczące wzorców umów i kontroli postanowień niedozwolonych.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Brak przesłanek do przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania, w szczególności brak istotnego zagadnienia prawnego i oczywistej zasadności skargi.
Odrzucone argumenty
Dyrektywa 93/13 nie ma zastosowania do umów zawartych przed akcesją Polski do UE. • Naruszenie art. 481 § 1 k.c. poprzez bezpodstawne zasądzenie ustawowych odsetek za opóźnienie. • Istnienie istotnych zagadnień prawnych dotyczących kontroli postanowień umownych po spłacie kredytu i możliwości zastąpienia klauzul abuzywnych kursem rynkowym.
Godne uwagi sformułowania
skarga kasacyjna, nadzwyczajny środek zaskarżenia prawomocnych orzeczeń, będzie pełnić przypisane jej funkcje publicznoprawne. • Istotnym zagadnieniem prawnym w rozumieniu art. 398^9 § 1 pkt 1 k.p.c. jest zagadnienie nowe, nierozwiązane dotychczas w orzecznictwie, którego wyjaśnienie może przyczynić się do rozwoju prawa. • w razie uznania, iż postanowienie umowy kredytu indeksowanego lub denominowanego odnoszące się do sposobu określania kursu waluty obcej stanowi niedozwolone postanowienie umowne i nie jest wiążące, w obowiązującym stanie prawnym nie można przyjąć, że miejsce tego postanowienia zajmuje inny sposób określenia kursu waluty obcej wynikający z przepisów prawa lub zwyczajów. • zachodzi ona wówczas, gdy z treści skargi bez potrzeby głębszej analizy oraz szczegółowych rozważań wynika, że wadliwości przytoczone w uzasadnieniu wniosku o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania, uzasadniają uwzględnienie skargi.
Skład orzekający
Agnieszka Jurkowska-Chocyk
przewodniczący-sprawozdawca
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Uzasadnienie odmowy przyjęcia skargi kasacyjnej z powodu braku istotnych zagadnień prawnych lub oczywistej zasadności, a także interpretacja stosowania prawa unijnego do umów zawartych przed akcesją."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznych przesłanek przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania przez Sąd Najwyższy.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Orzeczenie SN dotyczące odmowy przyjęcia skargi kasacyjnej w sprawie kredytu bankowego, z odniesieniem do prawa unijnego i klauzul abuzywnych, jest istotne dla prawników specjalizujących się w prawie bankowym i ochrony konsumentów.
“Sąd Najwyższy stawia tamę próbom obejścia prawa unijnego w starych umowach kredytowych.”
Dane finansowe
WPS: 227 020,79 PLN
zapłata: 227 020,79 PLN
Sektor
bankowość
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.