I CSK 1700/23

Sąd NajwyższyWarszawa2024-05-23
SNCywilnezobowiązaniaŚrednianajwyższy
skarga kasacyjnaSąd Najwyższyart. 357[1] k.c.zmiana stosunku zobowiązaniowegopowództwozarzut procesowypostępowanie cywilnekoszty postępowania

Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania, uznając, że kwestia dochodzenia uprawnień z art. 357[1] k.c. w ramach zarzutu procesowego nie stanowi istotnego zagadnienia prawnego.

Sąd Najwyższy rozpatrywał skargę kasacyjną od wyroku Sądu Apelacyjnego, który oddalił apelację pozwanej w sprawie o zapłatę. Pozwana wniosła o przyjęcie skargi do rozpoznania, wskazując na istotne zagadnienie prawne dotyczące możliwości dochodzenia uprawnień z art. 357[1] k.c. w ramach zarzutu procesowego. Sąd Najwyższy, powołując się na ugruntowane orzecznictwo, uznał, że takie żądania powinny być zgłaszane w pozwie lub pozwie wzajemnym, a zatem odmówił przyjęcia skargi do rozpoznania.

Sąd Najwyższy rozpoznał skargę kasacyjną wniesioną przez pozwaną M. spółkę z ograniczoną odpowiedzialnością w Ł. w likwidacji, od wyroku Sądu Apelacyjnego w Gdańsku z dnia 24 października 2022 r., który oddalił apelację pozwanej od wyroku Sądu Okręgowego w Gdańsku z dnia 10 lutego 2022 r. zasądzającego od pozwanej na rzecz powódki M. spółki z ograniczoną odpowiedzialnością w G. kwotę 191 674,84 zł z ustawowymi odsetkami. Pozwana wniosła o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania, wskazując jako uzasadnienie przesłankę istotnego zagadnienia prawnego (art. 398[9] § 1 pkt 1 k.p.c.). Zagadnienie to miało dotyczyć możliwości dochodzenia uprawnień z art. 357[1] k.c. w zakresie oznaczenia wysokości świadczeń w sprawach gospodarczych w ramach zarzutu procesowego, czy też wyłącznie w drodze odrębnego powództwa. Sąd Najwyższy przypomniał, że skarga kasacyjna jest nadzwyczajnym środkiem zaskarżenia służącym ochronie interesu publicznego, a instytucja przedsądu ma na celu selekcję spraw. Sąd Najwyższy podkreślił, że istotne zagadnienie prawne musi być doniosłe dla rozstrzygnięcia sprawy i nierozwiązane dotąd w orzecznictwie. Odnosząc się do podniesionego zagadnienia, Sąd Najwyższy powołał się na ugruntowany pogląd judykatury, zgodnie z którym żądanie wynikające z art. 357[1] k.c. powinno być zawarte w pozwie lub pozwie wzajemnym. W związku z tym, Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania na podstawie art. 398[9] § 2 k.p.c., nie znajdując również innych okoliczności uzasadniających jej przyjęcie z urzędu. O kosztach postępowania kasacyjnego orzeczono na podstawie przepisów k.p.c.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (1)

Odpowiedź sądu

Żądanie wynikające z art. 357[1] k.c. powinno być zawarte w pozwie lub pozwie wzajemnym.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy powołał się na ugruntowane orzecznictwo, zgodnie z którym, jeśli zarzut mógłby stanowić podstawę ukształtowania przez sąd stosunku zobowiązaniowego stron przez oznaczenie sposobu wykonania zobowiązania lub określenie wysokości dochodzonego świadczenia, to bez zgłoszenia odpowiednio umotywowanego żądania sąd nie mógłby orzec o wynikających z takiego rozstrzygnięcia rozliczeniach między stronami.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

odmowa przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania

Strona wygrywająca

M. spółka z ograniczoną odpowiedzialnością w G.

Strony

NazwaTypRola
M. spółki z ograniczoną odpowiedzialnością w G.spółkapowódka
M. spółce z ograniczoną odpowiedzialnością w Ł. w likwidacjispółkapozwana

Przepisy (8)

Główne

k.p.c. art. 398[9] § § 1 pkt 1

Kodeks postępowania cywilnego

Określa przesłanki przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania, w tym istotne zagadnienie prawne.

k.c. art. 357[1]

Kodeks cywilny

Dotyczy możliwości zmiany wysokości świadczenia w przypadku nadzwyczajnej zmiany stosunków.

Pomocnicze

k.p.c. art. 398[9] § § 2

Kodeks postępowania cywilnego

Podstawa do odmowy przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania.

k.p.c. art. 98 § § 1

Kodeks postępowania cywilnego

Podstawa orzekania o kosztach postępowania.

k.p.c. art. 99

Kodeks postępowania cywilnego

Podstawa orzekania o kosztach postępowania.

k.p.c. art. 108 § § 1

Kodeks postępowania cywilnego

Podstawa orzekania o kosztach postępowania.

k.p.c. art. 391 § § 1

Kodeks postępowania cywilnego

Podstawa orzekania o kosztach postępowania w postępowaniu apelacyjnym.

k.p.c. art. 398[21]

Kodeks postępowania cywilnego

Podstawa orzekania o kosztach postępowania kasacyjnego.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Brak istotnego zagadnienia prawnego w rozumieniu art. 398[9] § 1 pkt 1 k.p.c. Żądanie z art. 357[1] k.c. powinno być zgłoszone w pozwie lub pozwie wzajemnym.

Godne uwagi sformułowania

skarga kasacyjna została ukształtowana w przepisach kodeksu postępowania cywilnego jako nadzwyczajny środek zaskarżenia, nakierowany na ochronę interesu publicznego przez zapewnienie rozwoju prawa, jednolitości orzecznictwa oraz prawidłowej wykładni, a także w celu usunięcia z obrotu prawnego orzeczeń wydanych w postępowaniu dotkniętym nieważnością lub oczywiście wadliwych, nie zaś jako ogólnie dostępny środek zaskarżenia orzeczeń umożliwiający rozpoznanie sprawy w kolejnej instancji sądowej. Koniecznej selekcji skarg pod kątem realizacji tego celu służy instytucja tzw. przedsądu, ustanowiona w art. 398[9] k.p.c., w ramach której Sąd Najwyższy dokonuje wstępnej oceny skargi kasacyjnej. Istotnym zagadnieniem prawnym w rozumieniu art. 398[9] § 1 pkt 1 k.p.c. jest zagadnienie objęte podstawami kasacyjnymi, doniosłe z punktu widzenia rozstrzygnięcia sprawy i nierozwiązane dotąd w orzecznictwie, którego wyjaśnienie może się przyczynić do rozwoju prawa.

Skład orzekający

Jacek Grela

przewodniczący-sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja przesłanek przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania, w szczególności pojęcia istotnego zagadnienia prawnego oraz sposobu dochodzenia roszczeń z art. 357[1] k.c."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji procesowej i interpretacji przepisów k.p.c. dotyczących skargi kasacyjnej.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Orzeczenie wyjaśnia istotne kwestie proceduralne związane ze skargą kasacyjną i stosowaniem art. 357[1] k.c., co jest ważne dla praktyków prawa, ale nie zawiera przełomowych rozwiązań ani nietypowych faktów.

Kiedy można powołać się na art. 357[1] k.c. w sądzie? Sąd Najwyższy wyjaśnia kluczowe zasady.

Dane finansowe

WPS: 191 674,84 PLN

zapłata: 191 674,84 PLN

Sektor

inne

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
SN
I CSK 1700/23
POSTANOWIENIE
23 maja 2024 r.
Sąd Najwyższy w Izbie Cywilnej w składzie:
SSN Jacek Grela
na posiedzeniu niejawnym 23 maja 2024 r. w Warszawie
‎
w sprawie z powództwa M.  spółki z ograniczoną odpowiedzialnością w G.
‎
przeciwko M. spółce z ograniczoną odpowiedzialnością w Ł.
w likwidacji
‎
o zapłatę,
‎
na skutek skargi kasacyjnej M.  spółki z ograniczoną odpowiedzialnością
w Ł.  w likwidacji
‎
od wyroku Sądu Apelacyjnego w Gdańsku
‎
z 24 października 2022 r., I AGa 79/22,
1. odmawia przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania;
2. zasądza od pozwanej na rzecz powódki 2700 (dwa tysiące siedemset) zł kosztów postępowania kasacyjnego z odsetkami w wysokości odsetek ustawowych za opóźnienie w spełnieniu świadczenia pieniężnego za czas po upływie tygodnia od dnia doręczenia niniejszego orzeczenia zobowiązanemu do dnia zapłaty.
UZASADNIENIE
Wyrokiem z 10 lutego 2022 r. Sąd Okręgowy w Gdańsku w sprawie                       z powództwa M. spółki z ograniczoną odpowiedzialnością w G. przeciwko M. spółce z ograniczoną odpowiedzialnością w Ł.: zasądził od pozwanej na rzecz powódki 191 674,84 zł z ustawowymi odsetkami za opóźnienie w transakcjach handlowych od kwot szczegółowo wskazanych w sentencji; umorzył postępowanie w zakresie cofniętego powództwa oraz oddalił powództwo w pozostałym zakresie.
Wyrokiem z 24 października 2022 r. Sąd Apelacyjny w Gdańsku oddalił apelację pozwanej.
W skardze kasacyjnej pozwana, jako uzasadnienie wniosku o przyjęcie skargi do rozpoznania, wskazała na przesłankę przedsądu przewidzianą w art. 398
9
§ 1 pkt 1 k.p.c.
Zdaniem skarżącej
w sprawie występuje istotne zagadnienie prawne sprowadzające się do odpowiedzi na pytanie czy uprawnień z art. 357
1
k.c. w zakresie oznaczenia wysokości świadczeń w sprawach gospodarczych można dochodzić w ramach zarzutu procesowego, czy też wyłącznie w drodze odrębnego powództwa.
Sąd Najwyższy zważył, co następuje:
W judykaturze już wielokrotnie wypowiadano się na temat charakterystyki skargi kasacyjnej (zob. postanowienie SN z 13 czerwca 2018 r., II CSK 71/18). Wskazano tam m.in., że skarga kasacyjna została ukształtowana w przepisach kodeksu postępowania cywilnego jako nadzwyczajny środek zaskarżenia, nakierowany na ochronę interesu publicznego przez zapewnienie rozwoju prawa, jednolitości orzecznictwa oraz prawidłowej wykładni, a także w celu usunięcia               z obrotu prawnego orzeczeń wydanych w postępowaniu dotkniętym nieważnością lub oczywiście wadliwych, nie zaś jako ogólnie dostępny środek zaskarżenia orzeczeń umożliwiający rozpoznanie sprawy w kolejnej instancji sądowej.
Koniecznej selekcji skarg pod kątem realizacji tego celu służy instytucja tzw. przedsądu, ustanowiona w art. 398
9
k.p.c., w ramach której Sąd Najwyższy dokonuje wstępnej oceny skargi kasacyjnej. Ten etap postępowania przed Sądem Najwyższym jest ograniczony - co należy podkreślić - wyłącznie do zbadania przesłanek przewidzianych w art. 398
9
§ 1 pkt 1 - 4 k.p.c., nie zaś merytorycznej oceny skargi kasacyjnej. W razie spełnienia co najmniej jednej z tych przesłanek, przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania jest usprawiedliwione.
Istotnym zagadnieniem prawnym w rozumieniu art. 398
9
§ 1 pkt 1 k.p.c. jest zagadnienie objęte podstawami kasacyjnymi, doniosłe z punktu widzenia rozstrzygnięcia sprawy i nierozwiązane dotąd w orzecznictwie, którego wyjaśnienie może się przyczynić do rozwoju prawa. Powołanie się przez skarżącego na takie zagadnienie wymaga jego sformułowania oraz uzasadnienia występowania                 w sprawie (zob. postanowienia SN: z 28 listopada 2003 r., II CK 324/03; z 7 czerwca 2005 r., V CSK 3/05; z 13 lipca 2007 r., III CSK 180/07; z 22 listopada 2007 r., I CSK 326/07; z 26 września 2005 r., II PK 98/05; z 10 maja 2019 r., I CSK 627/18).
Zgodnie z poglądem ukształtowanym w orzecznictwie Sądu Najwyższego, żądanie wynikające z art. 357
1
k.c. powinno być zawarte w pozwie lub pozwie wzajemnym, jeżeli bowiem można uznać, że zarzut mógłby stanowić podstawę ukształtowania przez sąd stosunku zobowiązaniowego stron przez oznaczenie sposobu wykonania zobowiązania lub określenie wysokości dochodzonego świadczenia, to bez zgłoszenia odpowiednio umotywowanego żądania sąd nie mógłby rozwiązać umowy i orzec o wynikających z takiego rozstrzygnięcia rozliczeniach między stronami (zob. uchwałę SN z 27 marca 2001 r., III CZP 54/00, oraz wyroki SN: z 21 czerwca 2001 r., IV CKN 385/00; z 13 stycznia 2000 r., II CKN 644/98 i z 2 grudnia 1998 r., I CKN 972/97).
Biorąc to pod uwagę Sąd Najwyższy, na podstawie art. 398
9
§ 2 k.p.c., odmówił przyjęcia do rozpoznania skargi kasacyjnej, nie znajdując też okoliczności, które obowiązany jest brać pod uwagę z urzędu w ramach przedsądu.
O kosztach postępowania kasacyjnego orzeczono na podstawie art. 98 § 1 i art. 99 w zw. z art. 108 § 1, art. 391 § 1 i art. 398
21
k.p.c.
‎
[SOP]
[ms]
‎

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI