Orzeczenie · 2026-04-22

I CSK 1687/24

Sąd
Sąd Najwyższy
Miejsce
Warszawa
Data
2026-04-22
SNCywilnezobowiązaniaWysokanajwyższy
roboty budowlanezamówienia publicznebezpodstawne wzbogaceniepodatek VATskarga kasacyjnakoszty postępowania

Sąd Najwyższy w Izbie Cywilnej postanowieniem z dnia 22 kwietnia 2026 r. odmówił przyjęcia skargi kasacyjnej Miasta Sosnowiec od wyroku Sądu Apelacyjnego w Katowicach z dnia 27 listopada 2023 r. w sprawie o zapłatę. Sprawa dotyczyła wynagrodzenia za dodatkowe roboty budowlane wykonane przez E. sp. z o.o. na rzecz inwestora. Sąd Okręgowy pierwotnie zasądził na rzecz wykonawcy 979 495,16 zł, jednak Sąd Apelacyjny zmienił ten wyrok, zasądzając 526 598,66 zł. Sąd Apelacyjny ustalił, że strony zawarły umowę na roboty budowlane, a w trakcie realizacji doszło do zwiększenia zakresu prac, co zostało udokumentowane aneksem. Spór dotyczył wysokości wynagrodzenia za prace dodatkowe, w tym kwestii opodatkowania podatkiem VAT wartości bezpodstawnego wzbogacenia. Sąd Najwyższy, powołując się na utrwalone orzecznictwo, uznał, że zapłata wynagrodzenia za bezpodstawne wzbogacenie podlega opodatkowaniu VAT. Skarżący nie wykazał oczywistej zasadności skargi kasacyjnej, a Sąd Najwyższy nie bada nowych faktów. W związku z tym skarga kasacyjna została odrzucona, a Miasto Sosnowiec obciążono kosztami postępowania kasacyjnego.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Wysoka
Do czego można powołać

Potwierdzenie utrwalonej linii orzeczniczej dotyczącej opodatkowania VAT bezpodstawnego wzbogacenia w kontekście robót budowlanych.

Ograniczenia stosowania

Dotyczy specyficznej sytuacji prawnej i faktycznej, ale zasada opodatkowania VAT jest szeroko stosowalna.

Zagadnienia prawne (2)

Czy wartość bezpodstawnego wzbogacenia, związana z wykonaniem prac budowlanych, podlega opodatkowaniu podatkiem VAT?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Tak, zapłata wynagrodzenia za bezpodstawne uzyskanie korzyści (bezpodstawne wzbogacenie) podlega opodatkowaniu podatkiem VAT, tak samo jak odpłatne świadczenie usług.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy powołał się na utrwalone orzecznictwo sądów powszechnych i NSA, wskazujące, że zwrot równowartości prac budowlanych bezumownie wykonanych należy traktować jako usługę podlegającą opodatkowaniu VAT. Podkreślono, że wykonawca ma obowiązek odprowadzić VAT, a w konsekwencji może żądać jego równowartości od inwestora.

Czy skarga kasacyjna w niniejszej sprawie spełnia przesłankę oczywistej zasadności?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie.

Uzasadnienie

Skarżący nie wykazał istnienia przesłanki oczywistej zasadności skargi kasacyjnej. Sąd Najwyższy nie może ustalać nowych faktów, a kwestia zapłaty VAT przez wykonawcę nie stanowiła podstawy do przyjęcia skargi do rozpoznania w świetle obowiązującego orzecznictwa.

Rozstrzygnięcie
Decyzja
Odmowa przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania.
Strona wygrywająca
E. sp. z o.o.

Strony

NazwaTypRola
E. sp. z o. o.spółkapowód
Miasto Sosnowiecinstytucjapozwany

Przepisy (4)

Główne

k.c. art. 405

Kodeks cywilny

Dotyczy bezpodstawnego wzbogacenia.

k.p.c. art. 398 § 9

Kodeks postępowania cywilnego

Podstawa prawna do odmowy przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania.

Pomocnicze

k.p.c. art. 98

Kodeks postępowania cywilnego

Podstawa prawna do zasądzenia kosztów postępowania.

k.p.c. art. 99

Kodeks postępowania cywilnego

Podstawa prawna do zasądzenia kosztów postępowania.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Zapłata wynagrodzenia za bezpodstawne wzbogacenie podlega opodatkowaniu podatkiem VAT. • Brak wykazania oczywistej zasadności skargi kasacyjnej.

Odrzucone argumenty

Niezapłacony przez wykonawcę podatek VAT może stanowić bezpodstawne wzbogacenie podmiotu, na rzecz którego nastąpiło wykonanie świadczenia.

Godne uwagi sformułowania

zwrot na rzecz wykonawcy równowartości prac budowlanych bezumownie wykonanych przez niego i zatrzymanych przez - wzbogaconego tymi pracami - inwestora należy traktować jako usługę podlegającą opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług. • Nie ulega zatem wątpliwości, że w każdym wariancie - zarówno jeśli sporne roboty miały charakter prac dodatkowych, jak i w razie uznania ich za prace zamienne - powódka ma obowiązek odprowadzić podatek VAT, a w konsekwencji może żądać zapłaty jego równowartości od pozwanego.

Skład orzekający

Dariusz Pawłyszcze

przewodniczący-sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Potwierdzenie utrwalonej linii orzeczniczej dotyczącej opodatkowania VAT bezpodstawnego wzbogacenia w kontekście robót budowlanych."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji prawnej i faktycznej, ale zasada opodatkowania VAT jest szeroko stosowalna.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa dotyczy ważnego zagadnienia opodatkowania VAT w kontekście robót budowlanych i bezpodstawnego wzbogacenia, co jest istotne dla praktyków prawa budowlanego i podatkowego.

Czy VAT od "niechcianych" robót budowlanych? Sąd Najwyższy wyjaśnia zasady bezpodstawnego wzbogacenia.

Dane finansowe

WPS: 979 495,16 PLN

wynagrodzenie za roboty budowlane: 526 598,66 PLN

Sektor

budownictwo

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo
Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.

Przeczytaj pełny tekst