Orzeczenie · 2026-03-31

I CSK 167/24

Sąd
Sąd Najwyższy
Miejsce
Warszawa
Data
2026-03-31
SNCywilnepostępowanie cywilneŚrednianajwyższy
koszty zastępstwa procesowegopomoc prawna z urzędupodatek VATwykładnia postanowieniaSąd Najwyższypostępowanie kasacyjne

Sąd Najwyższy w Izbie Cywilnej rozstrzygnął wątpliwości co do treści postanowienia z dnia 7 października 2025 r., które dotyczyło przyznania kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez adwokata z urzędu w postępowaniu kasacyjnym. Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia skargi kasacyjnej powoda O.S. przeciwko Skarbowi Państwa - Sądowi Rejonowemu w Bydgoszczy i przyznał jego pełnomocnikowi z urzędu kwotę 3321 zł "kosztów nieopłaconej pomocy prawnej w postępowaniu kasacyjnym podwyższonych o kwotę podatku od towarów i usług". Problem wyniknął, gdy adwokat wystawił rachunek na wyższą kwotę, doliczając ponownie podatek VAT do już przyznanej sumy. Sąd Najwyższy, na podstawie art. 352 w zw. z art. 361 k.p.c., dokonał wykładni swojego wcześniejszego postanowienia. Wyjaśnił, że użyta formuła "podwyższonych o kwotę podatku od towarów i usług" pochodzi z § 4 ust. 3 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 14 maja 2024 r. i oznacza, że przyznana kwota już zawiera w sobie podatek VAT. Tym samym, ponowne doliczenie podatku było nieprawidłowe.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Średnia
Do czego można powołać

Interpretacja przepisów dotyczących kosztów nieopłaconej pomocy prawnej z urzędu i doliczania do nich podatku VAT.

Ograniczenia stosowania

Dotyczy konkretnego rozporządzenia i sposobu jego stosowania w postępowaniu kasacyjnym.

Zagadnienia prawne (1)

Czy kwota przyznana jako "koszty nieopłaconej pomocy prawnej w postępowaniu kasacyjnym podwyższonych o kwotę podatku od towarów i usług" zawiera już w sobie podatek VAT?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Tak, przyznana kwota zawiera w sobie podatek VAT.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy dokonał wykładni swojego postanowienia, wskazując, że formuła "podwyższonych o kwotę podatku od towarów i usług" jest odniesieniem do przepisu rozporządzenia, który określa sposób naliczania opłaty i oznacza, że przyznana suma już uwzględnia podatek VAT.

Rozstrzygnięcie
Decyzja
Rozstrzygnięcie wątpliwości co do treści postanowienia

Strony

NazwaTypRola
O. S.osoba_fizycznapowód
Skarb Państwa - Sąd Rejonowy w Bydgoszczyorgan_państwowypozwany

Przepisy (3)

Główne

k.p.c. art. 352

Kodeks postępowania cywilnego

Podstawa do rozstrzygania wątpliwości co do treści postanowienia.

k.p.c. art. 361

Kodeks postępowania cywilnego

Podstawa do rozstrzygania wątpliwości co do treści postanowienia.

Pomocnicze

Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 14 maja 2024 r. w sprawie ponoszenia przez Skarb Państwa albo jednostki samorządu terytorialnego kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez adwokata z urzędu art. 4 § 3

Przepis określający, że opłatę podwyższa się o kwotę podatku od towarów i usług, co zostało zinterpretowane jako wskazanie, że przyznana kwota już zawiera VAT.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Formuła "podwyższonych o kwotę podatku od towarów i usług" oznacza, że przyznana kwota już zawiera VAT.

Odrzucone argumenty

Próba ponownego doliczenia podatku VAT do już przyznanej kwoty kosztów pomocy prawnej.

Godne uwagi sformułowania

przyznana adw. M.W. suma 3321 zł „kosztów nieopłaconej pomocy prawnej w postępowaniu kasacyjnym podwyższonych o kwotę podatku od towarów i usług” zawiera w sobie kwotę podatku od towarów i usług.

Skład orzekający

Dariusz Pawłyszcze

przewodniczący-sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących kosztów nieopłaconej pomocy prawnej z urzędu i doliczania do nich podatku VAT."

Ograniczenia: Dotyczy konkretnego rozporządzenia i sposobu jego stosowania w postępowaniu kasacyjnym.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa dotyczy praktycznego aspektu rozliczania kosztów pomocy prawnej z urzędu, co jest istotne dla prawników praktyków, ale nie zawiera elementów zaskoczenia czy szerokiego zainteresowania publicznego.

Czy koszty pomocy prawnej z urzędu zawierają już VAT? Sąd Najwyższy wyjaśnia.

Dane finansowe

koszty nieopłaconej pomocy prawnej: 3321 PLN

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo
Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.

Przeczytaj pełny tekst