I CSK 167/24

Sąd NajwyższyWarszawa2026-03-31
SNCywilnepostępowanie cywilneŚrednianajwyższy
koszty zastępstwa procesowegopomoc prawna z urzędupodatek VATwykładnia postanowieniaSąd Najwyższypostępowanie kasacyjne

Podsumowanie

Sąd Najwyższy doprecyzował, że przyznana kwota kosztów nieopłaconej pomocy prawnej z urzędu zawiera już podatek VAT.

Sąd Najwyższy rozstrzygnął wątpliwości dotyczące postanowienia o przyznaniu kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez adwokata z urzędu. Sąd wyjaśnił, że formuła "podwyższonych o kwotę podatku od towarów i usług" oznacza, iż przyznana suma już zawiera VAT. W sprawie adwokat próbował ponownie doliczyć VAT do już przyznanej kwoty, co było niezgodne z interpretacją Sądu Najwyższego.

Sąd Najwyższy w Izbie Cywilnej rozstrzygnął wątpliwości co do treści postanowienia z dnia 7 października 2025 r., które dotyczyło przyznania kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez adwokata z urzędu w postępowaniu kasacyjnym. Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia skargi kasacyjnej powoda O.S. przeciwko Skarbowi Państwa - Sądowi Rejonowemu w Bydgoszczy i przyznał jego pełnomocnikowi z urzędu kwotę 3321 zł "kosztów nieopłaconej pomocy prawnej w postępowaniu kasacyjnym podwyższonych o kwotę podatku od towarów i usług". Problem wyniknął, gdy adwokat wystawił rachunek na wyższą kwotę, doliczając ponownie podatek VAT do już przyznanej sumy. Sąd Najwyższy, na podstawie art. 352 w zw. z art. 361 k.p.c., dokonał wykładni swojego wcześniejszego postanowienia. Wyjaśnił, że użyta formuła "podwyższonych o kwotę podatku od towarów i usług" pochodzi z § 4 ust. 3 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 14 maja 2024 r. i oznacza, że przyznana kwota już zawiera w sobie podatek VAT. Tym samym, ponowne doliczenie podatku było nieprawidłowe.

Potrzebujesz głębszej analizy? Agent AI przeanalizuje tę sprawę na tle orzecznictwa i odpowiedniego stanu prawnego.

Sprawdź

Zagadnienia prawne (1)

Odpowiedź sądu

Tak, przyznana kwota zawiera w sobie podatek VAT.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy dokonał wykładni swojego postanowienia, wskazując, że formuła "podwyższonych o kwotę podatku od towarów i usług" jest odniesieniem do przepisu rozporządzenia, który określa sposób naliczania opłaty i oznacza, że przyznana suma już uwzględnia podatek VAT.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

rozstrzygnięcie wątpliwości co do treści postanowienia

Strony

NazwaTypRola
O. S.osoba_fizycznapowód
Skarb Państwa - Sąd Rejonowy w Bydgoszczyorgan_państwowypozwany

Przepisy (3)

Główne

k.p.c. art. 352

Kodeks postępowania cywilnego

Podstawa do rozstrzygania wątpliwości co do treści postanowienia.

k.p.c. art. 361

Kodeks postępowania cywilnego

Podstawa do rozstrzygania wątpliwości co do treści postanowienia.

Pomocnicze

Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 14 maja 2024 r. w sprawie ponoszenia przez Skarb Państwa albo jednostki samorządu terytorialnego kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez adwokata z urzędu art. 4 § 3

Przepis określający, że opłatę podwyższa się o kwotę podatku od towarów i usług, co zostało zinterpretowane jako wskazanie, że przyznana kwota już zawiera VAT.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Formuła "podwyższonych o kwotę podatku od towarów i usług" oznacza, że przyznana kwota już zawiera VAT.

Odrzucone argumenty

Próba ponownego doliczenia podatku VAT do już przyznanej kwoty kosztów pomocy prawnej.

Godne uwagi sformułowania

przyznana adw. M.W. suma 3321 zł „kosztów nieopłaconej pomocy prawnej w postępowaniu kasacyjnym podwyższonych o kwotę podatku od towarów i usług” zawiera w sobie kwotę podatku od towarów i usług.

Skład orzekający

Dariusz Pawłyszcze

przewodniczący-sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących kosztów nieopłaconej pomocy prawnej z urzędu i doliczania do nich podatku VAT."

Ograniczenia: Dotyczy konkretnego rozporządzenia i sposobu jego stosowania w postępowaniu kasacyjnym.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa dotyczy praktycznego aspektu rozliczania kosztów pomocy prawnej z urzędu, co jest istotne dla prawników praktyków, ale nie zawiera elementów zaskoczenia czy szerokiego zainteresowania publicznego.

Czy koszty pomocy prawnej z urzędu zawierają już VAT? Sąd Najwyższy wyjaśnia.

Dane finansowe

koszty nieopłaconej pomocy prawnej: 3321 PLN

Agent AI dla prawników

Masz pytanie dotyczące tej sprawy?

Zapytaj AI Research — przeanalizuje to orzeczenie w kontekście ponad 1,4 mln innych spraw i aktualnych przepisów.

Wyszukiwanie w 1,4 mln orzeczeń SN, NSA i sądów powszechnych
Dogłębna analiza z powołaniem na źródła
Zadawaj pytania uzupełniające — jak rozmowa z ekspertem

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

SN
I CSK 167/24
POSTANOWIENIE
31 marca 2026 r.
Sąd Najwyższy w Izbie Cywilnej w składzie:
SSN Dariusz Pawłyszcze
na posiedzeniu niejawnym 31 marca 2026 r. w Warszawie
‎
w sprawie z powództwa O. S.
‎
przeciwko Skarbowi Państwa - Sądowi Rejonowemu w Bydgoszczy
‎
o zapłatę,
‎
na skutek skargi kasacyjnej O. S.
‎
od wyroku Sądu Apelacyjnego w Gdańsku z 29 kwietnia 2022 r., I ACa 947/21,
rozstrzyga wątpliwości co do treści postanowienia z 7 października 2025 r. w ten sposób, że przyznana adw. M.W. suma 3321 zł „kosztów nieopłaconej pomocy prawnej w postępowaniu kasacyjnym podwyższonych o kwotę podatku od towarów i usług” zawiera w sobie kwotę podatku od towarów i usług.
(G.G.)
UZASADNIENIE
Postanowieniem z 7 października 2025 r. SN odmówił przyjęcia do rozpoznania skargi kasacyjnej powoda i przyznał adwokatowi powoda z urzędu „3321 (trzy tysiące trzysta dwadzieścia jeden) zł kosztów nieopłaconej pomocy prawnej w postępowaniu kasacyjnym podwyższonych o kwotę podatku od towarów i usług”. Formuła „podwyższonych o kwotę podatku od towarów i usług” została przeniesiona z § 4 ust. 3 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 14 maja 2024 r. w sprawie ponoszenia przez Skarb Państwa albo jednostki samorządu terytorialnego kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez adwokata z urzędu, stanowiącego, że „opłatę, o której mowa w ust. 1 i 2, podwyższa się o
kwotę podatku od towarów i usług
”. Zatem formuła ta określała opłatę słowami z rozporządzenia i wskazywała, że przyznane koszty nieopłaconej pomocy prawnej już uwzględniają podwyższenie opłaty, o której mowa w ust. 1 i 2 rozporządzenia, o kwotę podatku od towarów i usług. Tymczasem adwokat wystawił Sądowi Apelacyjnemu rachunek na sumę 4084,83 zł, powstałą przez doliczenie do przyznanej sumy 3321 zł po raz kolejny podatku od towarów i usług, obliczonego tym razem od sumy 3321 zł. Wobec przedstawienia przez Sąd Apelacyjny wątpliwości co do rozumienia formuły zastosowanej w sentencji postanowienia z 7 października 2025 r., Sąd Najwyższy na podstawie art. 352 w zw. z art. 361 k.p.c. dokonał wykładni tego postanowienia.
Dariusz Pawłyszcze
‎
(G.G.)
[a.ł]

Nie znalazłeś odpowiedzi?

Zadaj pytanie naszemu agentowi AI — przeszuka orzecznictwo i przepisy za Ciebie.

Rozpocznij analizę