Orzeczenie · 2024-01-24

I CSK 1664/23

Sąd
Sąd Najwyższy
Miejsce
Warszawa
Data
2024-01-24
SNCywilneprawo spadkoweWysokanajwyższy
spadekstwierdzenie nabycia spadkuskarga kasacyjnaSąd Najwyższypostępowanie cywilneprokuratorzmiana postanowienianieważność postępowania

Sprawa dotyczyła wniosku Prokuratora o zmianę postanowienia o stwierdzeniu nabycia spadku. Sąd Rejonowy oddalił ten wniosek, a Sąd Okręgowy oddalił apelację Prokuratora. Prokurator złożył skargę kasacyjną, zarzucając naruszenie art. 233 § 1 k.p.c. (błędna ocena dowodów), art. 510 § 2 k.p.c. (nieważność postępowania z powodu niezawiadomienia następców prawnych zmarłej uczestniczki) oraz art. 679 k.p.c. (nieuchylenie prawomocnego postanowienia). Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania. Uzasadnienie wniosku o przyjęcie skargi zostało uznane za wadliwe, ponieważ sprowadzało się do powtórzenia zarzutów kasacyjnych bez wykazania ich oczywistej zasadności. Ponadto, Sąd Najwyższy stwierdził, że zarzut naruszenia art. 233 § 1 k.p.c. nie mógł być skutecznie podniesiony w skardze kasacyjnej. Zarzut naruszenia art. 510 § 2 k.p.c. nie został powiązany z przepisami dotyczącymi postępowania odwoławczego, a niewezwanie wszystkich zainteresowanych nie oznacza pozbawienia ich możności obrony praw. Sąd Najwyższy wskazał również, że art. 679 k.p.c. nie stanowi podstawy do uchylenia kolejnego prawomocnego postanowienia o stwierdzeniu nabycia spadku, a problem ten jest rozwiązywany poprzez wznowienie postępowania.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Wysoka
Do czego można powołać

Proceduralne aspekty skargi kasacyjnej, w szczególności wymogi dotyczące uzasadnienia wniosku o jej przyjęcie do rozpoznania, a także interpretacja przepisów dotyczących stwierdzenia nabycia spadku i nieważności postępowania.

Ograniczenia stosowania

Dotyczy specyficznych kwestii proceduralnych związanych ze skargą kasacyjną oraz prawa spadkowego.

Zagadnienia prawne (4)

Czy uzasadnienie wniosku o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania, oparte na przesłance oczywistej zasadności, wymaga przedstawienia argumentacji prawnej zmierzającej do wykazania kwalifikowanego, ewidentnego naruszenia przepisów prawa, możliwego do stwierdzenia bez merytorycznej analizy zaskarżonego orzeczenia?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Tak, uzasadnienie takie wymaga przedstawienia argumentacji prawnej zmierzającej do wykazania kwalifikowanego, ewidentnego naruszenia przepisów prawa, możliwego do stwierdzenia bez merytorycznej analizy zaskarżonego orzeczenia oraz podstaw kasacyjnych.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy wskazał, że uzasadnienie wniosku oparte na oczywistej zasadności skargi wymaga wykazania kwalifikowanego naruszenia prawa, a nie powtórzenia zarzutów kasacyjnych. Uzasadnienie nie może wymagać merytorycznej analizy zaskarżonego orzeczenia.

Czy naruszenie art. 233 § 1 k.p.c. może stanowić podstawę skargi kasacyjnej w sytuacji, gdy skarżący kwestionuje ocenę dowodów przeprowadzoną przez sąd odwoławczy?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, naruszenie art. 233 § 1 k.p.c. nie może stanowić podstawy skargi kasacyjnej, jeśli skarżący kwestionuje ocenę dowodów przeprowadzoną przez sąd odwoławczy, gdyż jest to sprzeczne z zakazem wynikającym z art. 398³ § 3 k.p.c.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy stwierdził, że próba zakwestionowania oceny dowodów przez sąd odwoławczy poprzez zarzut naruszenia art. 233 § 1 k.p.c. jest niedopuszczalna w skardze kasacyjnej.

Czy niezawiadomienie wszystkich zainteresowanych osób o terminie rozprawy, które nie brały udziału w postępowaniu, prowadzi do nieważności postępowania z powodu pozbawienia ich możności obrony praw?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, niewezwanie przez sąd osób, które nie brały udziału w sprawie, nie oznacza pozbawienia ich możności obrony ich praw i nie skutkuje nieważnością postępowania.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy powołał się na uchwałę składu siedmiu sędziów (III CZP 112/09), zgodnie z którą pozbawienie możności obrony praw dotyczy wyłącznie uczestników postępowania, a nie zainteresowanych, którzy w nim nie uczestniczyli.

Czy art. 679 k.p.c. stanowi podstawę do uchylenia kolejnego prawomocnego postanowienia o stwierdzeniu nabycia spadku po tym samym spadkodawcy?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, art. 679 k.p.c. nie stanowi podstawy do uchylenia kolejnego prawomocnego postanowienia o stwierdzeniu nabycia spadku. Istnienie dwóch lub więcej takich postanowień uzasadnia wznowienie postępowania.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy powołał się na uchwałę składu siedmiu sędziów (III CZP 81/11), która stanowi, że problem ten rozwiązuje się poprzez wznowienie postępowania na podstawie art. 403 § 2 w zw. z art. 13 § 2 lub art. 524 § 2 k.p.c.

Rozstrzygnięcie
Decyzja
Odmowa przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania
Strona wygrywająca
Sąd Najwyższy

Strony

NazwaTypRola
Prokurator Prokuratury Rejonowej Białystok-Południe w Białymstokuorgan_państwowywnioskodawca
E.K.osoba_fizycznauczestnik
E.S.osoba_fizycznauczestnik
L.P.osoba_fizycznazmarła uczestniczka

Przepisy (9)

Główne

k.p.c. art. 679 § 1

Kodeks postępowania cywilnego

Nie stanowi podstawy uchylenia kolejnego prawomocnego postanowienia o stwierdzeniu nabycia spadku po tym samym spadkodawcy.

k.p.c. art. 398 § 9

Kodeks postępowania cywilnego

Określa przesłanki przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania.

Pomocnicze

k.p.c. art. 233 § 1

Kodeks postępowania cywilnego

Nie może być podstawą skargi kasacyjnej w zakresie kwestionowania oceny dowodów przez sąd odwoławczy.

k.p.c. art. 510 § 2

Kodeks postępowania cywilnego

Niewezwanie do udziału w sprawie osób, które nie brały w niej udziału, nie skutkuje nieważnością postępowania z powodu pozbawienia możności obrony praw.

k.p.c. art. 398 § 4

Kodeks postępowania cywilnego

Określa cel wymagania przewidzianego w tym przepisie.

k.p.c. art. 398 § 3

Kodeks postępowania cywilnego

Zakazuje kwestionowania oceny dowodów w skardze kasacyjnej.

k.p.c. art. 13 § 2

Kodeks postępowania cywilnego

k.p.c. art. 403 § 2

Kodeks postępowania cywilnego

k.p.c. art. 524 § 2

Kodeks postępowania cywilnego

Argumenty

Skuteczne argumenty

Wadliwe uzasadnienie wniosku o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania. • Brak oczywistej zasadności skargi kasacyjnej. • Niedopuszczalność zarzutu naruszenia art. 233 § 1 k.p.c. w skardze kasacyjnej. • Nieskuteczność zarzutu naruszenia art. 510 § 2 k.p.c. w kontekście postępowania odwoławczego. • Nietrafność zarzutu naruszenia art. 679 k.p.c. w kontekście orzecznictwa Sądu Najwyższego.

Odrzucone argumenty

Naruszenie art. 233 § 1 k.p.c. poprzez niedokonanie wszechstronnego rozważenia zebranego materiału dowodowego. • Naruszenie art. 510 § 2 k.p.c. skutkujące nieważnością postępowania z powodu pozbawienia możności obrony praw przez spadkobierców. • Naruszenie art. 679 § 1 k.p.c. poprzez utrzymanie w mocy orzeczenia Sądu pierwszej instancji.

Godne uwagi sformułowania

Uzasadnienie wniosku nie może sprowadzać się do powtórzenia, choćby w zmodyfikowanej formie, uzasadnienia podstaw kasacyjnych bądź ich samych, ani być sformułowane w sposób, który wymagałby oceny ich zasadności. • Uzasadnienie podstaw skargi i uzasadnienie wniosku o przyjęcie jej do rozpoznania, to dwa niezależne elementy skargi, które pełnią różne funkcje i nie mogą być ze sobą utożsamiane ani traktowane zamiennie. • Niewezwanie przez sąd tych osób nie oznacza pozbawienia ich możności obrony ich praw i dotyczy to zarówno postępowania w pierwszej, jak i w drugiej instancji. • Przepis ten nie stanowi podstawy uchylenia kolejnego prawomocnego postanowienia o stwierdzeniu nabycia spadku po tym samym spadkodawcy, a istnienie dwóch lub więcej takich prawomocnych postanowień uzasadnia wznowienie postępowania.

Skład orzekający

Władysław Pawlak

SSN

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Proceduralne aspekty skargi kasacyjnej, w szczególności wymogi dotyczące uzasadnienia wniosku o jej przyjęcie do rozpoznania, a także interpretacja przepisów dotyczących stwierdzenia nabycia spadku i nieważności postępowania."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznych kwestii proceduralnych związanych ze skargą kasacyjną oraz prawa spadkowego.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Orzeczenie SN dotyczące wymogów formalnych skargi kasacyjnej i interpretacji przepisów spadkowych jest cenne dla prawników procesowych i zajmujących się prawem spadkowym.

Sąd Najwyższy: Jak poprawnie złożyć skargę kasacyjną? Kluczowe błędy Prokuratora.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo
Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.

Przeczytaj pełny tekst