I CSK 5888/22
Podsumowanie
Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia skargi kasacyjnej banku w sprawie o zapłatę i ustalenie nieważności umowy kredytu hipotecznego, uznając brak istotnych zagadnień prawnych.
Sąd Najwyższy rozpatrywał skargę kasacyjną banku od wyroku Sądu Apelacyjnego, który ustalił nieważność umowy kredytu hipotecznego i zasądził od banku na rzecz konsumenta ponad 293 tys. zł. Bank domagał się przyjęcia skargi do rozpoznania, wskazując na istotne zagadnienia prawne dotyczące oceny abuzywności klauzul umownych. Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia skargi, stwierdzając, że skarżący nie wykazał istnienia istotnego zagadnienia prawnego, a wykładnia przepisów dotyczących klauzul abuzywnych jest ugruntowana w orzecznictwie.
Sąd Najwyższy rozpoznał skargę kasacyjną wniesioną przez Bank [...] S.A. od wyroku Sądu Apelacyjnego w Warszawie, który zmienił wcześniejszy wyrok Sądu Okręgowego. Sąd Apelacyjny ustalił nieważność umowy o kredyt hipoteczny waloryzowany kursem EUR zawartej między powodem a bankiem oraz zasądził na rzecz powoda kwotę 293 162,71 zł wraz z odsetkami. Bank w skardze kasacyjnej domagał się przyjęcia jej do rozpoznania, argumentując istnienie istotnych zagadnień prawnych dotyczących oceny stosunku prawnego objętego zarzutem zastosowania niedozwolonych postanowień umownych (art. 385¹ k.c., art. 385² k.c. w zw. z art. 58 k.c. oraz art. 6 ust. 1 i art. 7 Dyrektywy 93/13). Bank pytał m.in. o uwzględnienie zasad porządku prawnego UE, o możliwość oderwania oceny abuzywności od okoliczności zawarcia umowy i przymiotów konsumenta, a także o znaczącą nierównowagę praw i obowiązków stron. Sąd Najwyższy, powołując się na art. 398⁹ § 1 k.p.c., odmówił przyjęcia skargi do rozpoznania. Stwierdził, że skarżący nie wykazał istnienia istotnego zagadnienia prawnego, ponieważ w orzecznictwie Sądu Najwyższego zapadło już wiele orzeczeń dotyczących okoliczności zawarcia umowy i statusu konsumenta, a wykładnia art. 385¹ § 1 i 2 k.c. nie budzi wątpliwości. Sąd podkreślił, że skarga kasacyjna jest nadzwyczajnym środkiem zaskarżenia, a jej przyjęcie do rozpoznania ma służyć realizowaniu funkcji publicznoprawnych, a nie korygowaniu błędów w każdej indywidualnej sprawie. O kosztach postępowania orzeczono na podstawie przepisów k.p.c.
Potrzebujesz głębszej analizy? Agent AI przeanalizuje tę sprawę na tle orzecznictwa i odpowiedniego stanu prawnego.
SprawdźZagadnienia prawne (3)
Odpowiedź sądu
Nie, skarżący nie wykazał istnienia istotnego zagadnienia prawnego w tym zakresie, gdyż wykładnia przepisów nie budzi wątpliwości i jest ugruntowana w orzecznictwie.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy uznał, że kwestie te są już rozstrzygnięte w orzecznictwie, a wykładnia art. 385¹ k.c. jest jasna.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
odmowa przyjęcia skargi kasacyjnej
Strona wygrywająca
M.S.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| M.S. | osoba_fizyczna | powód |
| Bank […] spółka akcyjna w W. | spółka | pozwany |
Przepisy (9)
Główne
k.p.c. art. 398⁹ § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Sąd Najwyższy przyjmuje skargę kasacyjną do rozpoznania, jeżeli w sprawie występuje istotne zagadnienie prawne, istnieje potrzeba wykładni przepisów prawnych budzących poważne wątpliwości lub wywołujących rozbieżności w orzecznictwie sądów, zachodzi nieważność postępowania lub skarga kasacyjna jest oczywiście uzasadniona.
k.p.c. art. 398⁹ § § 2
Kodeks postępowania cywilnego
Sąd Najwyższy odmawia przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania, jeżeli nie zachodzą okoliczności wskazane w § 1.
Pomocnicze
k.c. art. 385¹
Kodeks cywilny
Sąd Najwyższy stwierdził, że wykładnia tego przepisu nie budzi wątpliwości i jest ugruntowana w orzecznictwie.
k.c. art. 385²
Kodeks cywilny
k.c. art. 58
Kodeks cywilny
k.p.c. art. 98 § § 1 i 3
Kodeks postępowania cywilnego
Dotyczy rozstrzygnięcia o kosztach postępowania.
k.p.c. art. 108 § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Dotyczy rozstrzygnięcia o kosztach postępowania.
k.p.c. art. 391 § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Dotyczy kosztów postępowania w postępowaniu apelacyjnym, stosowane przez analogię w postępowaniu kasacyjnym.
k.p.c. art. 398²¹
Kodeks postępowania cywilnego
Dotyczy kosztów postępowania kasacyjnego.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Brak wykazania przez skarżącego istnienia istotnego zagadnienia prawnego w rozumieniu art. 398⁹ § 1 pkt 1 k.p.c. Ugruntowana wykładnia przepisów dotyczących klauzul abuzywnych w orzecznictwie Sądu Najwyższego. Skarga kasacyjna jako środek nadzwyczajny realizujący funkcje publicznoprawne, a nie narzędzie do kwestionowania każdego indywidualnego rozstrzygnięcia.
Odrzucone argumenty
Argumenty banku dotyczące istnienia istotnych zagadnień prawnych związanych z oceną abuzywności klauzul umownych, uwzględnieniem zasad porządku prawnego UE oraz oderwaniem oceny od okoliczności zawarcia umowy i przymiotów konsumenta.
Godne uwagi sformułowania
Sąd Najwyższy przyjmuje skargę kasacyjną do rozpoznania, jeżeli w sprawie występuje istotne zagadnienie prawne, istnieje potrzeba wykładni przepisów prawnych budzących poważne wątpliwości lub wywołujących rozbieżności w orzecznictwie sądów, zachodzi nieważność postępowania lub skarga kasacyjna jest oczywiście uzasadniona. Ostatecznie, nie w każdej sprawie skarga kasacyjna może być przyjęta do rozpoznania. W przeciwnym razie Sąd Najwyższy stałby się, wbrew obowiązującym przepisom, sądem trzeciej instancji, a nie jest przecież jego zadaniem dokonywanie korekty ewentualnych błędów w zakresie stosowania, czy też wykładni prawa, w każdej indywidualnej sprawie. Istotnym zagadnieniem prawnym w rozumieniu art. 398⁹ § 1 pkt 1 k.p.c. jest zagadnienie nowe, nierozwiązane dotąd w orzecznictwie, którego rozstrzygnięcie może przyczynić się do rozwoju prawa.
Skład orzekający
Małgorzata Manowska
przewodniczący
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Potwierdzenie ugruntowanej linii orzeczniczej Sądu Najwyższego w zakresie przesłanek przyjęcia skargi kasacyjnej oraz wykładni przepisów o klauzulach abuzywnych."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy odmowy przyjęcia skargi kasacyjnej, a nie merytorycznego rozstrzygnięcia sprawy. Koncentruje się na procedurze kasacyjnej.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa dotyczy ważnego zagadnienia ochrony konsumentów przed klauzulami abuzywnymi w umowach kredytowych, a odmowa przyjęcia skargi kasacyjnej przez Sąd Najwyższy podkreśla znaczenie ugruntowanego orzecznictwa.
“Sąd Najwyższy odmawia bankowi kasacji w sprawie o abuzywność kredytu – co to oznacza dla konsumentów?”
Dane finansowe
WPS: 293 162,71 PLN
kwota zasądzona: 293 162,71 PLN
Sektor
bankowość
Masz pytanie dotyczące tej sprawy?
Zapytaj AI Research — przeanalizuje to orzeczenie w kontekście ponad 1,4 mln innych spraw i aktualnych przepisów.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
SN I CSK 5888/22 POSTANOWIENIE 30 listopada 2023 r. Sąd Najwyższy w Izbie Cywilnej w składzie: SSN Małgorzata Manowska na posiedzeniu niejawnym 30 listopada 2023 r. w Warszawie w sprawie z powództwa M.S. przeciwko Bank […] spółce akcyjnej w W. o zapłatę i ustalenie, na skutek skargi kasacyjnej Bank […] spółki akcyjnej w W. od wyroku Sądu Apelacyjnego w Warszawie z 25 maja 2022 r., V ACa 729/21, 1. odmawia przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania, 2. zasądza od Bank […] spółki akcyjnej w W. na rzecz powoda M.S. kwotę 5400 (pięć tysięcy czterysta) złotych z tytułu zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego wraz z ustawowymi odsetkami za opóźnienie za czas po upływie tygodnia od dnia doręczenia orzeczenia zobowiązanej do dnia zapłaty. UZASADNIENIE Wyrokiem z 25 maja 2022 r. Sąd Apelacyjny w Warszawie zmienił wyrok z 9 sierpnia 2021 r. Sądu Okręgowego w Warszawie oddalającego powództwo, w ten sposób, że ustalił nieważność umowy o kredyt hipoteczny waloryzowany kursem EUR zawartej pomiędzy powodem a pozwanym i zasądził kwotę 293 162, 71 złotych wraz z odsetkami. Od wyroku Sądu drugiej instancji skargę kasacyjną wniósł pozwany. Skarżący wniósł o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania, gdyż jego zdaniem w sprawie występowały istotne zagadnienia prawne, sprowadzające się do potrzeby odpowiedzi na pytania: 1. Czy przy dokonywaniu oceny stosunku prawnego, którego dotyczy zarzut zastosowania niedozwolonych postanowień umownych, tj. art. 385 1 k.c. oraz art. 385 2 k.c. w zw. z art. 58 k.c. oraz w zw. z art. 6 ust. 1 oraz art. 7 Dyrektywy 93/13 sąd powinien uwzględnić także podstawowe zasady porządku prawnego w Polsce oraz w Unii Europejskiej, takie jak zasada proporcjonalności, równości oraz pewności prawa? 2. Czy w świetle przepisów ad. 385 1 k.c. w zw. z postanowieniami przepisu art. 385 2 k.c. oraz w zw. z przepisami art. 3 i art. 6 Dyrektywy 93/13 indywidualna ocena postanowień umowy pod kątem potencjalnej abuzywności może być oderwana od okoliczności zawarcia umowy, w tym w szczególności osobistych przymiotów konsumenta takich, jak doświadczenie, wiedza, informacje powszechnie dostępne, a także od sposobu jego postępowania (działań albo zaniechań) w procesie prowadzącym do zawarcia umowy kredytu? 3. Czy w świetle przepisów art. 385 1 k.c. w związku z postanowieniami przepisów art. 3 Dyrektywy 93/13 indywidualna ocena postanowień umowy pod kątem potencjalnej abuzywności może być oderwana od ustalenia, czy postanowienie, wobec którego konsument podnosi zarzut abuzywności, powoduje znaczącą nierównowagę wynikających z umowy, praw i obowiązków stron ze szkodą dla konsumenta? Skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy Sądowi Apelacyjnemu w Warszawie. Sąd Najwyższy zważył, co następuje: Zgodnie z art. 398 9 § 1 k.p.c. Sąd Najwyższy przyjmuje skargę kasacyjną do rozpoznania, jeżeli w sprawie występuje istotne zagadnienie prawne, istnieje potrzeba wykładni przepisów prawnych budzących poważne wątpliwości lub wywołujących rozbieżności w orzecznictwie sądów, zachodzi nieważność postępowania lub skarga kasacyjna jest oczywiście uzasadniona. Nakładając na skarżącego obowiązek wskazania i uzasadnienia oznaczonej przesłanki przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania, ustawodawca zagwarantował, że skarga kasacyjna, jako nadzwyczajny środek zaskarżenia prawomocnych orzeczeń, będzie realizować funkcje publicznoprawne. Ograniczenie ilości przesłanek, wskazanych w art. 398 9 § 1 k.p.c. ma zapewnić, że przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania ustrojowo i procesowo będzie uzasadnione jedynie w tych przypadkach, w których mogą być zrealizowane jej funkcje publicznoprawne, a skarga nie stanie się instrumentem wykorzystywanym w każdej jednostkowej sprawie. Ostatecznie, nie w każdej sprawie skarga kasacyjna może być przyjęta do rozpoznania. W przeciwnym razie Sąd Najwyższy stałby się, wbrew obowiązującym przepisom, sądem trzeciej instancji, a nie jest przecież jego zadaniem dokonywanie korekty ewentualnych błędów w zakresie stosowania, czy też wykładni prawa, w każdej indywidualnej sprawie. Istotnym zagadnieniem prawnym w rozumieniu art. 398 9 § 1 pkt 1 k.p.c. jest zagadnienie nowe, nierozwiązane dotąd w orzecznictwie, którego rozstrzygnięcie może przyczynić się do rozwoju prawa. Odwołanie się do tej przesłanki przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania wymaga – jak wynika z orzecznictwa Sądu Najwyższego – sformułowania tego zagadnienia z przytoczeniem wiążących się z nim konkretnych przepisów prawnych oraz przedstawienia argumentów świadczących o rozbieżnych ocenach prawnych (zob. m.in. postanowienia SN: z 10 maja 2001 r., II CZ 35/01, OSNC 2002, nr 1, poz. 11; z 7 czerwca 2005 r., V CSK 3 /05; z 25 maja 2021 r., II CSK 96/21 ). Występowanie w sprawie istotnego zagadnienia prawnego w zasadzie powinno spełniać wymagania stawiane zapytaniu przedstawianego przez sąd drugiej instancji w razie powstania poważnych wątpliwości (art. 390 § 1 k.p.c.), których nie można rozwiązać za pomocą powszechnie przyjętych reguł wykładni prawa (zob. np. postanowienia SN: z 24 października 2012 r., I PK 129/12; z 8 maja 2015 r., III CZP 16/15). Co więcej, przedstawione istotne zagadnienie nie może być pytaniem o trafność stanowiska Sądu Apelacyjnego wyrażonego w związku z rozstrzygnięciem konkretnej sprawy i polemiką ze stanowiskiem Sądów meriti , związaną z zastosowaniem konkretnych przepisów prawa. Skarżący nie wykazał istnienia istotnego zagadnienia prawnego w rozumieniu art. 398 9 § 1 pkt 1 k.p.c., gdyż zapadły liczne orzeczenia Sądu Najwyższego zarówno dotyczące okoliczności zawarcia umowy jak i statusu konsumenta (zob. m.in. wyroki SN: z 4 kwietnia 2019 r., III CSK 159/17; z 9 maja 2019 r., I CSK 242/18; z 11 grudnia 2019 r., V CSK 382/18; z 30 września 2020 r., I CSK 556/18; z 2 czerwca 2021 r., I CSKP 55/21; z 27 lipca 2021 r., V CSKP 49/21; z 3 lutego 2022 r., II CSKP 415/22), a wykładnia art. 385 1 § 1 i 2 k.c. nie budzi wątpliwości (zob. np. wyroki Sądu Najwyższego: z 27 lutego 2019 r., II CSK 19/18; z 29 października 2019 r., IV CSK 309/18, OSNC 2020, nr 7-8, poz. 64; z 27 lipca 2021 r.). Przyjmuje się, że w celu ustalenia, czy klauzula rażąco narusza interesy konsumenta, należy wziąć przede wszystkim pod uwagę, czy pogarsza ona jego położenie prawne w stosunku do tego, które w braku odmiennej umowy, wynikałoby z przepisów prawa, w tym dyspozytywnych (zob. uzasadnienie uchwały składu siedmiu sędziów Sądu Najwyższego z 20 czerwca 2018 r., III CZP 29/17, OSNC 2019, nr 1, poz. 2). Rażące naruszenie interesów konsumenta oznacza nieusprawiedliwioną dysproporcję, na niekorzyść konsumenta praw i obowiązków wynikających z umowy, skutkującą niekorzystnym ukształtowaniem jego sytuacji ekonomicznej oraz jego nierzetelne traktowanie (zob. wyroki Sądu Najwyższego: z 3 lutego 2006 r., I CK 297/05; z 29 sierpnia 2013 r., I CSK 660/12; z 30 września 2015 r., I CSK 800/14, OSNC 2016, nr 9, poz. 105; z 27 listopada 2015 r., I CSK 945/14; z 15 stycznia 2016 r., I CSK 125/15, OSNC-ZD 2017, nr A, poz. 9). Do kwestii dotyczących proporcjonalności sankcji oraz konsekwencji zamieszczenia w umowie postanowienia niedozwolonego obszernie ustosunkował się Trybunał Sprawiedliwości UE (zob. m.in. wyrok z 3 października 2019 r., C-260/18, Dziubak przeciwko Raiffeisen Bank International AG). Również Sąd Najwyższy zajmował się tymi zagadnieniami (uchwała składu siedmiu sędziów z 20 czerwca 2018 r., III CZP 29/17, OSNC 2019, nr 1, poz. 2, wyrok z 26 maja 2022 r., II CSKP 650/22, OSNC-ZD 2022, nr 4, poz. 48). Z tych przyczyn Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia skargi do rozpoznania na podstawie art. 398 9 § 2 k.p.c. O kosztach postępowania rozstrzygnięto stosownie do art. 98 § 1 i 3 i art. 108 § 1 w zw. z art. 391 § 1 i art. 398 21 k.p.c. [ał] (M.M.)
Nie znalazłeś odpowiedzi?
Zadaj pytanie naszemu agentowi AI — przeszuka orzecznictwo i przepisy za Ciebie.
Rozpocznij analizę