I CSK 162/25
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd Najwyższy postanowieniem z dnia 27 lutego 2026 r. odmówił przyjęcia skargi kasacyjnej wniesionej przez Bank [...] AG (S.A.) w W. Oddział w P. od wyroku Sądu Apelacyjnego w Gdańsku z dnia 12 grudnia 2023 r. Sąd Apelacyjny oddalił apelację banku od wyroku Sądu Okręgowego w Bydgoszczy, który ustalił nieistnienie stosunku prawnego kredytu hipotecznego z dnia 11 lipca 2008 r. oraz zasądził od banku na rzecz powodów określone kwoty. Bank w skardze kasacyjnej powołał się na przyczyny kasacyjne z art. 398^9 § 1 pkt 1 i 2 k.p.c., wskazując na potrzebę wykładni przepisów prawnych budzących poważne wątpliwości i wywołujących rozbieżności w orzecznictwie, w tym dotyczących dyrektywy 93/13, kodeksu cywilnego i Prawa bankowego. Sformułował również trzy pytania prawne dotyczące możliwości uznania nieważności całej umowy, odwołania się do stawki WIBOR w miejsce uznanych za nieuczciwe klauzul, oraz interpretacji art. 69 ust. 3 Prawa bankowego. Sąd Najwyższy, analizując przedstawione argumenty, stwierdził, że skarżący nie wykazał istnienia istotnych zagadnień prawnych ani potrzeby wykładni przepisów w stopniu wymaganym przez przepisy k.p.c. Podkreślono, że skarga kasacyjna jest nadzwyczajnym środkiem zaskarżenia, a jej przyjęcie wymaga wykazania względów o szczególnej doniosłości publicznoprawnej. Sąd Najwyższy odwołał się do utrwalonego orzecznictwa dotyczącego wymogów stawianych wnioskom o przyjęcie skargi kasacyjnej, wskazując, że wątpliwości i zagadnienia prawne sformułowane przez pozwanego nie czynią zadość tym wymaganiom. W szczególności, Sąd Najwyższy wskazał na nowsze orzecznictwo, które nie budzi już wątpliwości co do nietransparentności klauzul indeksacyjnych opartych na tabelach kursów ustalanych jednostronnie przez bank, co potwierdza orzecznictwo Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej. Sąd Najwyższy podkreślił również, że argumenty banku opierały się częściowo na hipotetycznym założeniu, że klauzule ryzyka walutowego nie są niedozwolone, podczas gdy sąd odwoławczy ocenił je jako nietransparentne i naruszające interesy konsumentów. W konsekwencji, Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania i zasądził od pozwanego na rzecz powodów zwrot kosztów postępowania kasacyjnego.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaPotwierdzenie utrwalonej linii orzeczniczej Sądu Najwyższego i TSUE w zakresie oceny klauzul indeksacyjnych w umowach kredytów hipotecznych, w szczególności dotyczącej ich transparentności i konsekwencji abuzywności.
Dotyczy konkretnego typu umowy kredytu hipotecznego indeksowanego walutą obcą i specyficznych zarzutów podnoszonych w skardze kasacyjnej.
Zagadnienia prawne (5)
Czy w przypadku uznania klauzul spreadowych za niedozwolone, prawidłowe jest przyjęcie nieważności całej umowy kredytu indeksowanego walutą obcą, skoro klauzule ryzyka walutowego, określające główny przedmiot umowy, nie stanowią niedozwolonych warunków?
Odpowiedź sądu
Nie, skarżący nie wykazał potrzeby wykładni w tym zakresie, a orzecznictwo SN i TSUE wskazuje na inne konsekwencje.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy stwierdził, że skarżący nie wykazał istotności zagadnienia prawnego ani potrzeby wykładni przepisów. Podkreślono, że orzecznictwo SN i TSUE jasno określa konsekwencje uznania klauzul za abuzywne, w tym możliwość upadku umowy lub konieczność jej uzupełnienia w określony sposób.
Czy w przypadku uznania klauzul indeksacyjnych za niedozwolone i upadku umowy, prawidłowe jest odwołanie się do stawki WIBOR w celu określenia oprocentowania zobowiązań?
Odpowiedź sądu
Nie, skarżący nie wykazał potrzeby wykładni w tym zakresie, a orzecznictwo SN i TSUE wskazuje na inne konsekwencje.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy uznał, że skarżący nie wykazał istnienia istotnych zagadnień prawnych ani potrzeby wykładni przepisów. Odwołanie się do WIBOR w celu określenia oprocentowania zostało już wielokrotnie rozważone w orzecznictwie SN i TSUE, które wskazuje na niedopuszczalność takiego rozwiązania.
Czy kredyty indeksowane lub denominowane do waluty innej niż polska są kredytami udzielonymi w złotych polskich, w świetle art. 69 ust. 3 Prawa bankowego i możliwości spłaty w walucie obcej?
Odpowiedź sądu
Nie, skarżący nie wykazał potrzeby wykładni w tym zakresie, a orzecznictwo SN i TSUE wskazuje na inne konsekwencje.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy stwierdził, że skarżący nie wykazał istnienia istotnych zagadnień prawnych ani potrzeby wykładni przepisów. Kwestia ta była już rozstrzygana w orzecznictwie, które wskazuje na niedopuszczalność zastąpienia niedozwolonych postanowień kursowych przez sięgnięcie do art. 69 ust. 3 Prawa bankowego.
Czy klauzule indeksacyjne oparte na tabelach kursów ustalanych jednostronnie przez bank, bez wskazania obiektywnych kryteriów, są transparentne i dopuszczalne?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, takie klauzule są nietransparentne i niedopuszczalne.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy powołał się na nowsze orzecznictwo SN oraz wyrok TSUE C-212/20, zgodnie z którym klauzule indeksacyjne oparte na jednostronnie ustalanych kursach są nietransparentne, naruszają równowagę stron i mogą mieć abuzywny charakter, jeśli konsument nie jest w stanie zrozumieć konsekwencji ekonomicznych.
Czy po wyeliminowaniu niedozwolonych klauzul indeksacyjnych i spreadowych, umowa kredytu indeksowanego walutą obcą może nadal obowiązywać?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Często nie, jeśli umowa nie może obowiązywać bez tych klauzul, a nie są spełnione przesłanki uzupełnienia luki.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy wskazał, że wyeliminowanie klauzul indeksacyjnych prowadzi do upadku klauzuli ryzyka walutowego, co może skutkować tak daleko idącym przekształceniem umowy, że należy ją uznać za umowę o odmiennej istocie. Jeśli umowa nie może obowiązywać bez niedozwolonych postanowień, jest trwale bezskuteczna (nieważna) na podstawie art. 58 k.c.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| P.P. | osoba_fizyczna | powód |
| H.P. | osoba_fizyczna | powód |
| R.P. | osoba_fizyczna | powód |
| Bank [...] AG (S.A.) w W. Oddział w P. | spółka | pozwany |
Przepisy (11)
Główne
k.p.c. art. 398^1 § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Skarga kasacyjna przysługuje co do zasady od prawomocnych orzeczeń sądów drugiej instancji.
k.p.c. art. 398^9 § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Sąd Najwyższy przyjmuje skargę kasacyjną do rozpoznania tylko wtedy, gdy w sprawie występuje istotne zagadnienie prawne, istnieje potrzeba wykładni przepisów prawnych budzących poważne wątpliwości lub wywołujących rozbieżności w orzecznictwie sądów, zachodzi nieważność postępowania lub skarga kasacyjna jest oczywiście uzasadniona.
k.c. art. 385^1 § § 1 i 2
Kodeks cywilny
Dotyczy niedozwolonych postanowień umownych (klauzul abuzywnych).
Pr. bank. art. 69 § ust. 3
Prawo bankowe
Dotyczy kredytu denominowanego lub indeksowanego do waluty innej niż polska.
k.c. art. 58
Kodeks cywilny
Dotyczy nieważności czynności prawnej.
Pomocnicze
k.p.c. art. 398^4 § § 2
Kodeks postępowania cywilnego
Wyłączną podstawą oceny pod kątem przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania są wskazane w niej przyczyny kasacyjne wraz z uzasadnieniem.
k.c. art. 65
Kodeks cywilny
Dotyczy wykładni oświadczeń woli.
k.c. art. 354
Kodeks cywilny
Dotyczy sposobu spełnienia świadczenia.
k.c. art. 358 § § 2
Kodeks cywilny
Dotyczy przeliczenia waluty.
k.c. art. 385^2
Kodeks cywilny
Dotyczy oceny niedozwolonych postanowień umownych.
k.p.c. art. 189
Kodeks postępowania cywilnego
Dotyczy powództwa o ustalenie istnienia lub nieistnienia stosunku prawnego lub prawa.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Skarżący nie wykazał istnienia istotnych zagadnień prawnych ani potrzeby wykładni przepisów zgodnie z art. 398^9 § 1 k.p.c. • Orzecznictwo SN i TSUE jasno określa zasady oceny klauzul indeksacyjnych i ich konsekwencje. • Kluczowe zagadnienia prawne zostały już rozstrzygnięte w utrwalonym orzecznictwie.
Odrzucone argumenty
Potrzeba wykładni przepisów prawnych budzących poważne wątpliwości i wywołujących rozbieżności w orzecznictwie (art. 398^9 § 1 pkt 1 k.p.c.). • Istnienie istotnych zagadnień prawnych (art. 398^9 § 1 pkt 1 k.p.c.). • Kwestia dopuszczalności przyjęcia nieważności całej umowy, odwołania się do WIBOR, czy interpretacji art. 69 ust. 3 Prawa bankowego.
Godne uwagi sformułowania
skarga kasacyjna stanowi zatem nadzwyczajny środek zaskarżenia, którego rozpoznanie przez Sąd Najwyższy musi być uzasadnione względami o szczególnej doniosłości, wykraczającymi poza indywidualny interes skarżącego, a mającymi swoje źródło w interesie publicznym • w nowszym orzecznictwie Sądu Najwyższego nie budzi już wątpliwości, iż określenie wysokości należności obciążającej konsumenta z odwołaniem do tabel kursów ustalanych jednostronnie przez bank, bez wskazania obiektywnych kryteriów, jest nietransparentne • po wyeliminowaniu tego rodzaju klauzul utrzymanie umowy o charakterze zamierzonym przez strony nie jest możliwe
Skład orzekający
Roman Trzaskowski
SSN
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Potwierdzenie utrwalonej linii orzeczniczej Sądu Najwyższego i TSUE w zakresie oceny klauzul indeksacyjnych w umowach kredytów hipotecznych, w szczególności dotyczącej ich transparentności i konsekwencji abuzywności."
Ograniczenia: Dotyczy konkretnego typu umowy kredytu hipotecznego indeksowanego walutą obcą i specyficznych zarzutów podnoszonych w skardze kasacyjnej.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Orzeczenie potwierdza ugruntowaną linię orzeczniczą w sprawach kredytów frankowych, co jest nadal gorącym tematem dla prawników i konsumentów. Pokazuje, jak Sąd Najwyższy podchodzi do kwestii dopuszczalności skargi kasacyjnej w takich sprawach.
“Sąd Najwyższy zamyka drzwi skardze kasacyjnej banku w sprawie kredytu frankowego – co to oznacza dla konsumentów?”
Sektor
finanse
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.