Orzeczenie · 2025-10-31

I CSK 1615/25

Sąd
Sąd Najwyższy
Miejsce
Warszawa
Data
2025-10-31
SNinnepostępowanie cywilneŚrednianajwyższy
skarga kasacyjnaSąd Najwyższypostępowanie nieprocesowezdrowie psychiczneprzymusowe leczenieochrona zdrowia psychicznegokognicja sąduzasady zaskarżenia

Sąd Najwyższy rozpatrywał skargę kasacyjną wniesioną przez S.P. od postanowienia Sądu Okręgowego w Tarnobrzegu, które oddaliło apelację uczestnika od postanowienia Sądu Rejonowego w Mielcu o przymusowym umieszczeniu go w szpitalu psychiatrycznym bez jego zgody. Skarżący wskazał jako podstawę kasacyjną art. 398^9 § 1 pkt 4 k.p.c., argumentując, że zaskarżone orzeczenie jest oczywiście wadliwe. Sąd Najwyższy przypomniał, że skarga kasacyjna jest nadzwyczajnym środkiem zaskarżenia, a jej przyjęcie do rozpoznania wymaga wykazania istotnego zagadnienia prawnego, potrzeby wykładni przepisów budzących wątpliwości lub rozbieżności w orzecznictwie, nieważności postępowania lub oczywistej uzasadnioności skargi. Analiza uzasadnienia skarżącego nie wykazała, aby zaskarżone orzeczenie było dotknięte oczywistą wadliwością, ani że Sąd Okręgowy pominął istotne zarzuty apelacyjne. Sąd Najwyższy uznał, że skarżący nie wykazał, iż naruszenie przepisów procesowych, takich jak art. 378 § 1 k.p.c. czy art. 328 § 2 w zw. z art. 391 § 1 k.p.c., miało charakter oczywisty i doprowadziło do wydania oczywiście nieprawidłowego orzeczenia. W konsekwencji, na podstawie art. 398^9 § 2 k.p.c., Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Średnia
Do czego można powołać

Uzasadnienie odmowy przyjęcia skargi kasacyjnej z powodu braku spełnienia przesłanek formalnych i merytorycznych określonych w art. 398^9 § 1 k.p.c., zwłaszcza w kontekście oceny 'oczywistej wadliwości' orzeczenia.

Ograniczenia stosowania

Dotyczy specyficznej procedury kasacyjnej i oceny przesłanek jej przyjęcia, a nie merytorycznego rozstrzygnięcia sprawy o umieszczenie w szpitalu psychiatrycznym.

Zagadnienia prawne (2)

Czy skarga kasacyjna w sprawie o przymusowe umieszczenie w szpitalu psychiatrycznym może zostać przyjęta do rozpoznania, jeśli skarżący zarzuca oczywiste naruszenie prawa procesowego i materialnego?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, skarga kasacyjna nie została przyjęta do rozpoznania, ponieważ skarżący nie wykazał istnienia istotnego zagadnienia prawnego, potrzeby wykładni przepisów budzących wątpliwości lub rozbieżności w orzecznictwie, nieważności postępowania lub oczywistej uzasadnionosci skargi.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy podkreślił, że skarga kasacyjna jest nadzwyczajnym środkiem zaskarżenia, a jej przyjęcie wymaga wykazania szczególnej doniosłości sprawy, wykraczającej poza indywidualny interes skarżącego. Analiza uzasadnienia skargi nie potwierdziła oczywistej wadliwości zaskarżonego orzeczenia ani pominięcia istotnych zarzutów apelacyjnych przez sąd drugiej instancji.

Czy zarzut naruszenia art. 328 § 2 w zw. z art. 391 § 1 k.p.c. może stanowić samodzielną podstawę kasacyjną, jeśli nie jest objęty podstawami skargi kasacyjnej?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, Sąd Najwyższy jest związany zarzutami sformułowanymi w skardze kasacyjnej i nie może rozpoznawać sprawy w oparciu o przepisy nieobjęte tymi zarzutami.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy wskazał, że zgodnie z art. 398^13 § 1 k.p.c. rozpoznaje sprawę w granicach podstaw skargi kasacyjnej, co oznacza, że jest związany zarzutami w niej sformułowanymi. Zarzut naruszenia art. 328 § 2 k.p.c. nie został objęty podstawami skargi.

Rozstrzygnięcie
Decyzja
Odmowa przyjęcia skargi kasacyjnej
Strona wygrywająca
Skarb Państwa (w kontekście utrzymania w mocy orzeczenia sądu niższej instancji)

Strony

NazwaTypRola
Miejski Ośrodek Pomocy Społecznej w M.instytucjawnioskodawca
S.P.osoba_fizycznauczestnik

Przepisy (12)

Główne

k.p.c. art. 398^9 § § 1

Kodeks postępowania cywilnego

Sąd Najwyższy przyjmuje skargę kasacyjną do rozpoznania tylko wtedy, gdy w sprawie występuje istotne zagadnienie prawne, istnieje potrzeba wykładni przepisów prawnych budzących poważne wątpliwości lub wywołujących rozbieżności w orzecznictwie sądów, zachodzi nieważność postępowania lub skarga kasacyjna jest oczywiście uzasadniona.

k.p.c. art. 398^13 § § 1

Kodeks postępowania cywilnego

Sąd Najwyższy rozpoznaje sprawę w granicach podstaw, w konsekwencji jest związany zarzutami sformułowanymi w skardze kasacyjnej.

u.o.z.p. art. 29 § ust. 1 pkt 1 i 2

Ustawa o ochronie zdrowia psychicznego

Przesłanki przymusowego umieszczenia w szpitalu psychiatrycznym, wymagające ścisłego i rygorystycznego ujmowania jako wyjątki od zasady dobrowolności leczenia.

Pomocnicze

k.p.c. art. 398^1 § § 1

Kodeks postępowania cywilnego

Skarga kasacyjna przysługuje co do zasady od prawomocnych orzeczeń sądów drugiej instancji.

k.p.c. art. 398^4 § § 2

Kodeks postępowania cywilnego

Wyłączną podstawą oceny pod kątem przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania są wskazane w niej przyczyny kasacyjne wraz z uzasadnieniem.

k.p.c. art. 398^9 § pkt 4

Kodeks postępowania cywilnego

Skarga kasacyjna jest oczywiście uzasadniona, jeżeli zachodzi niewątpliwa, widoczna na pierwszy rzut oka sprzeczność orzeczenia z przepisami prawa niepodlegającymi różnej wykładni i w wyniku takiego naruszenia prawa zapadło w drugiej instancji orzeczenie oczywiście wadliwe.

k.p.c. art. 378 § § 1

Kodeks postępowania cywilnego

Sąd drugiej instancji rozpoznaje sprawę w granicach apelacji.

k.p.c. art. 328 § § 1

Kodeks postępowania cywilnego

k.p.c. art. 391 § § 1

Kodeks postępowania cywilnego

k.p.c. art. 387 § § 2^1

Kodeks postępowania cywilnego

k.p.c. art. 233 § § 1

Kodeks postępowania cywilnego

Zasada swobodnej oceny dowodów.

Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 14 maja 2024 r. w sprawie ponoszenia przez Skarb Państwa albo jednostki samorządu terytorialnego kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez adwokata z urzędu art. § 14 § ust. 1 pkt 3 w zw. z § 16 ust. 4 pkt 2 i § 4 ust. 1 i 3

Argumenty

Odrzucone argumenty

Zarzut oczywistego naruszenia prawa procesowego (art. 378 § 1 w zw. z art. 328 § 1 i art. 391 § 1 k.p.c.) • Zarzut nierozpoznania apelacyjnego zarzutu naruszenia zasady swobodnej oceny dowodów przez Sąd Okręgowy • Zarzut naruszenia art. 328 § 2 w zw. z art. 391 § 1 k.p.c. • Niewykazanie oczywistej wadliwości orzeczenia Sądu Okręgowego w kontekście wykładni art. 29 ust. 1 pkt 1 i 2 u.o.z.p.

Godne uwagi sformułowania

skarga kasacyjna stanowi zatem nadzwyczajny środek zaskarżenia, którego rozpoznanie przez Sąd Najwyższy musi być uzasadnione względami o szczególnej doniosłości, wykraczającymi poza indywidualny interes skarżącego, a mającymi swoje źródło w interesie publicznym • skarga kasacyjna jest oczywiście uzasadniona w rozumieniu art. 398^9 § 1 pkt 4 k.p.c., jeżeli zachodzi niewątpliwa, widoczna na pierwszy rzut oka, tj. bez konieczności głębszej analizy, sprzeczność orzeczenia z przepisami prawa nie podlegającymi różnej wykładni • Sąd Najwyższy jest związany zarzutami sformułowanymi w skardze kasacyjnej

Skład orzekający

Roman Trzaskowski

SSN

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Uzasadnienie odmowy przyjęcia skargi kasacyjnej z powodu braku spełnienia przesłanek formalnych i merytorycznych określonych w art. 398^9 § 1 k.p.c., zwłaszcza w kontekście oceny 'oczywistej wadliwości' orzeczenia."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej procedury kasacyjnej i oceny przesłanek jej przyjęcia, a nie merytorycznego rozstrzygnięcia sprawy o umieszczenie w szpitalu psychiatrycznym.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Orzeczenie wyjaśnia rygorystyczne przesłanki przyjęcia skargi kasacyjnej przez Sąd Najwyższy, co jest istotne dla praktyków prawa, ale nie zawiera przełomowych rozstrzygnięć merytorycznych.

Kiedy Sąd Najwyższy odrzuci Twoją skargę kasacyjną? Kluczowe przesłanki z I CSK 1615/25.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo
Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.

Przeczytaj pełny tekst