I CSK 1608/23

Sąd NajwyższyWarszawa2024-10-29
SNCywilneprawo rodzinne i opiekuńczeWysokanajwyższy
podział majątkumajątek wspólnyskarga kasacyjnaterminbraki formalneSąd Najwyższypostępowanie cywilne

Sąd Najwyższy odrzucił obie skargi kasacyjne uczestnika postępowania z powodu uchybienia terminom i braków formalnych, obciążając go kosztami postępowania.

Sąd Najwyższy rozpatrywał dwie skargi kasacyjne wniesione przez uczestnika postępowania w sprawie o podział majątku wspólnego. Jedna skarga została wniesiona po terminie, a druga zawierała braki formalne w zakresie wniosku o uchylenie orzeczenia, które nie odpowiadały zakresowi zaskarżenia. W związku z tym obie skargi zostały odrzucone, a uczestnik został obciążony kosztami postępowania kasacyjnego.

Sąd Najwyższy w Izbie Cywilnej rozpoznał dwie skargi kasacyjne wniesione przez uczestnika postępowania w sprawie o podział majątku wspólnego. Pierwsza skarga kasacyjna, wniesiona przez adwokata S. O., została złożona w terminie, jednak zawierała braki konstrukcyjne dotyczące wniosku o uchylenie orzeczenia. Druga skarga kasacyjna, wniesiona przez adwokata M. O., została wysłana po upływie dwumiesięcznego terminu od doręczenia orzeczenia z uzasadnieniem. Sąd Najwyższy, powołując się na przepisy Kodeksu postępowania cywilnego (art. 398^5 § 1, art. 398^6 § 3, art. 398^4 § 1 pkt 1 i 3 k.p.c.) oraz utrwaloną linię orzeczniczą, odrzucił obie skargi. Skarga wniesiona po terminie podlegała odrzuceniu z mocy prawa. Natomiast skarga zawierająca braki formalne w zakresie wniosku o uchylenie orzeczenia, który nie odpowiadał zakresowi zaskarżenia, również została odrzucona, gdyż takie braki nie podlegają uzupełnieniu po upływie terminu. Sąd Najwyższy podkreślił, że termin do wniesienia skargi kasacyjnej biegnie dla strony, a nie dla każdego z jej pełnomocników z osobna. O kosztach postępowania kasacyjnego orzeczono na podstawie art. 520 § 3 k.p.c. w zw. z art. 108 § 1 i z art. 391 § 1 oraz w zw. z art. 398^21 k.p.c.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (3)

Odpowiedź sądu

Tak, skarga kasacyjna wniesiona po terminie podlega odrzuceniu.

Uzasadnienie

Termin do wniesienia skargi kasacyjnej jest terminem ustawowym, który biegnie dla strony od dnia doręczenia orzeczenia z uzasadnieniem. Uchybienie tego terminu skutkuje odrzuceniem skargi.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

odrzucenie skarg kasacyjnych

Strona wygrywająca

brak wskazania

Strony

NazwaTypRola
K. K.osoba_fizycznawnioskodawczyni
A. K.osoba_fizycznauczestnik

Przepisy (9)

Główne

k.p.c. art. 398^5 § § 1

Kodeks postępowania cywilnego

Określa dwumiesięczny termin do wniesienia skargi kasacyjnej od dnia doręczenia orzeczenia z uzasadnieniem.

k.p.c. art. 398^6 § § 3

Kodeks postępowania cywilnego

Stanowi podstawę do odrzucenia skargi kasacyjnej wniesionej po terminie.

k.p.c. art. 398^4 § § 1

Kodeks postępowania cywilnego

Określa wymogi formalne skargi kasacyjnej, w tym oznaczenie orzeczenia, zakres zaskarżenia oraz wniosek o uchylenie lub zmianę.

k.p.c. art. 398^6 § § 1

Kodeks postępowania cywilnego

Podstawa do odrzucenia skargi kasacyjnej z powodu braków formalnych.

k.p.c. art. 398^6 § § 2

Kodeks postępowania cywilnego

Podstawa do odrzucenia skargi kasacyjnej, gdy wniosek o uchylenie lub zmianę nie odpowiada zakresowi zaskarżenia.

Pomocnicze

k.p.c. art. 520 § § 3

Kodeks postępowania cywilnego

Podstawa do orzekania o kosztach postępowania w sprawach nieprocesowych, gdy interesy stron są sprzeczne.

k.p.c. art. 108 § § 1

Kodeks postępowania cywilnego

Ogólna zasada rozstrzygania o kosztach postępowania.

k.p.c. art. 391 § § 1

Kodeks postępowania cywilnego

Dotyczy kosztów w postępowaniu apelacyjnym, stosowany odpowiednio w postępowaniu kasacyjnym.

k.p.c. art. 398^21

Kodeks postępowania cywilnego

Dotyczy kosztów w postępowaniu kasacyjnym.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Skarga kasacyjna wniesiona po terminie podlega odrzuceniu. Skarga kasacyjna z brakami formalnymi w zakresie wniosku o uchylenie orzeczenia, który nie odpowiada zakresowi zaskarżenia, podlega odrzuceniu. Termin do wniesienia skargi kasacyjnej biegnie dla strony, a nie dla każdego pełnomocnika z osobna.

Godne uwagi sformułowania

Obie skargi kasacyjne uczestnika podlegają odrzuceniu. termin do wniesienia skargi kasacyjnej, biegnie dla strony, a nie dla każdego z jej pełnomocników z osobna. Wadliwości ujawnione w tym zakresie po jego upływie mają charakter nieusuwalny. wniosek o uchylenie zaskarżonego skargą kasacyjną postanowienia nie został zmieniony i tym samym skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonego skargą kasacyjną postanowienia w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi Okręgowemu lub o uchylenie w całości orzeczeń Sądów obu instancji i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi pierwszej instancji.

Skład orzekający

Karol Weitz

przewodniczący

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "interpretacja przepisów dotyczących wnoszenia skarg kasacyjnych, terminów procesowych oraz braków formalnych skargi kasacyjnej."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji procesowej związanej z wnoszeniem skarg kasacyjnych przez wielu pełnomocników oraz błędami w określeniu zakresu zaskarżenia i wniosku o uchylenie.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Orzeczenie jest interesujące dla prawników procesowych ze względu na precyzyjne wyjaśnienie kwestii terminów i braków formalnych skargi kasacyjnej, co jest częstym problemem w praktyce.

Dwie skargi kasacyjne, jeden błąd: kiedy Sąd Najwyższy odrzuca środek zaskarżenia z powodu formalności?

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
SN
I CSK 1608/23
POSTANOWIENIE
29 października 2024 r.
Sąd Najwyższy w Izbie Cywilnej w składzie:
SSN Karol Weitz
na posiedzeniu niejawnym 29 października 2024 r. w Warszawie
‎
w sprawie z wniosku K. K.
‎
z udziałem A. K.
‎
o podział majątku wspólnego,
‎
na skutek skarg kasacyjnych A. K.
‎
od postanowienia Sądu Okręgowego w Zielonej Górze VI Wydział Cywilny Odwoławczy z 16 listopada 2022 r., VI Ca 854/21,
1. odrzuca obie skargi kasacyjne;
2. kosztami postępowania kasacyjnego obciąża uczestnika A. K., pozostawiając ich szczegółowe wyliczenie referendarzowi sądowemu.
[SOP]
UZASADNIENIE
Sąd Okręgowy w Zielonej Górze postanowieniem z 16 listopada 2022 r.
‎
na skutek apelacji zarówno wnioskodawczyni, jak i uczestnika postępowania zmienił częściowo postanowienie Sądu Rejonowego w Nowej Soli z 23 czerwca 2021 r., w pozostałej części oddalił obie apelacje, a także oddalił wnioski wnioskodawczyni i uczestnika postępowania o zasądzenie kosztów postępowania.
Postanowienie Sądu Okręgowego w Zielonej Górze zostało zaskarżone przez uczestnika, w imieniu którego zostały wniesione dwie skargi kasacyjne, przez dwóch reprezentujących go pełnomocników.
Sąd Najwyższy zważył, co następuje:
Obie skargi kasacyjne uczestnika podlegają odrzuceniu.
W niniejszej sprawie w imieniu skarżącego zostały wniesione dwie skargi kasacyjne, przez dwóch pełnomocników skarżącego. Jest to konstrukcja dopuszczalna, jednak druga skarga kasacyjna, jeśli została wniesiona w terminie, może być traktowana jako uzupełnienie pierwszej (zob. postanowienie Sądu Najwyższego z 17 października 2019 r., IV CZ 68/19, nie publ.).
Sąd Okręgowy w Zielonej Górze doręczył zaskarżone postanowienie z 16 listopada 2022 r. wraz z uzasadnieniem pełnomocnikowi skarżącego,
‎
tj.  adw. S. O. w dniu 3 stycznia 2023 r., co skutkowało otwarciem terminu do wniesienia przez skarżącego skargi kasacyjnej. Dwumiesięczny termin do wniesienia skargi kasacyjnej upłynął zatem dnia 3 marca 2023 r. Adwokat S. O. wniósł skargę kasacyjną w dniu 27 stycznia 2023 r., a więc w ustawowo przewidzianym terminie. Druga skarga kasacyjna sporządzona przez adw. M. O., z substytucji adw. M. R., została wysłana do Sądu listem poleconym w dniu 6 marca 2023 r., czyli po upływie terminu do jej wniesienia.
Zgodnie z art. 398
5
§1 k.p.c., skargę kasacyjną wnosi się do sądu, który wydał zaskarżone orzeczenie, w terminie dwóch miesięcy od dnia doręczenia orzeczenia z uzasadnieniem stronie skarżącej. Z przepisu tego wynika, że termin do wniesienia skargi kasacyjnej, biegnie dla strony, a nie dla każdego z jej pełnomocników z osobna.
Z tego względu skarga kasacyjna uczestnika wniesiona dnia 6 marca 2023 r. podlegała odrzuceniu jako wniesiona po terminie (art.398
6
§ 3 k.p.c.).
Odnośnie do skargi kasacyjnej uczestnika wniesionej dnia 27 stycznia 2023 r. przez adw.
S. O.
należy wskazać, że z
godnie z art.398
4
§1 pkt 1 i 3 k.p.c., skarga kasacyjna powinna zawierać: oznaczenie orzeczenia, od którego jest wniesiona ze wskazaniem, czy jest ono zaskarżone w całości czy w części oraz wniosek o uchylenie lub uchylenie i zmianę orzeczenia z oznaczeniem zakresu żądanego uchylenia i zmiany.
Sąd Najwyższy wyjaśnił, że elementy te mają charakter konstrukcyjny,
‎
a ich brak nie podlega uzupełnieniu (por. postanowienia Sądu Najwyższego
‎
z 16 października 1997 r., II CKN 404/97, OSNC 1998, nr 4, poz. 59; z 24 czerwca 2022 r., I CSK 2557/22, nie publ.).
W postanowieniu z dnia 16 grudnia 2022 r., I CSK 3523/22 (nie publ.)  Sąd Najwyższy wskazał, że modyfikacja zakresu żądanego przez pozwanego uchylenia lub uchylenia i zmiany wyroku w celu jego dostosowania do zakresu zaskarżenia jest ewentualnie możliwa, przed upływem dwumiesięcznego terminu wyznaczonego przez ustawę na wniesienie skargi kasacyjnej (art. 398
5
§ 1 k.p.c.). Wadliwości ujawnione w tym zakresie po jego upływie mają charakter nieusuwalny (art. 398
6
§ 2 i 3 k.p.c. w zw. z art. 398
4
§ 1 pkt 1 k.p.c.), w związku z czym zmiana treści skargi kasacyjnej dotycząca jej wymogów konstrukcyjnych, dokonana przez skarżącego po upływie terminu na wniesienie skargi jest bezskuteczna.
Z tego względu skarga kasacyjna zawierająca braki w zakresie elementów konstrukcyjnych podlega odrzuceniu bez wzywania do uzupełnienia braków formalnych na podstawie art. 398
6
§ 1 k.p.c.
Zgodnie z art.398
4
§1 pkt 3 k.p.c., w skardze kasacyjnej należy zamieścić wniosek o uchylenie albo o uchylenie i zmianę zaskarżonego orzeczenia,
‎
z oznaczeniem jednak każdorazowo zakresu żądanego uchylenia albo uchylenia
‎
i zmiany (por. postanowienie Sądu Najwyższego z 25 maja 2018 r., I CZ 47/18, nie publ.).
Zgodnie z utrwaloną linią judykatury Sądu Najwyższego, skarga kasacyjna,
‎
w której zakres żądanego uchylenia lub uchylenia i zmiany nie odpowiada wskazanemu zakresowi zaskarżenia ani podanej wartości przedmiotu zaskarżenia, podlega odrzuceniu na podstawie art.398
6
§ 2 bądź § 3 k.p.c. w związku z art.398
4
§1 pkt 3 k.p.c. (por. postanowienia Sądu Najwyższego z 12 października 2007 r., V CSK 309/07, OSNC-ZD 2008, nr 3, poz. 81; z 3 czerwca 2016 r., IV CSK 796/15, nie publ.; z 29 czerwca 2022 r., I CSK 417/22, nie publ.).
Tymczasem w skardze kasacyjnej z 27 stycznia 2023 r. skarżący zaskarżył postanowienie Sądu Okręgowego w części „dotyczącej ustalenia stanu majątku dorobkowego stron po zniesieniu wspólności ustawowej małżeńskiej oraz sposobu jego podziału". Następnie pismem z 8 marca 2O23 r., złożonym wskutek wezwania przez Sąd Okręgowy do uzupełnienia braków formalnych skargi kasacyjnej, skarżący sprecyzował zakres zaskarżenia, wskazując, że przedmiotem zaskarżenia są pkt. 1a ppkt 6 oraz 1 b, c, d postanowienia. Wartość przedmiotu zaskarżenia wskazaną pierwotnie na kwotę 9 793.224,89 zł skarżący zmodyfikował na kwotę 2 271 510,90 zł. Natomiast wniosek o uchylenie zaskarżonego skargą kasacyjną postanowienia nie został zmieniony i tym samym skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonego skargą kasacyjną postanowienia w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi Okręgowemu lub o uchylenie w całości orzeczeń Sądów obu instancji i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi pierwszej instancji.
Z powyższego wynika, że w skardze kasacyjnej skarżący zaskarżył część postanowienia Sądu Okręgowego, wnosząc jednocześnie o jego uchylenie w całości. Sytuacja ta nie została sprostowana późniejszym pismem skarżącego, w którym skarżący sprecyzował jedynie w jakiej części zaskarża przedmiotowe orzeczenie, pozostawiając wniosek o uchylenie zaskarżonego postanowienia w całości.
Tak sformułowane żądanie nie pozwala na stwierdzenie, iż wniosek odpowiada zakresowi zaskarżenia postanowienia Sądu drugiej instancji. Jednocześnie wniosek ten nie podlega ani uzupełnieniu, ani sprostowaniu po upływie terminu do wniesienia skargi kasacyjnej.
Z tych wszystkich względów należało orzec jak w sentencji (art.398
6
§ 3 k.p.c.).
O kosztach postępowania kasacyjnego orzeczono na podstawie art. 520 § 3 k.p.c. w zw. z art. 108 § 1 i z art. 391 § 1 oraz w zw. z art. 398
21
k.p.c.
[ał]
‎

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI