III CSK 133/21

Sąd Najwyższy2021-09-17
SNCywilnepostępowanie cywilneŚrednianajwyższy
skarga kasacyjnaSąd Najwyższypostępowanie niejawnewymogi formalneupadłośćwymagalność roszczeńzasada oczywistościkontrola kasacyjna

Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania z powodu braku oczywistej zasadności i nieprzedstawienia przez stronę pozwaną wystarczających przesłanek uzasadniających jej przyjęcie.

Sąd Najwyższy rozpatrywał skargę kasacyjną strony pozwanej od wyroku Sądu Apelacyjnego w sprawie o zapłatę. Strona pozwana wnioskowała o przyjęcie skargi do rozpoznania, powołując się na zagadnienie prawne dotyczące wpływu ogłoszenia upadłości strony powodowej na wymagalność roszczeń oraz na oczywistą zasadność skargi. Sąd Najwyższy uznał, że przedstawione zagadnienie prawne miało charakter kazuistyczny, a argumentacja skarżącej opierała się głównie na kwestionowaniu ustaleń faktycznych i oceny dowodów, co nie spełnia wymogów przyjęcia skargi kasacyjnej.

Sąd Najwyższy w składzie SSN Maria Szulc rozpoznał skargę kasacyjną strony pozwanej N. spółki z o.o. w K. od wyroku Sądu Apelacyjnego w [...] z dnia 20 października 2020 r. (sygn. akt I AGa [...]) w sprawie o zapłatę, wytoczonej przez Syndyka masy upadłości Przedsiębiorstwa Produkcyjno - Usługowego R. spółki z o.o. w K. w upadłości. Sąd Najwyższy postanowił odmówić przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania. Uzasadnienie opiera się na analizie wymogów stawianych skardze kasacyjnej, określonych w art. 398^4 § 1 i 2 k.p.c., w tym obowiązku zawarcia wniosku o przyjęcie do rozpoznania i jego uzasadnienia. Sąd Najwyższy badał przesłanki przyjęcia skargi, wskazane w art. 398^9 § 1 pkt 1 i 4 k.p.c. Strona pozwana przedstawiła zagadnienie prawne dotyczące wpływu upadłości strony powodowej na wymagalność roszczeń pieniężnych, gdy strona powodowa nie spełnia swoich zobowiązań niepieniężnych. Sąd uznał, że zagadnienie to miało charakter kazuistyczny i nie spełniało wymogów ogólności i abstrakcyjności, a także służyło jedynie uzyskaniu odpowiedzi na temat kwalifikacji prawnej szczegółowych elementów stanu faktycznego. Ponadto, sąd stwierdził, że argumentacja skarżącej w dużej mierze stanowiła dyskusję z materiałem dowodowym i ustaleniami faktycznymi dokonanymi przez Sąd drugiej instancji, co jest niedopuszczalne w postępowaniu kasacyjnym zgodnie z art. 398^3 § 3 k.p.c. i art. 398^13 § 2 k.p.c. W konsekwencji, Sąd Najwyższy uznał, że nie zachodziły przesłanki do przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Nie, przedstawione zagadnienie prawne miało charakter kazuistyczny i nie spełniało wymogów ogólności i abstrakcyjności wymaganych dla przyjęcia skargi kasacyjnej.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy uznał, że zagadnienie prawne przedstawione przez skarżącą miało charakter zbyt szczegółowy i odnosiło się do konkretnych ustaleń faktycznych, a nie do ogólnej wykładni przepisu. Wymogi formalne skargi kasacyjnej wymagają przedstawienia zagadnienia o charakterze generalnym i abstrakcyjnym.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

odmowa przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania

Strony

NazwaTypRola
Syndyk masy upadłości Przedsiębiorstwa Produkcyjno - Usługowego R. spółki z o.o. w K. w upadłościinstytucjapowód
N. spółka z o.o. w K.spółkapozwany

Przepisy (6)

Główne

k.p.c. art. 398^4 § § 1 i 2

Kodeks postępowania cywilnego

Określa wymogi konstrukcyjne skargi kasacyjnej, w tym obowiązek zawarcia wniosku o przyjęcie do rozpoznania i jego uzasadnienia.

k.p.c. art. 398^9 § § 1 pkt 1

Kodeks postępowania cywilnego

Przesłanka przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania - istnienie zagadnienia prawnego budzącego poważne wątpliwości lub wymagającego wykładni.

k.p.c. art. 398^9 § § 1 pkt 4

Kodeks postępowania cywilnego

Przesłanka przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania - oczywista zasadność skargi.

k.p.c. art. 398^9 § § 2

Kodeks postępowania cywilnego

Podstawa prawna do odmowy przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania.

Pomocnicze

k.p.c. art. 398^3 § § 3

Kodeks postępowania cywilnego

Zakazuje opierania skargi kasacyjnej na zarzutach dotyczących ustalenia faktów lub oceny dowodów.

k.p.c. art. 398^13 § § 2 in fine

Kodeks postępowania cywilnego

Sąd Najwyższy jest związany ustaleniami faktycznymi stanowiącymi podstawę zaskarżonego orzeczenia.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Niespełnienie przez skarżącą wymogów formalnych wniosku o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania, w szczególności brak przedstawienia zagadnienia prawnego o charakterze generalnym i abstrakcyjnym oraz oparcie argumentacji na kwestionowaniu ustaleń faktycznych.

Odrzucone argumenty

Argumentacja strony pozwanej dotycząca wpływu upadłości na wymagalność roszczeń, która została uznana za kazuistyczną. Zarzuty dotyczące błędnej weryfikacji stanu faktycznego i oceny dowodów przez Sąd drugiej instancji.

Godne uwagi sformułowania

Skarga kasacyjna jest szczególnym środkiem odwoławczym Sąd Najwyższy w ramach przedsądu bada tylko wskazane w skardze kasacyjnej okoliczności uzasadniające jej przyjęcie do rozpoznania cel wymagania przewidzianego w art. 398^4 § 2 k.p.c. może być osiągnięty jedynie przez powołanie i uzasadnienie przez skarżącego istnienia przesłanek o charakterze publicznoprawnym Dla skutecznego natomiast powołania w skardze przesłanki określonej w art. 398^9 § 1 pkt 4 k.p.c. konieczne jest wykazanie przez skarżącego kwalifikowanej postaci naruszenia przepisów prawa materialnego lub procesowego mającej charakter oczywisty, widoczny prima facie Sformułowane zagadnienie prawne powinno odwoływać się w sposób generalny i abstrakcyjny do treści przepisu, który nie podlega jednoznacznej wykładni, natomiast nie może mieć charakteru kazuistycznego Oczywista zasadność skargi kasacyjnej zachodzi wówczas, gdy z samej jej treści wynika w sposób jednoznaczny, że wskazane w skardze podstawy zasługują na uwzględnienie niepozostawiającymi sądowi swobody oceny albo z podstawowymi zasadami orzekania obowiązującymi w demokratycznym państwie prawa zawarty w art. 398^3 § 3 k.p.c. zakaz oparcia skargi kasacyjnej na zarzutach dotyczących ustalenia faktów lub oceny dowodów

Skład orzekający

Maria Szulc

SSN

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Wymogi formalne skargi kasacyjnej, w szczególności dotyczące wniosku o przyjęcie do rozpoznania, dopuszczalność zarzutów kasacyjnych, rozróżnienie między zagadnieniem prawnym a kwestią kazuistyczną, oraz pojęcie oczywistej zasadności skargi."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji procesowej związanej z przyjęciem skargi kasacyjnej, a nie rozstrzygnięcia merytorycznego sprawy.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Orzeczenie wyjaśnia kluczowe, choć techniczne, wymogi formalne skargi kasacyjnej, co jest istotne dla praktyków prawa procesowego cywilnego. Pokazuje, jak Sąd Najwyższy filtruje sprawy.

Jak skutecznie złożyć skargę kasacyjną do Sądu Najwyższego? Kluczowe wymogi formalne.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
SN
Sygn. akt III CSK 133/21
POSTANOWIENIE
Dnia 17 września 2021 r.
Sąd Najwyższy w składzie:
SSN Maria Szulc
w sprawie z powództwa Syndyka masy upadłości Przedsiębiorstwa Produkcyjno - Usługowego R. spółki z o.o. w K. w upadłości
‎
przeciwko N. spółce z o.o. w K.
‎
o zapłatę,
‎
na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej
w dniu 17 września 2021 r.,
‎
na skutek skargi kasacyjnej strony pozwanej
od wyroku Sądu Apelacyjnego w […]
‎
z dnia 20 października 2020 r., sygn. akt I AGa […],
odmawia przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania.
UZASADNIENIE
Skarga kasacyjna jest szczególnym środkiem odwoławczym, którego wymogi określa art. 398
4
§ 1 i 2 k.p.c. wskazując na jej cechy konstrukcyjne i nakładając na skarżącego obowiązek zawarcia w skardze wniosku o przyjęcie do rozpoznania oraz jego uzasadnienia.
Sąd Najwyższy w ramach przedsądu bada tylko wskazane w skardze kasacyjnej okoliczności uzasadniające jej przyjęcie do rozpoznania, a nie podstawy kasacyjne i ich uzasadnienie, zaś cel wymagania przewidzianego w art. 398
4
§ 2 k.p.c. może być osiągnięty jedynie przez powołanie i uzasadnienie przez skarżącego istnienia przesłanek o charakterze publicznoprawnym. W przypadku powołania we wniosku przesłanki określonej w art. 398
9
§ 1 pkt 1 k.p.c. należy sformułować zagadnienie prawne oraz przedstawić odrębną, pogłębioną argumentację prawną wskazującą na zaistnienie powołanej okoliczności uzasadniającej przyjęcie skargi do rozpoznania (postanowienia Sądu Najwyższego z dnia 10 maja 2001 r., II CZ 35/01, OSNC 2002, nr 1, poz. 11, z dnia 11 stycznia 2002 r., III CKN 570/01, OSNC 2002, nr 12, poz. 151, z dnia 23 listopada 2010 r., II CSK 344/10, nie publ.).
Dla skutecznego natomiast powołania w skardze przesłanki określonej w art. 398
9
§ 1 pkt 4 k.p.c. konieczne jest wykazanie przez skarżącego kwalifikowanej postaci naruszenia przepisów prawa materialnego lub procesowego mającej charakter oczywisty, widoczny
prima facie
przy wykorzystaniu podstawowej wiedzy prawniczej.
Skarżąca przedstawiła zagadnienie prawne pytając, czy upadłość strony powodowej w sprawie o zapłatę wynagrodzenia ze stosunku umownego łączącego ją ze stroną pozwaną - powoduje, iż staje ona w bezwzględnej pozycji uprzywilejowanej w procesie, dzięki której może żądać zapłaty od drugiej strony, nie spełniając jednocześnie swoich zobowiązań niepieniężnych wobec strony pozwanej, warunkujących wymagalność świadczenia pieniężnego?
Zarówno treść przedstawionego zagadnienia prawnego, jak i argumentacja pozwanej powołana w uzasadnieniu wniosku o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania nie prowadzi do stwierdzenia, że wystąpiła omawiana przesłanka
. Sformułowane zagadnienie prawne powinno odwoływać się w sposób generalny i abstrakcyjny do treści przepisu, który nie podlega jednoznacznej wykładni, natomiast nie może mieć charakteru kazuistycznego i służyć uzyskaniu przez skarżącego odpowiedzi odnośnie do kwalifikacji prawnej pewnych szczegółowych elementów podstawy faktycznej zaskarżonego rozstrzygnięcia, a do takiego rezultatu zmierza wniosek w tym zakresie
, zwłaszcza że podstawę pytania stanowi odmienny stan faktyczny od ustalonego przez Sąd drugiej instancji. W rezultacie kwestia ogłoszenia upadłości i jej wpływu na wymagalność roszczeń, w kontekście argumentacji przedstawionej przez Sąd Apelacyjny, nie ma istotnego znaczenia.
Oczywista zasadność skargi kasacyjnej zachodzi wówczas, gdy z samej jej treści wynika w sposób jednoznaczny, że wskazane w skardze podstawy zasługują na uwzględnienie. Oznacza to, że z argumentów przedstawionych we wniosku o przyjęcie skargi do rozpoznania, bez konieczności dokonywania pogłębionej analizy prawnej lub czynności procesowych sądu, wynika jaskrawa sprzeczność wyroku z przepisami prawa niepodlegającymi różnej wykładni i niepozostawiającymi sądowi swobody oceny albo z podstawowymi zasadami orzekania obowiązującymi w demokratycznym państwie prawa. O ile bowiem do uwzględnienia skargi wystarczy, że jej podstawy są usprawiedliwione, o tyle do przyjęcia skargi do rozpoznania niezbędna jest jej oczywista zasadność w wyżej przedstawionym rozumieniu. Skarżąca kwestionuje dokonanie przez Sąd drugiej instancji weryfikacji stanu faktycznego, ograniczenie materiału dowodowego stanowiącego podstawę wyciągniętych wniosków, powołuje się na rażące naruszenie przepisów wymienionych w podstawach kasacyjnych oraz zarzuca błędne przyjęcie, że powódka zrealizowała warunki formalne wyprzedzające przedstawienie faktury do zapłaty. Wniosek stanowi w głównej mierze dyskusję z materiałem dowodowym i poczynionymi ustaleniami faktycznymi.
Wskazać należy, że oczywista zasadność skargi kasacyjnej może zachodzić wówczas, gdy wskazane naruszenie przepisów prawa procesowego podlega kontroli Sądu Najwyższego i
prima facie
jest oczywiste. Zawarty w art. 398
3
§ 3 k.p.c. zakaz oparcia skargi kasacyjnej na zarzutach dotyczących ustalenia faktów lub oceny dowodów oraz związanie Sądu Najwyższego ustaleniami faktycznymi stanowiącymi podstawę zaskarżonego orzeczenia (art. 398
13
§ 2
in fine
) oznacza niedopuszczalność powoływania się przez skarżącego wadliwość wyroku sądu drugiej instancji polegającą na ustaleniu faktów lub niewłaściwie przeprowadzonej ocenie dowodów również we wniosku o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania.
Analiza wniosku nie pozwala na stwierdzenie, że zachodzi wskazana przesłanka, bo twierdzenia skarżącej w świetle motywów zaskarżonego wyroku nie pozwalają na przyjęcie, że nastąpiły uchybienia przepisom postępowania o charakterze elementarnym, mającym charakter oczywisty i widoczny
prima facie
.
Z tych względów należało odmówić przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania (art. 398
9
§ 2 k.p.c.).
jw

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI