Orzeczenie · 2018-04-19

I CSK 16/18

Sąd
Sąd Najwyższy
Data
2018-04-19
SNCywilneprawo rzeczoweNiskanajwyższy
podział majątkudział spadkuskarga kasacyjnaSąd Najwyższymajątek wspólnymajątek osobistyrozliczenie nakładówprawo rodzinneprawo spadkowe

Sąd Najwyższy rozpatrywał skargę kasacyjną od postanowienia Sądu Okręgowego w W. w sprawie o podział majątku wspólnego i dział spadku. Sąd Najwyższy, zgodnie z art. 398^9 § 1 k.p.c., odmówił przyjęcia skargi do rozpoznania, ponieważ nie stwierdził występowania w sprawie istotnego zagadnienia prawnego ani oczywistej zasadności skargi. Wnioskodawczyni podnosiła kwestię prawną dotyczącą nabywania praw przez jednego z małżonków za środki z majątku osobistego drugiego małżonka. Sąd Najwyższy uznał, że zagadnienie to nie powstało na tle tej sprawy, gdyż ustalono, że środki pochodziły częściowo od małżonka dokonującego transakcji, a na etapie kasacyjnym nie można kwestionować ustaleń faktycznych. Ponadto, sąd uznał, że zaskarżone orzeczenie nie jest oczywiście nieprawidłowe, mimo nieuwzględnienia oświadczenia jednego z uczestników oraz uwzględnienia z urzędu nakładów z majątku osobistego na majątek wspólny, co było uzasadnione specyfiką sprawy i brakiem współpracy uczestnika.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Niska
Do czego można powołać

Uzasadnienie odmowy przyjęcia skargi kasacyjnej z powodu braku przesłanek z art. 398^9 § 1 k.p.c., w tym braku istotnego zagadnienia prawnego i oczywistej bezzasadności skargi.

Ograniczenia stosowania

Dotyczy specyficznych okoliczności sprawy i procedury kasacyjnej.

Zagadnienia prawne (3)

Do jakiego majątku trafia prawo, które nabywane jest przez jednego z małżonków będących w ustroju wspólności majątkowej małżeńskiej za środki pochodzące wyłącznie z majątku osobistego drugiego małżonka?

Odpowiedź sądu

Prawo nabywa "nabywca", czyli osoba występująca przy czynności prawnej w takim charakterze, niezależnie od pochodzenia środków. Późniejsze rozliczenia są odrębną kwestią.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy uznał, że zagadnienie to nie powstało na tle sprawy, ponieważ ustalono, że środki na nabycie prawa pochodziły częściowo od małżonka dokonującego transakcji, a nie wyłącznie z majątku osobistego drugiego małżonka. Ponadto, na etapie postępowania kasacyjnego nie jest dopuszczalne kwestionowanie ustaleń faktycznych.

Czy nieuwzględnienie przez Sąd II instancji oświadczenia jednego z uczestników postępowania, że nie godzi się, aby określone prawa zostały mu przyznane wspólnie z wnioskodawczynią, stanowi podstawę do uznania orzeczenia za nieprawidłowe?

Odpowiedź sądu

Naruszenie tej reguły może być podnoszone jako podstawa kasacyjna, ale jej niezastosowanie ad casum nie czyni orzeczenia nieprawidłowym, zwłaszcza w sytuacji wystąpienia szczególnych okoliczności, jak brak współpracy uczestnika z sądem.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy wskazał, że choć w braku zgody uczestnika sąd powinien dążyć do pełnego podziału, to niezastosowanie tej reguły nie czyni orzeczenia automatycznie nieprawidłowym, szczególnie gdy występują szczególne okoliczności sprawy, takie jak brak współpracy.

Czy uwzględnienie przez Sąd z urzędu, bez żądania uczestnika, poczynionych przez niego nakładów z majątku osobistego na majątek wspólny, czyni orzeczenie nieprawidłowym?

Odpowiedź sądu

Choć co do zasady rozliczenie nakładów z majątku osobistego na wspólny jest dokonywane na żądanie, w tej sprawie sąd w istocie wyznaczył zakres surogacji, co można krytykować w ramach podstaw kasacyjnych, ale nie czyni to orzeczenia oczywiście nieprawidłowym.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy wyjaśnił, że w tej konkretnej sprawie sąd nie tyle rozliczył nakłady, co wyznaczył zakres surogacji, co można uznać za dopuszczalne w ramach postępowania, choć samo działanie sądu można krytykować w ramach podstaw kasacyjnych.

Rozstrzygnięcie
Decyzja
Odmowa przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania

Strony

NazwaTypRola
H.S.osoba_fizycznawnioskodawczyni
J. P.osoba_fizycznauczestnik postępowania
E. M.osoba_fizycznauczestnik postępowania

Przepisy (1)

Główne

k.p.c. art. 398^9 § § 1

Kodeks postępowania cywilnego

Sąd Najwyższy przyjmuje skargę kasacyjną do rozpoznania, jeżeli w sprawie występuje istotne zagadnienie prawne, istnieje potrzeba wykładni przepisów prawnych budzących poważne wątpliwości lub wywołujących rozbieżności w orzecznictwie sądów, zachodzi nieważność postępowania lub skarga kasacyjna jest oczywiście uzasadniona.

Argumenty

Odrzucone argumenty

Istotne zagadnienie prawne dotyczące nabywania praw przez jednego z małżonków za środki z majątku osobistego drugiego małżonka. • Oczywista zasadność skargi kasacyjnej. • Niewłaściwe nieuwzględnienie oświadczenia uczestnika o braku zgody na wspólne przyznanie praw. • Niewłaściwe uwzględnienie z urzędu nakładów z majątku osobistego na majątek wspólny.

Godne uwagi sformułowania

na etapie postępowania kasacyjnego nie jest już dopuszczalne kwestionowanie ustaleń faktycznych • nie ma znaczenia, skąd pochodzą środki na nabycie określonego prawa – nabywa je „nabywca” • inna kwestią są ewentualne późniejsze rozliczenia z tym, czyje środki zostały wykorzystane do dokonania nabycia • Rzeczywiście w braku takiej zgody Sąd powinien dążyć do pełnego podziału. Naruszenie tej reguły może być jednak podnoszone jako podstawa kasacyjna, choć jej niezastosowanie ad casum nie czyni orzeczenia nieprawidłowym. • w tej sprawie w istocie nie tyle rozliczono nakłady, co wyznaczono zakres surogacji, jaka nastąpiła.

Skład orzekający

Krzysztof Pietrzykowski

ssn

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Niska

Powoływalne dla: "Uzasadnienie odmowy przyjęcia skargi kasacyjnej z powodu braku przesłanek z art. 398^9 § 1 k.p.c., w tym braku istotnego zagadnienia prawnego i oczywistej bezzasadności skargi."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznych okoliczności sprawy i procedury kasacyjnej.

Wartość merytoryczna

Ocena: 4/10

Sprawa dotyczy procedury kasacyjnej i odmowy przyjęcia skargi, co jest rutynowe. Zagadnienie prawne podniesione przez stronę jest interesujące, ale sąd uznał je za nieistotne dla tej konkretnej sprawy.

Sektor

nieruchomości

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo
Cytowane w odpowiedziach

Ta sprawa stanowi część linii orzeczniczej omawianej w naszych syntezach.

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.

Przeczytaj pełny tekst