I CSK 1587/24
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd Najwyższy odmówił przyjęcia skargi kasacyjnej od wyroku zasądzającego odszkodowanie za zmniejszenie wartości nieruchomości w obszarze ograniczonego użytkowania, uznając, że zagadnienie prawne zostało już rozstrzygnięte w orzecznictwie.
Skarżący Skarb Państwa wniósł skargę kasacyjną od wyroku zasądzającego odszkodowanie za zmniejszenie wartości nieruchomości w obszarze ograniczonego użytkowania. Argumentował, że istnieje istotne zagadnienie prawne dotyczące prawa do odszkodowania, nawet jeśli zmniejszenie wartości nie wynika bezpośrednio z konkretnych ograniczeń. Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia skargi, wskazując, że kwestia ta została już rozstrzygnięta w uchwale Sądu Najwyższego, a zarzuty skarżącego nie wykazały kwalifikowanego naruszenia prawa.
Skarżący Skarb Państwa – R. […] w B. złożył skargę kasacyjną od wyroku Sądu Okręgowego w Sieradzu, który zasądził odszkodowanie na rzecz D.P. z tytułu zmniejszenia wartości nieruchomości w związku z wprowadzeniem obszaru ograniczonego użytkowania (oou). Skarżący podniósł, że w sprawie występuje istotne zagadnienie prawne dotyczące prawa właściciela do odszkodowania na podstawie art. 129 ust. 2 Prawa ochrony środowiska, nawet jeśli zmniejszenie wartości nieruchomości nie jest bezpośrednio związane ze szczegółowymi ograniczeniami wynikającymi z art. 135 ust. 3a tej ustawy. Wskazał również na potrzebę wykładni art. 136 ust. 3 p.o.ś. w zw. z art. 129 ust. 2 p.o.ś. oraz zarzucił naruszenie przepisów proceduralnych, w tym zasądzenie roszczenia odsetkowego ponad żądanie. Sąd Najwyższy, powołując się na art. 398^9 § 1 k.p.c., odmówił przyjęcia skargi do rozpoznania. Stwierdził, że kwestia prawa do odszkodowania dla właściciela nieruchomości objętej oou, jeśli wykaże szkodę w postaci obniżenia wartości nieruchomości pozostającą w adekwatnym związku przyczynowym z utworzeniem oou, została już rozstrzygnięta w uchwale Sądu Najwyższego z 6 listopada 2024 r. (III CZP 27/24). W związku z tym nie została spełniona przesłanka istotnego zagadnienia prawnego. Sąd Najwyższy uznał również, że skarżący nie wykazał oczywistej zasadności skargi kasacyjnej, a jego argumentacja stanowiła polemikę ze stanowiskiem sądu drugiej instancji, nie wykazując kwalifikowanego naruszenia prawa.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (2)
Odpowiedź sądu
Tak, właścicielowi nieruchomości objętej oou przysługuje odszkodowanie z samego faktu objęcia jego nieruchomości takim obszarem, jeśli wykaże szkodę w postaci obniżenia wartości nieruchomości pozostającą w adekwatnym związku przyczynowym z utworzeniem oou.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy powołał się na uchwałę składu siedmiu sędziów, która wyjaśniła, że wykładnia systemowa art. 129 ust. 2 p.o.ś. potwierdza prawo do odszkodowania za samo objęcie nieruchomości oou, jeśli szkoda (obniżenie wartości) pozostaje w związku przyczynowym z utworzeniem oou.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
odmowa przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| D.P. | osoba_fizyczna | powód |
| Skarb Państwa – R. […] w B. | organ_państwowy | pozwany |
Przepisy (12)
Główne
k.p.c. art. 398^9 § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Sąd Najwyższy przyjmuje skargę kasacyjną do rozpoznania, jeżeli w sprawie występuje istotne zagadnienie prawne, istnieje potrzeba wykładni przepisów prawnych budzących poważne wątpliwości lub wywołujących rozbieżności w orzecznictwie sądów, zachodzi nieważność postępowania lub skarga kasacyjna jest oczywiście uzasadniona.
k.p.c. art. 398^9 § 2
Kodeks postępowania cywilnego
Na podstawie art. 398^9 § 2 k.p.c. Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia do rozpoznania skargi kasacyjnej.
p.o.ś. art. 129 § 2
Prawo ochrony środowiska
Właścicielowi nieruchomości, której wartość zmniejszyła się na skutek wprowadzenia obszaru ograniczonego użytkowania, przysługuje odszkodowanie.
Pomocnicze
p.o.ś. art. 135 § 3a
Prawo ochrony środowiska
Szczegółowe ograniczenia wynikające z tego przepisu nie były bezpośrednią przyczyną zmniejszenia wartości nieruchomości w analizowanej sprawie.
p.o.ś. art. 136 § 3
Prawo ochrony środowiska
Przepis ten był przedmiotem wykładni w kontekście prawa do odszkodowania.
k.c. art. 361 § 1
Kodeks cywilny
Wyznacza podstawę do ustalenia adekwatnego związku przyczynowego między utworzeniem oou a szkodą.
k.p.c. art. 321 § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Dotyczy zasady wyrokowania co do przedmiotu sporu.
k.p.c. art. 391 § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Reguluje postępowanie apelacyjne.
k.p.c. art. 378 § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Dotyczy zakresu rozpoznania sprawy przez sąd drugiej instancji.
k.p.c. art. 379 § 5
Kodeks postępowania cywilnego
Określa przesłanki nieważności postępowania.
k.p.c. art. 398^3 § 3
Kodeks postępowania cywilnego
Wyklucza możliwość oparcia skargi kasacyjnej na zarzutach dotyczących ustalenia faktów lub oceny dowodów.
k.p.c. art. 398^13 § 2
Kodeks postępowania cywilnego
Sąd Najwyższy jest związany ustaleniami faktycznymi sądów niższych instancji.
Argumenty
Odrzucone argumenty
Istnienie istotnego zagadnienia prawnego dotyczącego prawa do odszkodowania za zmniejszenie wartości nieruchomości w oou. Potrzeba wykładni przepisów Prawa ochrony środowiska. Naruszenie przez Sąd drugiej instancji przepisów k.p.c. poprzez zasądzenie roszczenia odsetkowego ponad żądanie.
Godne uwagi sformułowania
Sąd Najwyższy przyjmuje skargę kasacyjną do rozpoznania, jeżeli w sprawie występuje istotne zagadnienie prawne, istnieje potrzeba wykładni przepisów prawnych budzących poważne wątpliwości lub wywołujących rozbieżności w orzecznictwie sądów, zachodzi nieważność postępowania lub skarga kasacyjna jest oczywiście uzasadniona. Właścicielowi nieruchomości, której wartość zmniejszyła się na skutek wprowadzenia obszaru ograniczonego użytkowania, przysługuje odszkodowanie na podstawie art. 129 ust. 2 Prawa ochrony środowiska, chociażby zmniejszenie to nie miało związku z ograniczeniami wynikającymi z art. 135 ust. 3a tej ustawy. Skarga kasacyjna jest oczywiście uzasadniona, gdy dla przeciętnego prawnika z samej treści skargi – bez pogłębionej analizy i jurydycznych dociekań – w sposób jednoznaczny wynika, że wskazane w niej podstawy zasługują na uwzględnienie z uwagi na kwalifikowany charakter naruszenia przepisów prawa.
Skład orzekający
Adam Doliwa
przewodniczący-sprawozdawca
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Potwierdzenie utrwalonej linii orzeczniczej Sądu Najwyższego w zakresie prawa do odszkodowania za obniżenie wartości nieruchomości w obszarze ograniczonego użytkowania, nawet gdy zmniejszenie wartości nie wynika bezpośrednio z konkretnych ograniczeń."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji wprowadzenia obszaru ograniczonego użytkowania i obniżenia wartości nieruchomości, a także wymaga wykazania adekwatnego związku przyczynowego.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa dotyczy ważnego zagadnienia odszkodowania za ograniczenie korzystania z nieruchomości, co jest istotne dla właścicieli nieruchomości i praktyków prawa nieruchomości. Pokazuje, jak Sąd Najwyższy interpretuje przepisy ochrony środowiska w kontekście prawa cywilnego.
“Odszkodowanie za 'strefę ciszy'? Sąd Najwyższy wyjaśnia prawo właścicieli nieruchomości.”
Sektor
nieruchomości
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionySN I CSK 1587/24 POSTANOWIENIE 30 października 2025 r. Sąd Najwyższy w Izbie Cywilnej w składzie: SSN Adam Doliwa na posiedzeniu niejawnym 30 października 2025 r. w Warszawie w sprawie z powództwa D.P. przeciwko Skarbowi Państwa – R. […] w B. o odszkodowanie, na skutek skargi kasacyjnej Skarbu Państwa – R. […] w B. od wyroku Sądu Okręgowego w Sieradzu z 4 grudnia 2023 r., I Ca 509/23, odmawia przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania. (P.H.) UZASADNIENIE Pozwany Skarb Państwa – R. […] w B., reprezentowany przez Prokuratorię Generalną Rzeczypospolitej Polskiej, wniósł skargę kasacyjną od wyroku Sądu Okręgowego w Sieradzu z 4 grudnia 2023 r., wydanego w sprawie z powództwa D.P. o odszkodowanie. Skarżący występowanie w sprawie istotnego zagadnienia prawnego uzasadnił koniecznością udzielenia odpowiedzi na pytanie, czy właścicielowi nieruchomości, której wartość zmniejszyła się na skutek wprowadzenia obszaru ograniczonego użytkowania (oou), jednak bez związku ze szczegółowymi ograniczeniami wynikającymi z art. 135 ust. 3a Prawa ochrony środowiska, przysługuje odszkodowanie na podstawie art. 129 ust. 2 p.o.ś. Skarżący wskazał, że istnieje potrzeba wykładni przepisów prawnych, wywołujących rozbieżności w orzecznictwie sądów, tj. art. 136 ust. 3 p.o.ś. w zw. z art. 129 ust. 2 p.o.ś. Zdaniem skarżącego skarga kasacyjna jest oczywiście uzasadniona ze względu na naruszenie przez Sąd drugiej instancji art. 321 § 1 k.p.c. w zw. z art. 391 § 1 k.p.c. w zw. z art. 378 § 1 k.p.c. i art. 379 pkt 5 k.p.c. i zasądzenia roszczenia odsetkowego ponad żądanie powódki. Sąd Najwyższy zważył, co następuje: Zgodnie z art. 398 9 § 1 k.p.c. Sąd Najwyższy przyjmuje skargę kasacyjną do rozpoznania, jeżeli w sprawie występuje istotne zagadnienie prawne, istnieje potrzeba wykładni przepisów prawnych budzących poważne wątpliwości lub wywołujących rozbieżności w orzecznictwie sądów, zachodzi nieważność postępowania lub skarga kasacyjna jest oczywiście uzasadniona. Tylko na tych przesłankach Sąd Najwyższy może oprzeć rozstrzygnięcie o przyjęciu lub odmowie przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania. Zgodnie z aktualnym stanowiskiem Sądu Najwyższego właścicielowi nieruchomości, której wartość zmniejszyła się na skutek wprowadzenia obszaru ograniczonego użytkowania, przysługuje odszkodowanie na podstawie art. 129 ust. 2 Prawa ochrony środowiska, chociażby zmniejszenie to nie miało związku z ograniczeniami wynikającymi z art. 135 ust. 3a tej ustawy (zob. uchwałę składu siedmiu sędziów SN z 6 listopada 2024 r., III CZP 27/24, OSNC 2025 nr 5, poz. 49). W uzasadnieniu powołanej uchwały wskazano, że w świetle przeprowadzonej wykładni systemowej art. 129 ust. 2 p.o.ś. właścicielowi nieruchomości objętej oou przysługuje odszkodowanie już z samego faktu objęcia jego nieruchomości takim obszarem, jeśli tylko wykaże doznanie szkody, pozostającej w adekwatnym związku przyczynowym z utworzeniem oou (art. 361 § 1 k.c.), choćby w postaci obniżenia wartości jego nieruchomości. Oznacza to, że przedstawiony przez skarżącego problem został wyjaśniony w orzecznictwie, w związku z czym nie została spełniona przesłanka z art. 398 9 § 1 pkt 1 k.p.c. W niniejszej sprawie Sądy meriti prawidłowo oceniły zgromadzony w sprawie materiał dowodowy i uznały, że okoliczności faktyczne, istotne dla rozstrzygnięcia sporu, uzasadniają wniosek powódki o zasądzenie na jej rzecz kwot tytułem nakładów na rewitalizację akustyczną nieruchomości. W świetle powyższego należy stwierdzić, że skarżący nie sformułował żadnych zagadnień prawnych, a jego wywód nie zawiera przekonującej argumentacji prawnej. Powołane przez skarżącego zagadnienia prawne stanowią polemikę ze stanowiskiem Sądu Okręgowego wyrażonym w związku z rozstrzygnięciem tej konkretnej sprawy. W związku z tym należy uznać, że skarżący sformułował w istocie pytania, których kazuistyczny sposób ujęcia wskazuje, iż nie mają one charakteru abstrakcyjnego, syntetycznego i uniwersalnego. Skarga kasacyjna jest oczywiście uzasadniona, gdy dla przeciętnego prawnika z samej treści skargi – bez pogłębionej analizy i jurydycznych dociekań – w sposób jednoznaczny wynika, że wskazane w niej podstawy zasługują na uwzględnienie z uwagi na kwalifikowany charakter naruszenia przepisów prawa. Zasadność skargi kasacyjnej jest oczywista, gdy dostrzegalny prima vista i bez przeprowadzania wnikliwej analizy uzasadniony jest wniosek, że zaskarżone orzeczenie jest jaskrawo nieprawidłowe (zob. postanowienie SN z 15 lipca 2015 r., IV CSK 17/15). Powołując się na oczywistą zasadność skargi kasacyjnej należy wykazać, że popełnione przy ferowaniu zaskarżonego orzeczenia uchybienia w zakresie stosowania prawa miały charakter kwalifikowany i nie podlegały różnym ocenom (zob. postanowienia SN: z 12 grudnia 2000 r., V CKN 1780/00; z 22 marca 2001 r., V CZ 131/00, i z 10 kwietnia 2018 r., I CSK 730/17). Przy czym, o ile dla uwzględnienia skargi kasacyjnej wystarczy, że jej podstawa jest usprawiedliwiona, to dla jej przyjęcia do rozpoznania konieczne jest wykazanie kwalifikowanego naruszenia prawa przez sąd drugiej instancji, dostrzegalnego w sposób oczywisty dla każdego prawnika (zob. postanowienie SN z 28 stycznia 2022 r., I CSK 947/22). Zgodnie z art. 398 3 § 3 k.p.c., podstawą skargi kasacyjnej nie mogą być zarzuty dotyczące ustalenia faktów lub oceny dowodów. Sąd Najwyższy jest związany dokonanymi przez sądy meriti ustaleniami faktycznymi stanowiącymi podstawę zaskarżonego orzeczenia (art. 398 13 § 2 k.p.c.). Zawarty w art. 398 3 § 3 k.p.c. zakaz oparcia skargi kasacyjnej na zarzutach dotyczących ustalenia faktów lub oceny dowodów oraz związanie Sądu Najwyższego ustaleniami faktycznymi, stanowiącymi podstawę zaskarżonego orzeczenia, oznacza niedopuszczalność powoływania się przez skarżącego na wadliwość wyroku sądu drugiej instancji, polegającą na ustaleniu faktów lub niewłaściwie przeprowadzonej ocenie dowodów również we wniosku o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania. Przedstawione przez skarżącego argumenty nie przekonują o oczywistej zasadności skargi kasacyjnej. Opisowo ujęte w uzasadnieniu przyczyny kasacyjnej argumenty nie przekonują, że Sąd Okręgowy naruszył przepisy prawa w sposób uzasadniający konieczność uchylenia zaskarżonego orzeczenia. Wniosek o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania odwołując się do przesłanki oczywistego naruszenia prawa, powinien koncentrować się na wykazaniu kwalifikowanego charakteru tego naruszenia, a skarga pozwanego takich argumentów nie zawiera. Sąd Najwyższy uznał, że nie ma innych przyczyn uzasadniających przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania, w szczególności nieważności postępowania (art. 398 9 § 1 pkt 3 k.p.c.). Z tych względów Sąd Najwyższy, na podstawie art. 398 9 § 2 k.p.c., odmówił przyjęcia do rozpoznania skargi kasacyjnej. SSN Adam Doliwa (P.H.) [a.ł]
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI