I CSK 1583/25
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd Najwyższy rozpoznał skargę kasacyjną syndyka masy upadłości G. spółki akcyjnej w W. od wyroku Sądu Apelacyjnego w Warszawie, który oddalił apelację pozwanego od wyroku Sądu Okręgowego w Warszawie. Skarżący syndyk domagał się przyjęcia skargi do rozpoznania, powołując się na istotne zagadnienie prawne dotyczące tego, czy postępowanie o ustalenie nieistnienia stosunku prawnego umowy kredytu waloryzowanego, wytoczone przeciwko upadłemu bankowi, podlega zgłoszeniu do masy upadłości i zawieszeniu. Sąd Najwyższy, analizując przesłanki przyjęcia skargi kasacyjnej (art. 398^9 § 1 k.p.c.), stwierdził, że podniesione przez skarżącego zagadnienie prawne zostało już rozstrzygnięte uchwałą Sądu Najwyższego z dnia 19 września 2024 r. (III CZP 5/24). Uchwała ta przesądziła, że postępowanie o ustalenie nieistnienia stosunku prawnego umowy kredytu, prowadzone przeciwko bankowi, wobec którego ogłoszono upadłość, nie jest sprawą o wierzytelność podlegającą zgłoszeniu do masy upadłości i może być kontynuowane. Sąd Najwyższy podkreślił, że celem postępowania upadłościowego jest ustalenie listy wierzytelności, a sprawy o ustalenie nie mają odpowiednika w tym procesie, co uzasadnia ich prowadzenie na zasadach ogólnych z udziałem syndyka. Ponadto, Sąd Najwyższy uznał, że skarżący nie wykazał potrzeby wykładni przepisów budzących poważne wątpliwości lub wywołujących rozbieżności w orzecznictwie, gdyż kwestie te zostały już wyjaśnione w przytoczonej uchwale i są akceptowane w orzecznictwie. W związku z tym, Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania, zasądził koszty postępowania kasacyjnego od syndyka na rzecz powodów oraz nakazał zwrot części opłaty od skargi.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaUzasadnienie odmowy przyjęcia skargi kasacyjnej w sytuacji, gdy podniesione zagadnienie prawne zostało już rozstrzygnięte w uchwale Sądu Najwyższego. Potwierdzenie, że sprawy o ustalenie nie podlegają zawieszeniu w postępowaniu upadłościowym.
Dotyczy specyficznej sytuacji postępowania upadłościowego banku i spraw o ustalenie stosunku prawnego umowy kredytu.
Zagadnienia prawne (1)
Czy postępowanie sądowe z powództwa kredytobiorcy o ustalenie nieistnienia stosunku prawnego z umowy kredytu waloryzowanego do waluty obcej, wytoczone przeciwko upadłemu bankowi, jest sprawą o wierzytelność, która podlega zgłoszeniu do masy upadłości w rozumieniu art. 145 ust. 1 pr.up. i tym samym podlega zawieszeniu na podstawie art. 174 § 1 pkt 4 lub art. 177 § 1 pkt 1 k.p.c. w zw. z art. 144 ust. 1 i w zw. z art. 145 ust. 1 pr.up.?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, postępowanie sądowe z powództwa kredytobiorcy o ustalenie nieistnienia stosunku prawnego z umowy kredytu waloryzowanego do waluty obcej, wytoczone przeciwko upadłemu bankowi, nie jest sprawą o wierzytelność, która podlega zgłoszeniu do masy upadłości w rozumieniu art. 145 ust. 1 pr.up., a tym samym może być podjęte z chwilą ustalenia osoby pełniącej funkcję syndyka.
Uzasadnienie
Postępowanie upadłościowe koncentruje się na sporządzeniu listy wierzytelności, a sprawy o ustalenie nie mają odpowiednika w tym procesie. Zawieszenie takich postępowań mogłoby naruszać prawo stron do sądu. Celem art. 145 ust. 1 pr.up. jest zatamowanie postępowań, które mogą stać się zbędne wskutek umieszczenia wierzytelności na liście, co nie ma zastosowania do spraw o ustalenie.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| J.F. | osoba_fizyczna | powód |
| Ł.F. | osoba_fizyczna | powód |
| syndyk masy upadłości G. spółki akcyjnej w W. | spółka | pozwany |
Przepisy (20)
Główne
k.p.c. art. 189
Kodeks postępowania cywilnego
W zw. z art. 391 § 1 k.p.c.
k.p.c. art. 398^9 § 1
Kodeks postępowania cywilnego
pkt 1 i 2
k.p.c. art. 398^9 § 1
Kodeks postępowania cywilnego
pkt 1-4
k.p.c. art. 398^9 § 1
Kodeks postępowania cywilnego
pkt 1
k.p.c. art. 398^9 § 1
Kodeks postępowania cywilnego
pkt 2
Pomocnicze
k.p.c. art. 180 § 1
Kodeks postępowania cywilnego
W zw. z art. 174 § 1 pkt 4 k.p.c. w zw. z art. 144 i 145 w zw. z art. 263 i 236 ustawy z dnia 28 lutego 2003 r. – Prawo upadłościowe
k.p.c. art. 174 § 1
Kodeks postępowania cywilnego
W zw. z art. 144 i 145 w zw. z art. 263 i 236 ustawy z dnia 28 lutego 2003 r. – Prawo upadłościowe
pr.up. art. 144
Ustawa – Prawo upadłościowe
W zw. z art. 174 § 1 pkt 4 k.p.c. w zw. z art. 145 i 263 i 236 ustawy z dnia 28 lutego 2003 r. – Prawo upadłościowe
pr.up. art. 145
Ustawa – Prawo upadłościowe
W zw. z art. 174 § 1 pkt 4 k.p.c. w zw. z art. 144 i 263 i 236 ustawy z dnia 28 lutego 2003 r. – Prawo upadłościowe
k.p.c. art. 177 § 1
Kodeks postępowania cywilnego
W zw. z art. 144 ust. 1 i art. 145 w zw. z art. 263 i 96 pr.up. oraz art. 179 § 3 zd. 1 i art. 174 § 2 zd. 2 w zw. z art. 391 § 1 k.p.c.
k.p.c. art. 391 § 1
Kodeks postępowania cywilnego
W zw. z art. 177 § 1 pkt 1 k.p.c. w zw. z art. 144 ust. 1 i w zw. z art. 145 ust. 1 pr.up. oraz art. 179 § 3 zd. 1 i art. 174 § 2 zd. 2 k.p.c.
k.p.c. art. 316 § 1
Kodeks postępowania cywilnego
W zw. z art. 391 § 1 k.p.c. w zw. z art. 144, 145 i 263 pr.up.
k.c. art. 385 § 1
Kodeks cywilny
W zw. z art. 385 § 3 k.c.
k.c. art. 385 § 2
Kodeks cywilny
W zw. z art. 385 § 1 k.c. i art. 58 § 3 k.c.
k.c. art. 58 § 3
Kodeks cywilny
W zw. z art. 385 § 2 w zw. z art. 385 § 1 k.c.
pr.bank. art. 69 § 2
Ustawa – Prawo bankowe
pkt 4a i ust. 3 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Prawo bankowe (dalej: „pr.bank.”)
pr.bank. art. 69 § 1
Ustawa – Prawo bankowe
W zw. z art. 58 § 1 w zw. z art. 69 ust. 2 pr.bank.
k.p.c. art. 398^4 § 2
Kodeks postępowania cywilnego
k.p.c. art. 98 § 1
Kodeks postępowania cywilnego
§ 1 i 3 w oraz w związku z § 2 pkt 6, § 10 ust. 4 pkt 2 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie.
u.k.s.c. art. 79 § 1
Ustawa o kosztach sądowych w sprawach cywilnych
lit. b w zw. z art. 80a
Argumenty
Skuteczne argumenty
Zagadnienie prawne podniesione przez skarżącego zostało już rozstrzygnięte uchwałą Sądu Najwyższego III CZP 5/24. • Nie zachodzi potrzeba wykładni przepisów prawnych budzących poważne wątpliwości lub wywołujących rozbieżności w orzecznictwie, gdyż kwestie te zostały już rozstrzygnięte. • Postępowanie o ustalenie nieistnienia stosunku prawnego umowy kredytu nie jest sprawą o wierzytelność podlegającą zgłoszeniu do masy upadłości.
Odrzucone argumenty
Istnienie istotnego zagadnienia prawnego wymagającego rozstrzygnięcia przez Sąd Najwyższy. • Potrzeba wykładni przepisów prawnych budzących poważne wątpliwości i wywołujących rozbieżności w orzecznictwie sądów.
Godne uwagi sformułowania
Skarga kasacyjna została ukształtowana w przepisach Kodeksu postępowania cywilnego jako nadzwyczajny środek zaskarżenia, nakierowany na ochronę interesu publicznego przez zapewnienie rozwoju prawa, jednolitości orzecznictwa oraz prawidłowej wykładni, a także usunięcie z obrotu prawnego orzeczeń wydanych w postępowaniu dotkniętym nieważnością lub oczywiście wadliwych, nie zaś jako ogólnie dostępny środek zaskarżenia orzeczeń umożliwiający rozpoznanie sprawy w kolejnej instancji sądowej. • Koniecznej selekcji skarg pod kątem realizacji tego celu służy instytucja tzw. przedsądu, ustanowiona w art. 398^9 k.p.c., w ramach której Sąd Najwyższy dokonuje wstępnej oceny skargi kasacyjnej. • Sąd Najwyższy nie jest bowiem trzecią instancją sądową i nie rozpoznaje sprawy, a jedynie skargę kasacyjną, będącą szczególnym środkiem zaskarżenia, wnoszonym i rozpoznawanym nie tylko w interesie skarżącego, ale przede wszystkim w interesie publicznym. • Postępowanie upadłościowe, którego istotnym elementem jest sporządzenie listy wierzytelności zaspokajanych z masy upadłości, zasadniczo nie stwarza zainteresowanym możliwości dochodzenia roszczenia procesowego o ustalenie istnienia lub nieistnienia prawa lub stosunku prawnego. • Celem art. 145 ust. 1 pr.up., jakim jest zatamowanie biegu postępowań sądowych, które mogą stać się zbędne wskutek umieszczenia wierzytelności na liście, nie jest bowiem aktualny w odniesieniu do spraw o ustalenie.
Skład orzekający
Joanna Misztal-Konecka
Prezes SN
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Uzasadnienie odmowy przyjęcia skargi kasacyjnej w sytuacji, gdy podniesione zagadnienie prawne zostało już rozstrzygnięte w uchwale Sądu Najwyższego. Potwierdzenie, że sprawy o ustalenie nie podlegają zawieszeniu w postępowaniu upadłościowym."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji postępowania upadłościowego banku i spraw o ustalenie stosunku prawnego umowy kredytu.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Orzeczenie SN wyjaśnia ważną kwestię proceduralną dotyczącą postępowań z udziałem upadłych banków, co ma znaczenie praktyczne dla wielu kredytobiorców i prawników. Pokazuje, jak Sąd Najwyższy filtruje sprawy kasacyjne.
“Sąd Najwyższy: Sprawy o ustalenie kredytu nie podlegają zawieszeniu w upadłości banku!”
Sektor
bankowość
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.