Orzeczenie · 2024-11-27

I CSK 156/24

Sąd
Sąd Najwyższy
Miejsce
Warszawa
Data
2024-11-27
SNCywilneprawo rzeczoweWysokanajwyższy
zasiedzeniesłużebność przesyłuskarga kasacyjnaSąd Najwyższyorzecznictwowykładnia prawanieruchomości

Sąd Najwyższy w Izbie Cywilnej rozpoznał wniosek J.M. o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania. Skarżący domagał się przyjęcia skargi, argumentując potrzebą wykładni przepisów Kodeksu cywilnego (art. 244, 292, 172, 285, 352 k.c.) w zakresie dopuszczalności nabycia służebności gruntowej o treści odpowiadającej służebności przesyłu przed dniem 3 sierpnia 2008 r. oraz możliwości doliczenia czasu posiadania takiej służebności do czasu zasiedzenia. Wskazywał również na rozbieżności w orzecznictwie dotyczące daty rozpoczęcia biegu terminu zasiedzenia. Sąd Najwyższy, analizując przesłanki przyjęcia skargi kasacyjnej (istotne zagadnienie prawne, potrzeba wykładni przepisów budzących wątpliwości lub rozbieżności w orzecznictwie, nieważność postępowania, oczywista zasadność skargi), stwierdził, że skarżący nie wykazał ich istnienia. Podkreślono, że kwestia dopuszczalności nabycia służebności przesyłu w drodze zasiedzenia przed wejściem w życie przepisów o służebności przesyłu oraz możliwość doliczenia okresu posiadania jest szeroko i jednolicie ugruntowana w orzecznictwie Sądu Najwyższego, w tym w uchwałach III CZP 18/13 i III CZP 31/13. Wskazano, że nawet odmienne poglądy wyrażone w niektórych orzeczeniach nie podważają dominującej linii orzeczniczej ani nie uzasadniają potrzeby jej zmiany w trybie skargi kasacyjnej. Podobnie, w kwestii daty rozpoczęcia biegu terminu zasiedzenia, Sąd Najwyższy uznał, że skarżący nie wykazał istnienia rozbieżności wymagających rozstrzygnięcia, a dominujący pogląd wiąże początek biegu zasiedzenia z faktycznym władaniem nieruchomością w celu budowy lub eksploatacji urządzeń przesyłowych. Wobec braku spełnienia przesłanek, Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania i zasądził od skarżącego koszty postępowania kasacyjnego.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Wysoka
Do czego można powołać

Uzasadnienie odmowy przyjęcia skargi kasacyjnej z powodu braku spełnienia przesłanek z art. 398^9 § 1 pkt 2 k.p.c., zwłaszcza w kontekście utrwalonego orzecznictwa dotyczącego zasiedzenia służebności przesyłu.

Ograniczenia stosowania

Dotyczy wyłącznie oceny dopuszczalności skargi kasacyjnej, a nie merytorycznego rozstrzygnięcia sprawy.

Zagadnienia prawne (3)

Czy przed wejściem w życie przepisów o służebności przesyłu (art. 305(1)-305(4) k.c.) było dopuszczalne nabycie w drodze zasiedzenia służebności gruntowej o treści odpowiadającej służebności przesyłu?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Tak, było dopuszczalne.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy powołuje się na uchwały III CZP 18/13 i III CZP 31/13, które jednoznacznie stwierdzają dopuszczalność nabycia w drodze zasiedzenia służebności gruntowej o treści odpowiadającej służebności przesyłu przed dniem 3 sierpnia 2008 r.

Czy okres posiadania służebności gruntowej o treści odpowiadającej służebności przesyłu przed dniem wejścia w życie przepisów o służebności przesyłu podlega doliczeniu do czasu wymaganego do zasiedzenia tej służebności?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Tak, podlega doliczeniu.

Uzasadnienie

Zgodnie z utrwalonym orzecznictwem Sądu Najwyższego, okres ten podlega doliczeniu do czasu niezbędnego do zasiedzenia służebności przesyłu.

Jaka jest prawidłowa data rozpoczęcia biegu terminu zasiedzenia służebności gruntowej o treści odpowiadającej służebności przesyłu?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Sąd Najwyższy wskazuje, że ograniczenia we władaniu nieruchomością ujawniają się już wtedy, gdy przedsiębiorca zajął oznaczoną część nieruchomości i rozpoczął prace związane z wznoszeniem urządzeń przesyłowych, co spełnia wymóg posiadania.

Uzasadnienie

Choć istnieją różne poglądy, dominująca linia orzecznicza wiąże początek biegu zasiedzenia z faktycznym zajęciem nieruchomości i rozpoczęciem prac budowlanych lub eksploatacją urządzeń, a niekoniecznie z datą podłączenia do sieci.

Rozstrzygnięcie
Decyzja
Odmowa przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania
Strona wygrywająca
P. spółka akcyjna w K.

Strony

NazwaTypRola
J.M.osoba_fizycznawnioskodawca
P. spółka akcyjna w K.spółkauczestnik postępowania

Przepisy (18)

Główne

k.p.c. art. 398 § 9 § 1 pkt 2

Kodeks postępowania cywilnego

k.c. art. 244

Kodeks cywilny

k.c. art. 292

Kodeks cywilny

k.c. art. 172 § § 1

Kodeks cywilny

k.c. art. 285 § § 1 i 2

Kodeks cywilny

k.c. art. 352 § § 1

Kodeks cywilny

k.c. art. 305 § 1-305

Kodeks cywilny

k.c. art. 305 § 1

Kodeks cywilny

k.c. art. 305 § 4

Kodeks cywilny

Pomocnicze

k.p.c. art. 398 § 4 § 2

Kodeks postępowania cywilnego

k.p.c. art. 13 § § 2

Kodeks postępowania cywilnego

k.p.c. art. 398 § 13 § 1

Kodeks postępowania cywilnego

k.p.c. art. 398 § 9 § 2

Kodeks postępowania cywilnego

k.p.c. art. 530 § § 3

Kodeks postępowania cywilnego

k.p.c. art. 391 § § 1

Kodeks postępowania cywilnego

k.p.c. art. 398 § 21

Kodeks postępowania cywilnego

Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych art. 10 § § 10 ust. 4 pkt 2

Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych art. 5 § § 5 pkt 3

Argumenty

Skuteczne argumenty

Brak wykazania przez skarżącego istnienia istotnego zagadnienia prawnego. • Brak wykazania przez skarżącego potrzeby wykładni przepisów prawnych budzących poważne wątpliwości lub wywołujących rozbieżności w orzecznictwie. • Kwestia dopuszczalności nabycia służebności przesyłu w drodze zasiedzenia przed 2008 r. i doliczania okresu posiadania jest ugruntowana w orzecznictwie SN. • Data rozpoczęcia biegu terminu zasiedzenia jest ustalona w orzecznictwie SN.

Odrzucone argumenty

Argumentacja skarżącego dotycząca potrzeby wykładni przepisów art. 244, 292, 172, 285, 352 k.c. w zakresie dopuszczalności nabycia służebności przesyłu przed 2008 r. • Argumentacja skarżącego dotycząca rozbieżności w orzecznictwie w zakresie daty rozpoczęcia biegu terminu zasiedzenia służebności przesyłu.

Godne uwagi sformułowania

Cel wymagania przewidzianego w art. 398^4 § 2 k.p.c. może być zatem osiągnięty jedynie przez powołanie i uzasadnienie przesłanek o charakterze publicznoprawnym. • Dla wykazania przyczyny kasacyjnej z art. 398^9 § 1 pkt 2 k.p.c., konieczne jest nie tylko wskazanie na potrzebę interpretacji określonego przepisu prawa, ale też sprecyzowanie, poprzez adekwatny wywód jurydyczny, z czego potrzeba ta wynika. • Kwestia dopuszczalności nabycia w drodze zasiedzenia służebności gruntowej o treści odpowiadającej służebności przesyłu przed dniem 3 sierpnia 2008 r. jest szeroko prezentowana w orzecznictwie Sądu Najwyższego. Stanowisko Sądu Najwyższego jest ugruntowane i w zasadzie jednolite. • „rolą sądów nie jest zastępowanie ustawodawcy”. • Obecnie nieruchomość można obciążyć na rzecz przedsiębiorcy prawem do korzystania z niej w oznaczonym zakresie także wtedy, gdy przedsiębiorca zamierza dopiero wybudować urządzenia do przesyłania energii (art. 305^1 k.c.). Z tej przyczyny faktyczne władanie cudzą nieruchomością w czasie budowania takich urządzeń spełnia wymaganie określone w art. 292 k.c. w zw. z art. 305^4 k.c.

Skład orzekający

Dariusz Dończyk

SSN

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Uzasadnienie odmowy przyjęcia skargi kasacyjnej z powodu braku spełnienia przesłanek z art. 398^9 § 1 pkt 2 k.p.c., zwłaszcza w kontekście utrwalonego orzecznictwa dotyczącego zasiedzenia służebności przesyłu."

Ograniczenia: Dotyczy wyłącznie oceny dopuszczalności skargi kasacyjnej, a nie merytorycznego rozstrzygnięcia sprawy.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa dotyczy ważnej i często występującej w praktyce kwestii zasiedzenia służebności przesyłu, a Sąd Najwyższy szczegółowo wyjaśnia przesłanki odrzucenia skargi kasacyjnej, co jest cenne dla prawników procesowych.

Sąd Najwyższy: Kiedy skarga kasacyjna w sprawie służebności przesyłu nie ma szans na rozpoznanie?

Zdanie odrębne

nie podano

Zgłoszono zdanie odrębne, że odejście od dotychczasowej linii orzeczniczej powinno być skutkiem uchwały powiększonego składu Sądu Najwyższego.

Sektor

nieruchomości

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo
Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.

Przeczytaj pełny tekst