I CSK 1556/22
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd Najwyższy w składzie sędziego Władysława Pawlaka rozpoznał skargę kasacyjną uczestniczki M. J. od postanowienia Sądu Okręgowego w P. z dnia 28 kwietnia 2021 r., sygn. akt XV Ca [...], w sprawie o stwierdzenie nabycia spadku po K. J. Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania, powołując się na art. 398^9 § 1 k.p.c. Skarżąca upatrywała istotnego zagadnienia prawnego w konieczności wyjaśnienia skutków wydziedziczenia dla zstępnych wydziedziczonego, w szczególności czy takiego wydziedziczonego można traktować jak osobę, która nie dożyła otwarcia spadku. Sąd Najwyższy stwierdził, że zagadnienie to zostało już wyjaśnione w uchwale z dnia 3 grudnia 2015 r., III CZP 85/15, zgodnie z którą udział spadkowy, który przypadłby z ustawy wydziedziczonemu dziecku, przypada zstępnym wydziedziczonego. W związku z tym, na podstawie art. 398^9 § 2 k.p.c. w zw. z art. 13 § 2 k.p.c., Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia skargi do rozpoznania. Oddalono również wniosek uczestniczki P. J. o zasądzenie kosztów postępowania kasacyjnego, uznając, że wynik sprawy nie polepszył jej sytuacji prawnej. Orzeczono także o wynagrodzeniu kuratora małoletniej uczestniczki N. S. oraz o brakujących kosztach sądowych obciążając nimi uczestniczkę M. J.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: ŚredniaUzasadnienie odmowy przyjęcia skargi kasacyjnej z powodu braku istotnego zagadnienia prawnego, gdy kwestia była już rozstrzygnięta.
Dotyczy specyficznej sytuacji w prawie spadkowym i procedury kasacyjnej.
Zagadnienia prawne (2)
Jakie są skutki wydziedziczenia dla zstępnych wydziedziczonego, w sytuacji gdy spadkodawca w oświadczeniu o wydziedziczeniu wyklucza osobę wydziedziczoną z kręgu spadkobierców?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Udział spadkowy, który przypadłby z ustawy wydziedziczonemu dziecku, przypada zstępnym wydziedziczonego.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy powołał się na własne wcześniejsze orzecznictwo, w tym uchwałę III CZP 85/15, która jednoznacznie rozstrzygnęła, że zstępni wydziedziczonego dziedziczą po nim spadek.
Czy ustanowienie kuratora dla małoletniego uczestnika w postępowaniu przed sądem niższej instancji jest skuteczne również w postępowaniu kasacyjnym przed Sądem Najwyższym?
Odpowiedź sądu
Tak, ustanowienie kuratora postanowieniem sądu niższej instancji jest skuteczne także w postępowaniu kasacyjnym.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy wyjaśnił, że pozycja procesowa kuratora jest odmienna od pozycji pełnomocnika ustanowionego z urzędu i że ustanowienie kuratora w niższej instancji jest skuteczne również w postępowaniu kasacyjnym.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| S. J. | inne | wnioskodawca |
| M. J. | inne | uczestniczka postępowania |
| P. J. | inne | uczestniczka |
| M. J. | inne | uczestniczka |
| P. J. | inne | uczestniczka |
| N. S. | inne | małoletnia uczestniczka |
Przepisy (10)
Główne
k.p.c. art. 398^9 § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Sąd Najwyższy przyjmuje skargę kasacyjną do rozpoznania, jeżeli w sprawie występuje istotne zagadnienie prawne, istnieje potrzeba wykładni przepisów prawnych budzących poważne wątpliwości lub wywołujących rozbieżności w orzecznictwie sądów, zachodzi nieważność postępowania lub skarga kasacyjna jest oczywiście uzasadniona.
k.p.c. art. 398^9 § § 2
Kodeks postępowania cywilnego
Na podstawie przesłanek określonych w § 1 Sąd Najwyższy może przyjąć skargę kasacyjną do rozpoznania lub odmówić jej przyjęcia.
k.c. art. 931 § § 2
Kodeks cywilny
Wydziedziczony nie może być traktowany jak osoba, która nie dożyła otwarcia spadku w kontekście dziedziczenia przez jego zstępnych.
Pomocnicze
k.p.c. art. 13 § § 2
Kodeks postępowania cywilnego
Przepisy dotyczące postępowania przed sądem pierwszej instancji stosuje się odpowiednio do postępowania przed sądem drugiej instancji oraz do postępowania przed Sądem Najwyższym.
k.p.c. art. 520 § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
W sprawach o podział spadku oraz o zachowek sąd w orzeczeniu kończącym postępowanie w instancji rozstrzygnie o kosztach między stronami, stosując zasady określone w niniejszym tytule. W innych wypadkach, jeżeli strony poniosły koszty, sąd w orzeczeniu kończącym postępowanie w instancji orzeknie o nich, stosując zasady wskazane w § 2 i 3.
k.p.c. art. 398^21
Kodeks postępowania cywilnego
Do kosztów postępowania kasacyjnego stosuje się odpowiednio przepisy o kosztach postępowania apelacyjnego.
k.p.c. art. 391 § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
W postępowaniu apelacyjnym sąd drugiej instancji dopuszczając dowody, ogranicza je do okoliczności niezbędnych do prawidłowego wydania orzeczenia.
u.k.s.c. art. 113 § ust. 1
Ustawa o kosztach sądowych w sprawach cywilnych
W sprawach objętych opłatą stałą lub stosunkową pobiera się ją w wysokości należnej od wartości przedmiotu sporu lub wartości przedmiotu czynności prawnej.
u.k.s.c. art. 5 § ust. 1 pkt 2
Ustawa o kosztach sądowych w sprawach cywilnych
Opłacie stałej w kwocie 100 złotych podlega w sprawach o prawa niemajątkowe, w których wartość przedmiotu sporu nie podlega ustaleniu.
k.p.c. art. 520 § § 3
Kodeks postępowania cywilnego
W szczególnie uzasadnionych wypadkach sąd może w orzeczeniu kończącym postępowanie w instancji orzec o kosztach nie według zasad określonych w § 1 i 2, lecz według jednej z zasad wymienionych w § 1.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Kwestia skutków wydziedziczenia dla zstępnych została już rozstrzygnięta w uchwale III CZP 85/15. • Nie zachodzą przesłanki z art. 398^9 § 1 k.p.c. do przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania.
Odrzucone argumenty
Istnienie istotnego zagadnienia prawnego dotyczącego skutków wydziedziczenia dla zstępnych. • Potrzeba wykładni przepisów budzących wątpliwości lub wywołujących rozbieżności w orzecznictwie.
Godne uwagi sformułowania
Sąd Najwyższy nie jest trzecią instancją sądową i nie rozpoznaje sprawy, a jedynie skargę, będącą szczególnym środkiem zaskarżenia. • Podstawowym celem postępowania kasacyjnego jest ochrona interesu publicznego przez zapewnienie jednolitości wykładni oraz wkład Sądu Najwyższego w rozwój prawa i jurysprudencji.
Skład orzekający
Władysław Pawlak
sędzia
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Uzasadnienie odmowy przyjęcia skargi kasacyjnej z powodu braku istotnego zagadnienia prawnego, gdy kwestia była już rozstrzygnięta."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji w prawie spadkowym i procedury kasacyjnej.
Wartość merytoryczna
Ocena: 5/10
Sprawa dotyczy ważnej kwestii w prawie spadkowym – skutków wydziedziczenia, co jest interesujące dla prawników specjalizujących się w tej dziedzinie. Jednakże, odmowa przyjęcia skargi kasacyjnej sprawia, że nie wnosi ona nowej wykładni prawa.
“Wydziedziczenie dziecka nie pozbawia jego zstępnych spadku – Sąd Najwyższy wyjaśnia kluczową kwestię w prawie spadkowym.”
Sektor
nieruchomości
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.