II CSK 344/12

Sąd Najwyższy2012-11-28
SAOSCywilneprawo spadkoweŚrednianajwyższy
spadekskarga kasacyjnatestament ustnypostępowanie nieprocesowewymogi formalneSąd Najwyższy

Podsumowanie

Sąd Najwyższy odrzucił skargę kasacyjną w sprawie spadkowej z powodu niespełnienia wymogów formalnych.

Sąd Najwyższy rozpatrywał skargę kasacyjną uczestniczki postępowania M. P. od postanowień sądów niższych instancji w sprawie o stwierdzenie nabycia praw do spadku. Skarga dotyczyła stwierdzenia nabycia spadku przez wnioskodawczynię na podstawie testamentu ustnego oraz oddalenia apelacji. Sąd Najwyższy odrzucił obie skargi kasacyjne, uznając je za niedopuszczalne z powodu rażących braków formalnych, w tym nieprawidłowego uzasadnienia i braku wniosku o przyjęcie skargi do rozpoznania.

Sąd Najwyższy w składzie SSN Anny Owczarek rozpoznał skargę kasacyjną uczestniczki postępowania M. P. dotyczącą postanowień w sprawie o stwierdzenie nabycia praw do spadku po A. E. Skarga kasacyjna była skierowana przeciwko postanowieniu Sądu Okręgowego z dnia 29 listopada 2011 r., które oddaliło apelację uczestniczki, oraz przeciwko postanowieniu Sądu Rejonowego z dnia 25 maja 2011 r., które stwierdziło nabycie spadku przez żonę A. E. na podstawie testamentu ustnego. Sąd Najwyższy, działając na podstawie przepisów Kodeksu postępowania cywilnego dotyczących skargi kasacyjnej, odrzucił obie skargi. W uzasadnieniu wskazano, że skarga kasacyjna od postanowienia Sądu pierwszej instancji była niedopuszczalna wprost. Natomiast skarga kasacyjna od postanowienia Sądu Okręgowego podlegała odrzuceniu z powodu niespełnienia wymogów konstrukcyjnych, takich jak brak oznaczenia podstawy kasacyjnej i jej uzasadnienia, a także nieusunięcie w wyznaczonym terminie braku dotyczącego wniosku o przyjęcie skargi do rozpoznania wraz z uzasadnieniem. Sąd podkreślił, że skarga kasacyjna jest nadzwyczajnym i sformalizowanym środkiem zaskarżenia, a jej rozpoznanie wymaga spełnienia określonych przesłanek formalnych i merytorycznych.

Potrzebujesz głębszej analizy? Agent AI przeanalizuje tę sprawę na tle orzecznictwa i odpowiedniego stanu prawnego.

Sprawdź

Zagadnienia prawne (3)

Odpowiedź sądu

Nie, skarga kasacyjna nie może być oparta na przepisach, które zostały uchylone.

Uzasadnienie

Pełnomocnik uczestniczki postępowania powołał w uzasadnieniu skargi kasacyjnej przepis art. 393 § 1 pkt 3 k.p.c., który został uchylony przed wejściem w życie skargi kasacyjnej w obecnym kształcie.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

Odrzucenie skargi kasacyjnej

Strona wygrywająca

Uczestnicy postępowania (M. P. przegrała)

Strony

NazwaTypRola
H. E.osoba_fizycznawnioskodawca
M. P.osoba_fizycznauczestnik postępowania
B. B.osoba_fizycznauczestnik postępowania
A. K.osoba_fizycznauczestnik postępowania

Przepisy (8)

Główne

k.p.c. art. 3989 § 1

Kodeks postępowania cywilnego

Sąd Najwyższy przyjmuje skargę kasacyjną do rozpoznania, jeżeli w sprawie występuje istotne zagadnienie prawne, istnieje potrzeba wykładni przepisów prawnych budzących poważne wątpliwości lub wywołujących rozbieżności w orzecznictwie sądów, zachodzi nieważność postępowania lub skarga kasacyjna jest oczywiście uzasadniona.

k.p.c. art. 3984 § 2

Kodeks postępowania cywilnego

Wniosek o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania wraz z odpowiednim uzasadnieniem.

k.p.c. art. 5191 § 1

Kodeks postępowania cywilnego

Skarga kasacyjna jest dopuszczalna jedynie od prawomocnego postanowienia co do istoty sprawy wydanego przez sąd drugiej instancji.

k.p.c. art. 3984 § 1

Kodeks postępowania cywilnego

Skarga kasacyjna powinna zawierać oznaczenie podstawy kasacyjnej oraz jej uzasadnienie.

k.p.c. art. 3986 § 3

Kodeks postępowania cywilnego

Podstawa prawna do orzeczenia o odrzuceniu skargi kasacyjnej.

Pomocnicze

k.p.c. art. 13 § 2

Kodeks postępowania cywilnego

Przepis stosuje się do postępowań przed Sądem Najwyższym.

k.p.c. art. 3983 § 1

Kodeks postępowania cywilnego

Określa przesłanki kasacyjne.

Ustawa z dnia 22 grudnia 2004 r.

Ustawa uchylająca art. 393 k.p.c.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Skarga kasacyjna nie spełnia wymogów formalnych określonych w k.p.c. Podstawa kasacyjna została oparta na uchylonym przepisie. Brak wniosku o przyjęcie skargi do rozpoznania wraz z uzasadnieniem. Skarga kasacyjna od postanowienia sądu pierwszej instancji jest niedopuszczalna.

Godne uwagi sformułowania

Skarga kasacyjna jest nadzwyczajnym, sformalizowanym środkiem zaskarżenia. Cel wymagania przewidzianego w art. 3984 § 2 k.p.c. w zw. z art. 13 § 2 k.p.c. może być osiągnięty jedynie poprzez powołanie i uzasadnienie istnienia przesłanek umożliwiających realizację publicznoprawnych funkcji skargi kasacyjnej.

Skład orzekający

Anna Owczarek

SSN

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Wymogi formalne skargi kasacyjnej, dopuszczalność skargi kasacyjnej od postanowień sądów niższych instancji, stosowanie przepisów k.p.c. w postępowaniu kasacyjnym."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji braku spełnienia wymogów formalnych skargi kasacyjnej.

Wartość merytoryczna

Ocena: 4/10

Orzeczenie dotyczy kwestii proceduralnych związanych ze skargą kasacyjną, co jest istotne dla prawników procesowych, ale może być mniej interesujące dla szerszej publiczności.

Błędy formalne w skardze kasacyjnej – Sąd Najwyższy odrzuca sprawę spadkową.

Agent AI dla prawników

Masz pytanie dotyczące tej sprawy?

Zapytaj AI Research — przeanalizuje to orzeczenie w kontekście ponad 1,4 mln innych spraw i aktualnych przepisów.

Wyszukiwanie w 1,4 mln orzeczeń SN, NSA i sądów powszechnych
Dogłębna analiza z powołaniem na źródła
Zadawaj pytania uzupełniające — jak rozmowa z ekspertem

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Sygn. akt II CSK 344/12 POSTANOWIENIE Dnia 28 listopada 2012 r. Sąd Najwyższy w składzie : SSN Anna Owczarek w sprawie z wniosku H. E. przy uczestnictwie M. P., B. B. i A. K. o stwierdzenie nabycia praw do spadku po A. E., na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej w dniu 28 listopada 2012 r., na skutek skargi kasacyjnej uczestniczki postępowania M. P. od postanowienia Sądu Okręgowego z dnia 29 listopada 2011 r., 1) odrzuca skargę kasacyjną od postanowienia Sądu Rejonowego z dnia 25 maja 2011 r. sygn. akt I Ns 53/10; 2) odrzuca skargę kasacyjną od postanowienia Sądu Okręgowego z dnia 29 listopada 2011 r. sygn. akt III Ca 1039/11. Uzasadnienie 2 W związku ze skargą kasacyjną uczestniczki postępowania M. P. od postanowienia Sądu Okręgowego z dnia 29 listopada 2011 r. oddalającego jej apelację oraz od postanowienia Sądu Rejonowego, stwierdzającego nabycie spadku po A. E. przez żonę H. E. na podstawie testamentu ustnego, Sąd Najwyższy zważył: Zgodnie z przepisem art. 3989 § 1 k.p.c. w zw. z art. 13 § 2 k.p.c. Sąd Najwyższy przyjmuje skargę kasacyjną do rozpoznania, jeżeli w sprawie występuje istotne zagadnienie prawne, istnieje potrzeba wykładni przepisów prawnych budzących poważne wątpliwości lub wywołujących rozbieżności w orzecznictwie sądów, zachodzi nieważność postępowania lub skarga kasacyjna jest oczywiście uzasadniona. Cel wymagania przewidzianego w art. 3984 § 2 k.p.c. w zw. z art. 13 § 2 k.p.c. może być osiągnięty jedynie poprzez powołanie i uzasadnienie istnienia przesłanek umożliwiających realizację publicznoprawnych funkcji skargi kasacyjnej. Tylko na wskazanych wyżej przesłankach Sąd Najwyższy może oprzeć rozstrzygnięcie o przyjęciu lub odmowie przyjęcia skargi do rozpoznania. Nie stanowi wystarczającej podstawy fakt, że rozstrzygnięcie oparte zostało na błędnej subsumpcji czy wadliwej wykładni prawa. Pełnomocnik uczestniczki postępowania M. P. wniósł pismo zatytułowane „Kasacja” i powołał w uzasadnieniu jako podstawę uzasadniającą jej rozpoznanie art. 393 § 1 pkt 3 k.p.c., uchylony ustawą z dnia 22 grudnia 2004 r. (Dz. U. z 2005 r. Nr 13, poz. 98), która weszła w życie w dniu 6 lutego 2005 r. Jako przedmiot zaskarżenia wskazał orzeczenia sądów obu instancji „w części dotyczącej stwierdzenia, że spadek nabyła wnioskodawczyni w całości na podstawie testamentu szczególnego oraz w całości dotyczącej oddalenia apelacji”, co narusza przepis art. 5191 § 1 k.p.c., zgodnie z którym skarga kasacyjna jest dopuszczalna jedynie od prawomocnego postanowienia co do istoty sprawy wydanego przez sąd drugiej instancji. Skarga kasacyjna nie zawiera oznaczenia podstawy kasacyjnej oraz jako samodzielnego konstrukcyjnego elementu skargi jej przytoczenia i uzasadnienia (art. 3984 § 1 pkt 2 k.p.c. w zw. z art. 3983 § 1 pkt 2 k.p.c. w zw. z art. 13 § 2 k.p.c.), należycie sprecyzowanego wniosku o uchylenie ze wskazaniem 3 zakresu żądanego uchylenia (art. 3984 § 1 pkt 3 k.p.c. w zw. z art. 13 § 2 k.p.c.). W skardze nie zamieszczono wniosku o przyjęcie skargi do rozpoznania przez Sąd Najwyższy wraz odpowiednim uzasadnieniem (art. 3984 § 2 k.p.c., art. 3989 § 1 k.p.c. w zw. z art. 13 § 2 k.p.c.). Pełnomocnik wezwany w oparciu o art. 3986 § 1 w zw. z art. 13 § 2 k.p.c. do usunięcia tego ostatniego braku w piśmie z dnia 2 maja 2012 r. stwierdził, że „wnosi o przyjęcie skargi do rozpoznania (…) z przyczyn wskazanych w tejże skardze zawartych w petitum skargi kasacyjnej wiersz od 17 do 26 od góry na stronie pierwszej oraz wiersz od 20 do 3 od dołu na stronie drugiej, to jest z powodu rażącego naruszenia przez oba sądy wskazanych w skardze przepisów k.p.c.”. W oczywisty sposób oznacza to, że wskazana wada nie została w zakreślonym terminie właściwie usunięta. Nie czyni bowiem zadość ustawowemu wymogowi uzasadnienia wniosku o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania wybiórcze odwołanie się do fragmentów jej części wstępnej i uzasadnienia dotyczącego podstaw kasacyjnych. Skarga kasacyjna jest nadzwyczajnym, sformalizowanym środkiem zaskarżenia. W części dotyczącej orzeczenia Sądu pierwszej instancji skarga kasacyjna złożona przez uczestniczkę postępowania jako niedopuszczalna podlega odrzuceniu wprost. W części dotyczącej orzeczenia Sądu Okręgowego skarga kasacyjna - wobec niespełnienia wymogów konstrukcyjnych zawartych w art. 3984 § 1 pkt 2 i 3 w zw. z art. 13 § 2 k.p.c., oznaczających istnienie wad nieusuwalnych, oraz nieusunięcia braku z art. 3984 § 2 k.p.c., art. 3989 § 1 k.p.c. w zw. z art. 13 § 2 k.p.c. w zakreślonym terminie – również podlega odrzuceniu. Wobec powyższego, na podstawie art. 3986 § 3 k.p.c., Sąd Najwyższy orzekł jak w postanowieniu.

Nie znalazłeś odpowiedzi?

Zadaj pytanie naszemu agentowi AI — przeszuka orzecznictwo i przepisy za Ciebie.

Rozpocznij analizę