I CSK 1511/24
Podsumowanie
Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania z powodu braku istotnego zagadnienia prawnego, uznając, że pełnomocnictwo procesowe obejmuje odbiór oświadczenia o wymagalności roszczenia.
Bank złożył skargę kasacyjną od wyroku Sądu Okręgowego we Wrocławiu w sprawie o zapłatę, kwestionując skuteczność doręczenia pełnomocnikowi procesowemu odpisu pisma procesowego zawierającego żądanie zasądzenia roszczenia. Bank argumentował, że do powstania wymagalności roszczenia konieczne jest bezpośrednie wezwanie dłużnika lub przekazanie oświadczenia mocodawcy. Sąd Najwyższy, analizując art. 91 k.p.c. i art. 455 k.c., uznał, że pełnomocnictwo procesowe obejmuje wszystkie czynności procesowe, w tym odbiór pisma rozszerzającego powództwo, a zatem nie występuje istotne zagadnienie prawne wymagające rozpoznania skargi kasacyjnej. W konsekwencji, Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia skargi do rozpoznania.
Sąd Najwyższy rozpatrywał skargę kasacyjną wniesioną przez Bank S.A. w W. od wyroku Sądu Okręgowego we Wrocławiu z dnia 18 października 2023 r., dotyczącego sprawy o zapłatę zainicjowanej przez R.Ł. Głównym zarzutem podniesionym przez bank było zagadnienie prawne związane z wykładnią art. 91 Kodeksu postępowania cywilnego (k.p.c.) w związku z art. 455 Kodeksu cywilnego (k.c.). Bank kwestionował skuteczność postawienia roszczenia w stan wymagalności poprzez doręczenie pełnomocnikowi procesowemu odpisu pisma procesowego zawierającego żądanie zasądzenia roszczenia, argumentując, że w przypadku braku wyraźnego upoważnienia pełnomocnika do odbioru oświadczeń materialnoprawnych, konieczne jest bezpośrednie wezwanie dłużnika do spełnienia świadczenia lub przekazanie oświadczenia mocodawcy przez pełnomocnika procesowego. Sąd Najwyższy, powołując się na art. 398^9 § 1 k.p.c., który stanowi, że skarga kasacyjna jest przyjmowana do rozpoznania, gdy występuje istotne zagadnienie prawne, potrzeba wykładni przepisów budzących wątpliwości lub rozbieżności w orzecznictwie, zachodzi nieważność postępowania lub skarga jest oczywiście uzasadniona, stwierdził, że w niniejszej sprawie nie występuje istotne zagadnienie prawne. Sąd podkreślił, że pełnomocnictwo procesowe, zgodnie z art. 91 pkt 1 k.p.c., obejmuje z mocy prawa wszystkie łączące się ze sprawą czynności procesowe, w tym rozszerzenie powództwa. Sąd odwołał się również do wcześniejszego orzecznictwa, wskazując, że skoro pełnomocnictwo procesowe jest wystarczające do odbioru oświadczenia o potrąceniu, to tym bardziej jest wystarczające do zgłoszenia i odebrania pisma rozszerzającego powództwo. W związku z brakiem przesłanek do przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania, Sąd Najwyższy na podstawie art. 398^9 § 1 i 2 k.p.c. odmówił jej przyjęcia.
Potrzebujesz głębszej analizy? Agent AI przeanalizuje tę sprawę na tle orzecznictwa i odpowiedniego stanu prawnego.
SprawdźZagadnienia prawne (1)
Odpowiedź sądu
Doręczenie pełnomocnikowi procesowemu odpisu pisma procesowego zawierającego żądanie zasądzenia roszczenia jest skuteczne dla postawienia roszczenia w stan wymagalności, ponieważ pełnomocnictwo procesowe obejmuje z mocy prawa wszystkie łączące się ze sprawą czynności procesowe, w tym odbiór pisma rozszerzającego powództwo.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy oparł się na art. 91 pkt 1 k.p.c., zgodnie z którym pełnomocnictwo procesowe obejmuje z samego prawa umocowanie do wszystkich łączących się ze sprawą czynności procesowych. Podkreślono, że rozszerzenie powództwa jest czynnością procesową, a zakres pełnomocnictwa powinien być wykładany zgodnie z zasadami wykładni oświadczeń woli. Przywołano również analogię do skuteczności odbioru oświadczenia o potrąceniu przez pełnomocnika procesowego.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
odmowa przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania
Strona wygrywająca
Bank spółka akcyjna w W.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| R.Ł. | osoba_fizyczna | powód |
| Bank spółka akcyjna w W. | spółka | pozwany |
Przepisy (6)
Główne
k.p.c. art. 91
Kodeks postępowania cywilnego
Pełnomocnictwo procesowe obejmuje z samego prawa umocowanie do wszystkich łączących się ze sprawą czynności procesowych, w tym do odbioru pisma rozszerzającego powództwo.
k.p.c. art. 398^9 § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Określa przesłanki przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania.
k.p.c. art. 398^9 § § 2
Kodeks postępowania cywilnego
Określa skutki odmowy przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania.
Pomocnicze
k.c. art. 455
Kodeks cywilny
k.c. art. 65 § § 1
Kodeks cywilny
Zasady wykładni oświadczeń woli powinny być stosowane do wykładni treści pełnomocnictwa.
k.p.c. art. 203^1
Kodeks postępowania cywilnego
Pełnomocnictwo procesowe jest wystarczające do złożenia i odebrania oświadczenia o potrąceniu.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Brak istotnego zagadnienia prawnego wymagającego wykładni lub rozstrzygnięcia przez Sąd Najwyższy.
Odrzucone argumenty
Pełnomocnictwo procesowe nie obejmuje odbioru oświadczeń materialnoprawnych o wymagalności roszczenia bez wyraźnego upoważnienia.
Godne uwagi sformułowania
pełnomocnictwo procesowe obejmuje z samego prawa umocowanie do wszystkich łączących się ze sprawą czynności procesowych istotnym zagadnieniem prawnym w rozumieniu art. 398^9 § 1 pkt 1 k.p.c. jest zagadnienie nowe, nierozwiązane dotychczas w orzecznictwie
Skład orzekający
Adam Doliwa
sprawozdawca
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Potwierdzenie zakresu umocowania pełnomocnika procesowego w kontekście czynności materialnoprawnych, takich jak postawienie roszczenia w stan wymagalności."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji braku wyraźnego upoważnienia pełnomocnika do odbioru oświadczeń materialnoprawnych. Interpretacja art. 91 k.p.c. w kontekście czynności procesowych.
Wartość merytoryczna
Ocena: 5/10
Sprawa dotyczy ważnego zagadnienia proceduralnego związanego z zakresem pełnomocnictwa, co jest istotne dla praktyków prawa, choć nie zawiera nietypowych faktów.
“Pełnomocnik procesowy odebrał pismo o wymagalności? Sąd Najwyższy wyjaśnia zakres umocowania.”
Masz pytanie dotyczące tej sprawy?
Zapytaj AI Research — przeanalizuje to orzeczenie w kontekście ponad 1,4 mln innych spraw i aktualnych przepisów.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
SN I CSK 1511/24 POSTANOWIENIE 30 października 2025 r. Sąd Najwyższy w Izbie Cywilnej w składzie: SSN Adam Doliwa na posiedzeniu niejawnym 30 października 2025 r. w Warszawie w sprawie z powództwa R.Ł. przeciwko Bankowi spółce akcyjnej w W. o zapłatę, na skutek skargi kasacyjnej Bankowi spółki akcyjnej w W. od wyroku Sądu Okręgowego we Wrocławiu z 18 października 2023 r., II Ca 2005/22, odmawia przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania. (P.H.) UZASADNIENIE Strona pozwana, Bank spółka akcyjna w W., wywiodła skargę kasacyjną od wyroku Sądu Okręgowego we Wrocławiu z 18 października 2023 r., wydanego w sprawie z powództwa R.Ł. o zapłatę. Uzasadniając wniosek o przyjęcie skargi do rozpoznania bank przedstawił zagadnienie prawne związane z wykładnią art. 91 k.p.c. w zw. z art. 455 k.c., sprowadzające się do odpowiedzi na pytanie, czy w przypadku braku wyraźnego upoważnienia pełnomocnika do odbioru oświadczeń o charakterze materialnoprawnym pozostaje skuteczne postawienie roszczenia w stan wymagalności poprzez doręczenie pełnomocnikowi procesowemu odpisu pisma procesowego zawierającego żądanie zasądzenia roszczenia, czy też do powstania wymagalności roszczenia konieczne jest uprzednie wezwanie dłużnika bezpośrednio do spełnienia świadczenia, bądź przekazanie tego rodzaju oświadczenia mocodawcy przez pełnomocnika procesowego. Sąd Najwyższy zważył, co następuje: Sąd Najwyższy przyjmuje skargę kasacyjną do rozpoznania, jeżeli w sprawie występuje istotne zagadnienie prawne, istnieje potrzeba wykładni przepisów prawnych budzących poważne wątpliwości lub wywołujących rozbieżności w orzecznictwie sądów, zachodzi nieważność postępowania lub skarga kasacyjna jest oczywiście uzasadniona (art. 398 9 § 1 k.p.c.) . Istotnym zagadnieniem prawnym w rozumieniu art. 398 9 § 1 pkt 1 k.p.c. jest zagadnienie nowe, nierozwiązane dotychczas w orzecznictwie, którego wyjaśnienie może przyczynić się do rozwoju prawa. Zagadnienie prawne powinno przede wszystkim być sformułowane w oparciu o okoliczności mieszczące się w stanie faktycznym sprawy wynikającym z dokonanych przez sąd ustaleń (zob. postanowienie SN z 7 czerwca 2001 r., III CZP 33/01), a jednocześnie być przedstawione w sposób ogólny i abstrakcyjny tak, aby umożliwić Sądowi Najwyższemu udzielenie uniwersalnej odpowiedzi, niesprowadzającej się do samej subsumpcji i rozstrzygnięcia konkretnego sporu (zob. postanowienia SN: z 15 października 2002 r., III CZP 66/02; z 22 października 2002 r., III CZP 64/02, i z 5 grudnia 2008 r., III CZP 119/08). Konieczne jest przytoczenie argumentów prawnych, które prowadzą do rozbieżnych ocen. Skarżący powinien nie tylko wskazać przepis prawa (materialnego lub procesowego), którego dotyczy zagadnienie, ale także przedstawić pogłębioną argumentację prawną w celu wykazania, że zagadnienie jest istotne, a jego rozstrzygnięcie ma znaczenie dla merytorycznego rozstrzygnięcia w jego sprawie (zob. m.in. postanowienia SN: z 23 sierpnia 2007 r., I UK 134/07, i z 9 lutego 2011 r., III SK 41/10). Skarżący bank przedstawił zagadnienie odnoszące się do zakresu udzielonego umocowania pełnomocnikowi wobec złożenia oświadczenia o wymagalności roszczenia i wezwania do zapłaty. Zakres pełnomocnictwa procesowego wynika z art. 91 k.p.c., zgodnie z którym obejmuje ono z samego prawa umocowanie do: 1) wszystkich łączących się ze sprawą czynności procesowych, nie wyłączając powództwa wzajemnego, skargi kasacyjnej, skargi o wznowienie postępowania i postępowania wywołanego ich wniesieniem, jak też wniesieniem interwencji głównej przeciwko mocodawcy; 2) wszelkich czynności dotyczących zabezpieczenia i egzekucji; 3) udzielenia dalszego pełnomocnictwa procesowego adwokatowi lub radcy prawnemu; 4) zawarcia ugody, zrzeczenia się roszczenia albo uznania powództwa, jeżeli czynności te nie zostały wyłączone w danym pełnomocnictwie; 5) odbioru kosztów procesu od strony przeciwnej. Skoro zgodnie z art. 91 pkt 1 k.p.c. pełnomocnictwo procesowe obejmuje z samego prawa umocowanie do wszystkich łączących się ze sprawą czynności procesowych. Zatem należałoby przyjąć, że pełnomocnik powoda i pozwanego jest umocowany do wszystkich łączących się ze sprawą czynności procesowych, w tym do odbioru pisma rozszerzającego powództwo. Niewątpliwie rozszerzenie powództwa jest czynnością procesową. Treść pełnomocnictwa powinna być wykładana zgodnie z zasadami dotyczącymi wykładni oświadczeń woli, w szczególności art. 65 § 1 k.c., zaś punktem wyjścia dla tej wykładni powinno być zachowanie strony oraz jej akceptacja podejmowanego przez pełnomocnika zakresu czynności (zob. postanowienie SN z 16 maja 2023 r., I CSK 5967/22). Podkreślenia wymaga, iż skoro dla skuteczności podniesienia zarzutu potrącenia na podstawie art. 203 1 k.p.c. i odbioru takiego oświadczenia wystarczające jest pełnomocnictwo procesowe (zob. uchwała SN z 2 lipca 2024 r., III CZP 2/24) to tym bardziej pełnomocnictwo procesowe należy uznać za wystarczające do złożenia i odebrani pisma rozszerzającego powództwo. Sąd Najwyższy wskazał wprost, iż skoro pełnomocnictwo procesowe obejmuje z mocy samego prawa umocowanie do wytoczenia powództwa wzajemnego, to nie ulega wątpliwości, że pełnomocnik procesowy upoważniony jest także do zgłoszenia rozszerzenia powództwa, jak również do przyjęcia tego oświadczenia w imieniu strony przeciwnej (zob. postanowienie SN z 9 października 2013 r., II CSK 103/13). W uzasadnieniu wniosku o przyjęcie skargi do rozpoznania zabrakło zatem kwestii prawnych, które nie zostały jeszcze rozstrzygnięte przez Sąd Najwyższy. Z tej przyczyny Sąd Najwyższy na podstawie art. 398 9 § 1 i 2 k.p.c. odmówił przyjęcia skargi do rozpoznania. SSN Adam Doliwa (P.H.) [r.g.]
Nie znalazłeś odpowiedzi?
Zadaj pytanie naszemu agentowi AI — przeszuka orzecznictwo i przepisy za Ciebie.
Rozpocznij analizę