Orzeczenie · 2026-02-20

I CSK 1489/25

Sąd
Sąd Najwyższy
Miejsce
Warszawa
Data
2026-02-20
SNCywilnezobowiązaniaWysokanajwyższy
skarga kasacyjnadopuszczalnośćwartość przedmiotu sporuzadośćuczynienieSąd Najwyższypostępowanie cywilneorzekanie ponad żądanie

Sąd Najwyższy rozpoznał skargę kasacyjną G. S.A. w W. od wyroku Sądu Apelacyjnego w Lublinie z dnia 18 grudnia 2024 r., który zapadł w połączonych sprawach z powództw H.C. i A.C. przeciwko G. S.A. o zapłatę. Wartość przedmiotu zaskarżenia wynosiła łącznie 117 240 zł. Sąd Najwyższy, działając na posiedzeniu niejawnym, odrzucił skargę kasacyjną w części dotyczącej powoda A.C., ponieważ wartość przedmiotu zaskarżenia w tej części (37 120 zł) była niższa niż wymagane 50 000 zł, zgodnie z art. 398^2 § 1 k.p.c. Podkreślono, że w przypadku połączonych spraw, wartość przedmiotu zaskarżenia nie jest sumowana, a ocena dopuszczalności skargi odbywa się dla każdej sprawy osobno. W pozostałym zakresie, dotyczącym powoda H.C. (wartość przedmiotu zaskarżenia 80 120 zł), Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania. Uzasadniono to brakiem spełnienia przesłanek z art. 398^9 § 1 k.p.c., w szczególności brakiem oczywistej zasadności skargi. Sąd Najwyższy odniósł się do zarzutów pozwanej dotyczących orzekania ponad żądanie (naruszenie art. 321 k.p.c.) oraz rażącego zawyżenia kwoty zadośćuczynienia. Stwierdzono, że Sąd Apelacyjny nie orzekł ponad żądanie, a zarzuty dotyczące naruszenia art. 321 k.p.c. nie były podniesione w apelacji. W kwestii wysokości zadośćuczynienia, Sąd Najwyższy podkreślił, że ustalenie tej kwoty należy do sądów merytorycznych, a ingerencja Sądu Najwyższego wymagałaby wykazania rażącego przekroczenia granic swobodnego uznania sędziowskiego, czego w tym przypadku nie stwierdzono. W konsekwencji, skarga kasacyjna została odrzucona w części i nie przyjęta do rozpoznania w pozostałym zakresie. Pozwana została obciążona kosztami postępowania kasacyjnego na rzecz H.C., a wniosek A.C. o zasądzenie kosztów oddalono.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Wysoka
Do czego można powołać

ocena dopuszczalności skargi kasacyjnej w sprawach połączonych, stosowanie progu wartości przedmiotu zaskarżenia, interpretacja przesłanek przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania, zasada orzekania przez sąd drugiej instancji.

Ograniczenia stosowania

Dotyczy specyficznej sytuacji połączonych spraw i oceny dopuszczalności skargi kasacyjnej.

Zagadnienia prawne (4)

Czy w przypadku połączonych spraw do wspólnego rozpoznania i rozstrzygnięcia, wartość przedmiotu zaskarżenia dla oceny dopuszczalności skargi kasacyjnej jest sumowana?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, wartość przedmiotu zaskarżenia w każdej z połączonych spraw nie sumuje się, a dopuszczalność skargi kasacyjnej podlega ocenie w każdej z połączonych spraw z osobna, stosownie do wartości przedmiotu zaskarżenia właściwej każdej z tych spraw.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy powołał się na utrwalone orzecznictwo, zgodnie z którym ocena dopuszczalności skargi kasacyjnej w połączonych sprawach odbywa się indywidualnie dla każdej z nich.

Czy skarga kasacyjna jest dopuszczalna, gdy wartość przedmiotu zaskarżenia jest niższa niż 50 000 zł?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, skarga kasacyjna jest niedopuszczalna w sprawach o prawa majątkowe, w których wartość przedmiotu zaskarżenia jest niższa niż pięćdziesiąt tysięcy złotych.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy zastosował przepis art. 398^2 § 1 k.p.c. do oceny dopuszczalności skargi kasacyjnej w odniesieniu do powoda A.C.

Czy Sąd Najwyższy powinien przyjąć skargę kasacyjną do rozpoznania, gdy pozwana zarzuca orzekanie ponad żądanie i rażące zawyżenie kwoty zadośćuczynienia?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, Sąd Najwyższy nie przyjął skargi do rozpoznania, ponieważ nie stwierdzono oczywistej zasadności skargi kasacyjnej.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy uznał, że zarzut orzekania ponad żądanie nie miał miejsca, a kwestia wysokości zadośćuczynienia należy do oceny sądów merytorycznych, nie wykazując rażącego przekroczenia granic swobodnego uznania sędziowskiego.

Czy sąd drugiej instancji może naruszyć art. 321 § 1 k.p.c. poprzez orzekanie ponad żądanie, jeśli zarzut ten nie został podniesiony w apelacji?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Z zastrzeżeniem nieważności postępowania, sąd drugiej instancji pozostaje związany zarzutami naruszenia prawa procesowego podniesionymi w apelacji. Pozwana nie zarzucała w apelacji naruszenia art. 321 § 1 k.p.c.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy powołał się na utrwalony pogląd orzeczniczy dotyczący związania sądu drugiej instancji zarzutami apelacyjnymi.

Rozstrzygnięcie
Decyzja
Odrzucenie skargi kasacyjnej w części i odmowa przyjęcia do rozpoznania w pozostałym zakresie.
Strona wygrywająca
H.C.

Strony

NazwaTypRola
H.C.osoba_fizycznapowód
G. spółka akcyjna w W.spółkapozwana
A.C.osoba_fizycznapowód

Przepisy (14)

Główne

k.p.c. art. 398^2 § § 1

Kodeks postępowania cywilnego

Skarga kasacyjna jest niedopuszczalna w procesie w sprawach o prawa majątkowe, w których wartość przedmiotu zaskarżenia jest niższa niż pięćdziesiąt tysięcy złotych.

k.p.c. art. 398^6 § § 3

Kodeks postępowania cywilnego

Odrzucenie skargi kasacyjnej.

k.p.c. art. 398^9 § § 1

Kodeks postępowania cywilnego

Przesłanki przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania (istotne zagadnienie prawne, potrzeba wykładni przepisów, rozbieżności w orzecznictwie, nieważność postępowania, oczywista uzasadniona).

k.p.c. art. 321 § § 1

Kodeks postępowania cywilnego

Sąd jest związany żądaniem i nie może orzekać ponad nie.

k.c. art. 446 § § 4

Kodeks cywilny

Zadośćuczynienie za doznaną krzywdę.

k.c. art. 445 § § 1

Kodeks cywilny

Zadośćuczynienie za doznaną krzywdę.

k.c. art. 448

Kodeks cywilny

Zadośćuczynienie za naruszenie dóbr osobistych.

k.p.c. art. 98 § § 1-1^1

Kodeks postępowania cywilnego

Rozstrzygnięcie o kosztach postępowania.

k.p.c. art. 108 § § 1

Kodeks postępowania cywilnego

Rozstrzygnięcie o kosztach postępowania.

k.p.c. art. 391 § § 1

Kodeks postępowania cywilnego

Zakres rozpoznania apelacji.

k.p.c. art. 398^21

Kodeks postępowania cywilnego

Dotyczy kosztów postępowania kasacyjnego.

Pomocnicze

k.p.c. art. 219

Kodeks postępowania cywilnego

Dotyczy połączenia spraw do wspólnego rozpoznania i rozstrzygnięcia.

k.p.c. art. 398^4 § § 2

Kodeks postępowania cywilnego

W skardze kasacyjnej konieczne jest powołanie i uzasadnienie okoliczności o charakterze publicznoprawnym.

k.p.c. art. 193

Kodeks postępowania cywilnego

Dotyczy zmiany powoda.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Wartość przedmiotu zaskarżenia w odniesieniu do powoda A.C. była niższa niż 50 000 zł, co czyni skargę kasacyjną niedopuszczalną. • Brak było oczywistej zasadności skargi kasacyjnej, co uniemożliwia jej przyjęcie do rozpoznania.

Odrzucone argumenty

Zarzut orzekania ponad żądanie przez Sąd Apelacyjny. • Zarzut rażącego zawyżenia kwoty zadośćuczynienia.

Godne uwagi sformułowania

wartość przedmiotu zaskarżenia w każdej z tych spraw nie sumuje się, a dopuszczalność skargi kasacyjnej podlega ocenie w każdej z połączonych spraw z osobna • oczywista zasadność skargi kasacyjnej oznacza, że dla przeciętnego prawnika podstawy wskazane w skardze prima facie zasługują na uwzględnienie • Oczywiste jest przy tym tylko to, co można dostrzec bez potrzeby głębszej analizy, czy przeprowadzenia dłuższych badań lub dociekań • sąd drugiej instancji może naruszyć art. 321 § 1 k.p.c. tylko wtedy, gdy zasądzi ponad żądanie (plus), względnie orzeknie o czymś innym, niż było objęte żądaniem (aliud) • sąd drugiej instancji pozostaje związany zarzutami naruszenia prawa procesowego podniesionymi w apelacji • Ustalenie wysokości kwoty zasądzanej tytułem zadośćuczynienia stanowi w związku z tym domenę sądów meriti.

Skład orzekający

Paweł Grzegorczyk

przewodniczący-sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "ocena dopuszczalności skargi kasacyjnej w sprawach połączonych, stosowanie progu wartości przedmiotu zaskarżenia, interpretacja przesłanek przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania, zasada orzekania przez sąd drugiej instancji."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji połączonych spraw i oceny dopuszczalności skargi kasacyjnej.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa dotyczy ważnych kwestii proceduralnych związanych z dopuszczalnością skargi kasacyjnej i stosowaniem progu wartości przedmiotu sporu, co jest kluczowe dla praktyki prawniczej.

Sąd Najwyższy: Jak połączyć sprawy i nie stracić szansy na kasację? Kluczowa pułapka wartości przedmiotu sporu.

Dane finansowe

WPS: 117 240 PLN

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo
Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.

Przeczytaj pełny tekst