I CSK 1471/25
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd Najwyższy rozpoznał skargę kasacyjną wniesioną przez Bank w W. od wyroku Sądu Apelacyjnego w Katowicach, który częściowo zmienił wyrok Sądu Okręgowego w Rybniku w sprawie o zapłatę. Bank kwestionował m.in. naruszenie przepisów dotyczących klauzul abuzywnych (art. 385¹ k.c.) w kontekście dyrektywy UE o nieuczciwych warunkach w umowach konsumenckich, a także przepisów Prawa bankowego i Kodeksu cywilnego dotyczących indeksacji kredytów. Bank domagał się przyjęcia skargi do rozpoznania, wskazując na istotne zagadnienia prawne, w tym kwestię nieważności całej umowy w przypadku uznania klauzul spreadowych za niedozwolone, zastosowanie stawki WIBOR jako podstawy oprocentowania, interpretację art. 69 ust. 3 Prawa bankowego oraz obowiązek informacyjny wobec konsumenta. Sąd Najwyższy, analizując przesłanki przyjęcia skargi kasacyjnej (art. 398⁹ § 1 k.p.c.), stwierdził, że skarżący nie wykazał istnienia istotnego zagadnienia prawnego ani potrzeby wykładni przepisów budzących poważne wątpliwości lub rozbieżności w orzecznictwie. Sąd podkreślił, że problematyka klauzul abuzywnych w umowach kredytów indeksowanych i denominowanych była już wielokrotnie przedmiotem analiz Sądu Najwyższego i Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej, a utrwalone orzecznictwo, w tym uchwała składu całej Izby Cywilnej (III CZP 25/22), rozstrzygnęło kluczowe kwestie. Sąd wskazał, że skarżący nie przedstawił nowych argumentów ani nie wykazał potrzeby ponownego rozważenia kryteriów zastosowania art. 189 k.p.c. w sprawach tzw. kredytów frankowych. W konsekwencji, Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania i zasądził od banku na rzecz powodów zwrot kosztów postępowania kasacyjnego.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaUgruntowane stanowisko Sądu Najwyższego w przedmiocie odmowy przyjęcia skargi kasacyjnej, gdy podniesione zagadnienia prawne nie mają waloru nowości i zostały już rozstrzygnięte w orzecznictwie.
Dotyczy specyficznej procedury przedsądu w Sądzie Najwyższym i nie rozstrzyga merytorycznie kwestii abuzywności klauzul w umowach kredytowych, odsyłając do wcześniejszego orzecznictwa.
Zagadnienia prawne (6)
Czy w przypadku uznania klauzul spreadowych w umowie kredytu indeksowanego za niedozwolone, prawidłowe jest przyjęcie nieważności całej umowy, skoro klauzule ryzyka walutowego nie stanowią niedozwolonych warunków?
Odpowiedź sądu
Nie, skarżący nie wykazał, że zagadnienie to jest nowe i istotne dla rozwoju prawa, a orzecznictwo SN jest w tej kwestii utrwalone.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy wskazał na bogate orzecznictwo dotyczące klauzul abuzywnych w umowach kredytów indeksowanych i denominowanych, które nie budzi wątpliwości co do ich niedozwolonego charakteru i konsekwencji prawnych.
Czy w przypadku uznania klauzul indeksacji za niedozwolone i upadku umowy, prawidłowe jest odwołanie się do stawki WIBOR jako podstawy oprocentowania?
Odpowiedź sądu
Nie, skarżący nie wykazał, że zagadnienie to jest nowe i istotne dla rozwoju prawa, a orzecznictwo SN jest w tej kwestii utrwalone.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy odwołał się do utrwalonego orzecznictwa, które rozstrzygnęło kwestie związane z konsekwencjami stwierdzenia abuzywności klauzul w umowach kredytowych.
Czy kredyty denominowane lub indeksowane do waluty innej niż polska są kredytami udzielonymi w złotych polskich, biorąc pod uwagę możliwość spłaty w walucie obcej?
Odpowiedź sądu
Nie, skarżący nie wykazał, że zagadnienie to jest nowe i istotne dla rozwoju prawa, a orzecznictwo SN jest w tej kwestii utrwalone.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy odwołał się do utrwalonego orzecznictwa, które rozstrzygnęło kwestie związane z konsekwencjami stwierdzenia abuzywności klauzul w umowach kredytowych.
Czy przedumowny obowiązek informacyjny stanowi element postanowienia umownego podlegający badaniu jako samodzielna przesłanka abuzywności?
Odpowiedź sądu
Nie, skarżący nie wykazał, że zagadnienie to jest nowe i istotne dla rozwoju prawa, a orzecznictwo SN jest w tej kwestii utrwalone.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy odwołał się do utrwalonego orzecznictwa, które rozstrzygnęło kwestie związane z konsekwencjami stwierdzenia abuzywności klauzul w umowach kredytowych.
Czy w sprawie zachodzi potrzeba wykładni przepisów prawnych budzących poważne wątpliwości lub wywołujących rozbieżności w orzecznictwie sądów?
Odpowiedź sądu
Nie, skarżący nie wykazał takiej potrzeby, wskazując na utrwalone orzecznictwo.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy stwierdził, że podniesione przez skarżącego wątpliwości dotyczące wykładni przepisów były już przedmiotem dostatecznej analizy orzecznictwa, a skarżący nie przedstawił nowych argumentów.
Czy istnieje potrzeba ponownego rozważenia kryteriów zastosowania art. 189 k.p.c. w sprawach tzw. kredytów frankowych?
Odpowiedź sądu
Nie, skarżący nie wykazał takiej potrzeby, wskazując na utrwalone orzecznictwo.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy odwołał się do orzecznictwa dopuszczającego żądanie ustalenia nieistnienia stosunku kredytu ze względu na nieważność umowy, a także do wyroku TSUE C-321/22, stwierdzając brak potrzeby ponownego zajmowania stanowiska.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| D.J. | osoba_fizyczna | powód |
| W.J. | osoba_fizyczna | powód |
| G.J. | osoba_fizyczna | powód |
| Bank w W. | spółka | pozwany |
Przepisy (13)
Główne
k.c. art. 385¹ § § 1
Kodeks cywilny
Postanowienia umowne kształtujące prawa i obowiązki konsumenta w sposób sprzeczny z dobrymi obyczajami i rażąco naruszające jego interesy są niedozwolone i nie wiążą konsumenta.
Pomocnicze
k.c. art. 385¹ § § 1 zd. 2
Kodeks cywilny
k.c. art. 385¹ § § 2
Kodeks cywilny
Konsekwencją stwierdzenia niedozwolonego charakteru postanowienia umownego jest działająca ex lege sankcja bezskuteczności, połączona z zasadą związania stron umową w pozostałym zakresie.
k.c. art. 385²
Kodeks cywilny
k.c. art. 65
Kodeks cywilny
k.c. art. 358 § § 2
Kodeks cywilny
k.c. art. 354
Kodeks cywilny
pr.bank. art. 69 § ust. 3
Ustawa - Prawo bankowe
Wejście w życie ustawy antyspreadowej nie wpłynęło na ocenę abuzywności postanowień umów kredytu zawartych wcześniej oraz konsekwencji prawnych wynikających z tej oceny.
k.p.c. art. 189
Kodeks postępowania cywilnego
Dopuszcza się wystąpienie z żądaniem ustalenia nieistnienia stosunku kredytu ze względu na nieważność umowy kredytu.
k.p.c. art. 398⁹ § § 1 pkt 1
Kodeks postępowania cywilnego
Istotne zagadnienie prawne to zagadnienie nowe, nierozwiązane dotychczas w orzecznictwie, którego wyjaśnienie może przyczynić się do rozwoju prawa.
k.p.c. art. 398⁹ § § 1 pkt 2
Kodeks postępowania cywilnego
Potrzeba wykładni przepisów prawnych budzących poważne wątpliwości lub wywołujących rozbieżności w orzecznictwie wymaga wykazania konkretnego przepisu, przedmiotu rozbieżnej wykładni i jej przyczyn.
k.p.c. art. 398⁴ § § 2
Kodeks postępowania cywilnego
Obowiązkiem skarżącego jest sformułowanie i uzasadnienie wniosku o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania w nawiązaniu do przesłanek z art. 398⁹ § 1 k.p.c.
u.SN art. 87 § § 1
Ustawa o Sądzie Najwyższym
Uchwała składu całej izby SN uzyskuje moc zasady prawnej i wiąże inne składy SN.
Argumenty
Odrzucone argumenty
Istnienie istotnych zagadnień prawnych wymagających wyjaśnienia przez Sąd Najwyższy. • Potrzeba wykładni przepisów prawnych budzących poważne wątpliwości lub wywołujących rozbieżności w orzecznictwie sądów. • Naruszenie art. 385¹ § 1 w zw. z art. 385¹ § 1 zd. 2 k.c. w zw. z art. 4 ust. 2 dyrektywy Rady 93/13/EWG. • Naruszenie art. 385¹ § 1 zd. 2 k.c. w zw. z art. 4 ust. 2 dyrektywy 93/13. • Naruszenie art. 385¹ § 1 k.c. w zw. z art. 3 ust. 1 i art. 4 ust. 1 dyrektywy 93/13. • Naruszenie art. 69 ust. 3 ustawy - Prawo bankowe oraz art. 65 i art. 358 § 2 k.c., wszystkich w zw. z art. 6 ust. 1 dyrektywy 93/13. • Naruszenie art. 385¹ § 2 k.c. w zw. z art. 6 ust. 1 dyrektywy 93/13 oraz w zw. z motywem dwudziestym pierwszym dyrektywy 93/13. • Naruszenie art. 385¹ § 1 i art. 385² k.c. w zw. z art. 4 ust. 2 dyrektywy 93/13. • Naruszenie art. 189 k.p.c.
Godne uwagi sformułowania
Skarga kasacyjna została ukształtowana w przepisach Kodeksu postępowania cywilnego jako nadzwyczajny środek zaskarżenia, nakierowany na ochronę interesu publicznego przez zapewnienie rozwoju prawa, jednolitości orzecznictwa oraz prawidłowej wykładni, a także usunięcie z obrotu prawnego orzeczeń wydanych w postępowaniu dotkniętym nieważnością lub oczywiście wadliwych, nie zaś jako ogólnie dostępny środek zaskarżenia orzeczeń umożliwiający rozpoznanie sprawy w kolejnej instancji sądowej. • Sąd Najwyższy nie jest bowiem trzecią instancją sądową i nie rozpoznaje sprawy, a jedynie skargę kasacyjną, będącą szczególnym środkiem zaskarżenia, wnoszonym i rozpoznawanym nie tylko w interesie skarżącego, ale przede wszystkim w interesie publicznym. • W orzecznictwie Sądu Najwyższego nie budzi wątpliwości, że określenie wysokości należności obciążającej kredytobiorcę z odwołaniem do tabel kursowych ustalanych jednostronnie przez bank, bez wskazania obiektywnych kryteriów oznaczania kursu waluty, jest nietransparentne, pozostawia pole do arbitralnego działania banku i obciąża kredytobiorcę nieprzewidywalnym ryzykiem oraz narusza równorzędność stron umowy kredytu. • Konsekwencją stwierdzenia, że dane postanowienie umowne ma charakter niedozwolony w rozumieniu art. 385¹ § 1 k.c., jest działająca ex lege sankcja bezskuteczności niedozwolonego postanowienia, połączona z przewidzianą w art. 385¹ § 2 k.c. zasadą związania stron umową w pozostałym zakresie. […]
Skład orzekający
Joanna Misztal-Konecka
przewodniczący
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Ugruntowane stanowisko Sądu Najwyższego w przedmiocie odmowy przyjęcia skargi kasacyjnej, gdy podniesione zagadnienia prawne nie mają waloru nowości i zostały już rozstrzygnięte w orzecznictwie."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej procedury przedsądu w Sądzie Najwyższym i nie rozstrzyga merytorycznie kwestii abuzywności klauzul w umowach kredytowych, odsyłając do wcześniejszego orzecznictwa.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Orzeczenie jest interesujące dla prawników specjalizujących się w prawie bankowym i konsumenckim, ponieważ potwierdza utrwalone stanowisko Sądu Najwyższego w kwestii odmowy przyjęcia skargi kasacyjnej w sprawach dotyczących kredytów frankowych, co ma znaczenie dla praktyki stosowania przepisów o klauzulach abuzywnych.
“Sąd Najwyższy nie daje drugiej szansy bankom w sporach o kredyty frankowe – skarga kasacyjna odrzucona.”
Dane finansowe
WPS: 151 679,37 PLN
zwrot kosztów postępowania kasacyjnego: 1800 PLN
Sektor
bankowość
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.