I CSK 147/26
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd Najwyższy odmówił przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania, uznając, że nie przedstawia ona istotnego zagadnienia prawnego ani innych przesłanek uzasadniających jej rozpoznanie.
Uczestniczka K.M. wniosła skargę kasacyjną od postanowienia Sądu Okręgowego w sprawie o podział majątku wspólnego. Skarżąca upatrywała istotnego zagadnienia prawnego w kwestii, czy darowizna na rzecz obojga małżonków może być uznana za przyczynienie się wyłącznie jednego z nich do powstania majątku wspólnego, co mogłoby prowadzić do nierównych udziałów. Sąd Najwyższy, powołując się na art. 398^9 § 1 k.p.c. i utrwalone orzecznictwo, uznał, że przedstawione zagadnienie nie spełnia kryteriów istotnego zagadnienia prawnego, jest ściśle podporządkowane specyfice sprawy i stanowi próbę zakwestionowania oceny sądu odwoławczego, a nie wyjaśnienia wątpliwości prawnych. W związku z tym odmówiono przyjęcia skargi do rozpoznania.
Sąd Najwyższy w Izbie Cywilnej rozpoznał wniosek o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania w sprawie z wniosku P.M. z udziałem K.M. o podział majątku wspólnego. Uczestniczka K.M. wniosła skargę kasacyjną od postanowienia Sądu Okręgowego Warszawa-Praga w Warszawie z dnia 11 czerwca 2025 r. (sygn. akt IV Ca 1240/24). Wnioskodawca P.M. wniósł o odmowę przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania oraz o zasądzenie na jego rzecz kosztów postępowania kasacyjnego. Sąd Najwyższy, działając na podstawie art. 398^9 § 1 k.p.c., który określa przesłanki przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania (istotne zagadnienie prawne, potrzeba wykładni przepisów, rozbieżności w orzecznictwie, nieważność postępowania lub oczywista zasadność skargi), stwierdził, że skarżąca nie wykazała spełnienia tych przesłanek. W szczególności, skarżąca upatrywała istotnego zagadnienia prawnego w kwestii możliwości ustalenia nierównych udziałów w majątku wspólnym w sytuacji, gdy darowizna uczyniona przez rodzinę jednej ze stron na rzecz obojga małżonków mogłaby być uznana za przyczynienie się wyłącznie tego małżonka. Sąd Najwyższy podkreślił, że takie pytanie jest ściśle podporządkowane specyfice niniejszej sprawy i stanowi próbę zakwestionowania oceny prawnej i faktycznej sądu odwoławczego, a nie wyjaśnienia wątpliwości prawnych. Sąd odwoławczy prawidłowo wskazał, że darczyńca działał w interesie wspólnoty majątkowej. Sąd Najwyższy zaznaczył, że nie jest trzecią instancją sądową i nie rozpoznaje sprawy, a jedynie skargę, a dopuszczalność kasacji jest ograniczona w celu realizacji jej funkcji publicznoprawnych. Nie stwierdzono również nieważności postępowania. W konsekwencji, na podstawie art. 398^9 § 2 k.p.c., Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania i odstąpił od obciążenia uczestniczki kosztami postępowania kasacyjnego, zgodnie z art. 520 § 1 k.p.c.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (1)
Odpowiedź sądu
Nie, przedstawione zagadnienie nie spełnia kryteriów istotnego zagadnienia prawnego uzasadniającego przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania, gdyż jest ściśle podporządkowane specyfice niniejszej sprawy i stanowi próbę zakwestionowania oceny sądu odwoławczego.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy uznał, że pytanie prawne postawione przez skarżącą jest zbyt specyficzne dla danej sprawy i służy jedynie podważeniu oceny sądu drugiej instancji, a nie wyjaśnieniu wątpliwości prawnych o szerszym znaczeniu. Sąd odwoławczy prawidłowo ustalił, że darowizna na rzecz obojga małżonków była przysporzeniem na rzecz wspólnoty majątkowej.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
odmowa przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania
Strona wygrywająca
P.M.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| P.M. | osoba_fizyczna | wnioskodawca |
| K.M. | osoba_fizyczna | uczestniczka |
Przepisy (4)
Główne
k.p.c. art. 398^9 § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Sąd Najwyższy przyjmuje skargę kasacyjną do rozpoznania, jeżeli w sprawie występuje istotne zagadnienie prawne, istnieje potrzeba wykładni przepisów prawnych budzących poważne wątpliwości lub wywołujących rozbieżności w orzecznictwie sądów, zachodzi nieważność postępowania lub skarga kasacyjna jest oczywiście uzasadniona.
Pomocnicze
k.p.c. art. 398^9 § § 2
Kodeks postępowania cywilnego
Na podstawie tego przepisu Sąd Najwyższy orzekł o odmowie przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania.
k.p.c. art. 398^13 § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Sąd Najwyższy bierze pod rozwagę z urzędu nieważność postępowania w granicach zaskarżenia.
k.p.c. art. 520 § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Przepis regulujący rozstrzyganie o kosztach postępowania w sprawach, w których strony mają różne interesy.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Brak spełnienia przesłanek z art. 398^9 § 1 k.p.c. do przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania. Przedstawione przez skarżącą zagadnienie prawne jest zbyt specyficzne dla danej sprawy i nie stanowi istotnego zagadnienia prawnego w rozumieniu przepisów. Skarżąca próbuje zakwestionować ocenę prawną i faktyczną sądu odwoławczego, a nie wyjaśnić wątpliwości prawne.
Odrzucone argumenty
Darowizna na rzecz obojga małżonków powinna być uznana za przyczynienie się wyłącznie jednego z nich do powstania majątku wspólnego, co uzasadnia ustalenie nierównych udziałów.
Godne uwagi sformułowania
Sąd Najwyższy nie jest trzecią instancją sądową i nie rozpoznaje sprawy, a jedynie skargę, będącą szczególnym środkiem zaskarżenia. Podstawowym celem postępowania kasacyjnego jest ochrona interesu publicznego przez zapewnienie jednolitości wykładni oraz wkład Sądu Najwyższego w rozwój prawa i jurysprudencji. Pytanie przedstawione przez skarżącą jest ściśle podporządkowane specyfice niniejszej sprawy, konkretnemu stanowi faktycznemu jak również odnosi się do sposobu oceny zgromadzonego materiału dowodowego przez sąd odwoławczy. Analiza uzasadnienia skargi wskazuje, że skarżący wykorzystuje formułę „istotnego zagadnienia prawnego” przede wszystkim do zakwestionowania subsumcji dokonanej przez sąd odwoławczy.
Skład orzekający
Ewa Stefańska
przewodniczący-sprawozdawca
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Uzasadnienie odmowy przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania z powodu braku istotnego zagadnienia prawnego, zwłaszcza gdy skarżący próbuje podważyć ocenę sądu niższej instancji."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznych przesłanek przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania przez Sąd Najwyższy.
Wartość merytoryczna
Ocena: 4/10
Orzeczenie dotyczy rutynowej procedury odmowy przyjęcia skargi kasacyjnej, co jest częste w praktyce Sądu Najwyższego. Nie zawiera ono przełomowych interpretacji ani nietypowych faktów.
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionySN I CSK 147/26 POSTANOWIENIE 9 kwietnia 2026 r. Sąd Najwyższy w Izbie Cywilnej w składzie: SSN Ewa Stefańska na posiedzeniu niejawnym 9 kwietnia 2026 r. w Warszawie w sprawie z wniosku P.M. z udziałem K.M. o podział majątku wspólnego, na skutek skargi kasacyjnej K.M. od postanowienia Sądu Okręgowego Warszawa - Praga w Warszawie z 11 czerwca 2025 r., IV Ca 1240/24, 1. odmawia przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania; 2. odstępuje od obciążenia uczestniczki K.M. kosztami postępowania kasacyjnego. (M.T.) UZASADNIENIE Uczestniczka K.M. wniosła skargę kasacyjną od postanowienia Sądu Okręgowego Warszawa-Praga w Warszawie, w sprawie z wniosku P.M. o podział majątku wspólnego. Wnioskodawca wniósł o odmowę przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania oraz o zasądzenie na jego rzecz kosztów postępowania kasacyjnego. Sąd Najwyższy zważył, co następuje: Zgodnie z art. 398 9 § 1 k.p.c. Sąd Najwyższy przyjmuje skargę kasacyjną do rozpoznania, jeżeli w sprawie występuje istotne zagadnienie prawne, istnieje potrzeba wykładni przepisów prawnych budzących poważne wątpliwości lub wywołujących rozbieżności w orzecznictwie sądów, zachodzi nieważność postępowania lub skarga kasacyjna jest oczywiście uzasadniona. Tylko na tych przesłankach Sąd Najwyższy może oprzeć rozstrzygnięcie o przyjęciu lub odmowie przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania. Dopuszczenie i rozpoznanie skargi kasacyjnej ustrojowo i procesowo jest uzasadnione jedynie w tych sprawach, w których mogą być zrealizowane jej funkcje publicznoprawne. Zatem nie w każdej sprawie, skarga kasacyjna może być przyjęta do rozpoznania. Sąd Najwyższy nie jest trzecią instancją sądową i nie rozpoznaje sprawy, a jedynie skargę, będącą szczególnym środkiem zaskarżenia. W judykaturze Sądu Najwyższego, odwołującej się do orzecznictwa Europejskiego Trybunału Praw Człowieka w Strasburgu, jeszcze w okresie obowiązywania kasacji zostało utrwalone stanowisko, że ograniczenie dostępności i dopuszczalności kasacji nie jest sprzeczne z Konstytucją RP, ani z wiążącymi Polskę postanowieniami konwencji międzynarodowych (zob. uzasadnienie uchwały składu siedmiu sędziów SN z 17 stycznia 2001 r., III CZP 49/00, OSNC 2001, nr 4, poz. 53). Podstawowym celem postępowania kasacyjnego jest ochrona interesu publicznego przez zapewnienie jednolitości wykładni oraz wkład Sądu Najwyższego w rozwój prawa i jurysprudencji (zob. postanowienie SN z 4 lutego 2000 r., II CZ 178/99, OSNC 2000, nr 7-8, poz. 147). Wniosek o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania skarżąca oparła na przesłance uregulowanej w art. 398 9 § 1 pkt 1 k.p.c. Przesłanka ta nie została jednak spełniona. Według ugruntowanego orzecznictwa Sądu Najwyższego, przedstawienie okoliczności uzasadniających rozpoznanie skargi kasacyjnej ze względu na przesłankę istotnego zagadnienia prawnego polega na sformułowaniu tego zagadnienia i wskazaniu argumentów, które prowadzą do rozbieżnych ocen. Musi przy tym chodzić o zagadnienie nowe, dotychczas nierozpatrywane w judykaturze, które zarazem ma znaczenie dla rozpoznania wniesionej skargi kasacyjnej oraz innych podobnych spraw (zob. postanowienia SN z 10 maja 2001 r., II CZ 35/01, OSNC 2002, nr 1, poz.11, z 11 stycznia 2002, III CKN 570/01, OSNC 2002, nr 12, poz. 151, z 21 czerwca 2016 r., V CSK 21/16; z 15 czerwca 2016 r., V CSK 4/16). Istotnych zagadnień prawnych skarżąca upatrywała w konieczności rozstrzygnięcia: czy darowizna uczyniona przez rodzinę jednej ze stron na rzecz obojga małżonków może być uznana za przyczynienie się wyłącznie tego małżonka do powstania majątku wspólnego w sytuacji podziału majątku wspólnego, a co za tym idzie, przy spełnieniu pozostałych ustawowych przesłanek, mogłyby prowadzić do ustalenia nierównych udziałów. Pytanie przedstawione przez skarżącą jest ściśle podporządkowane specyfice niniejszej sprawy, konkretnemu stanowi faktycznemu jak również odnosi się do sposobu oceny zgromadzonego materiału dowodowego przez sąd odwoławczy. Pytanie tak zostało skonstruowane, aby zakwestionować ocenę prawną i faktyczną przyjętą przez sąd drugiej instancji, a nie w celu wyjaśnienia wątpliwości. Analiza uzasadnienia skargi wskazuje, że skarżący wykorzystuje formułę „istotnego zagadnienia prawnego” przede wszystkim do zakwestionowania subsumcji dokonanej przez sąd odwoławczy. Sąd odwoławczy podkreślił, że darczyńca dokonując przysporzenia na rzecz obojga małżonków, działał w interesie ich wspólnoty majątkowej, a nie jednego z nich. W sprawie nie zachodzi także nieważność postępowania, którą Sąd Najwyższy bierze pod rozwagę - w granicach zaskarżenia - z urzędu (art. 398 13 § 1 k.p.c.). Z tych względów, na podstawie art. 398 9 § 2 k.p.c., Sąd Najwyższy orzekł jak w sentencji, rozstrzygając o kosztach postępowania na podstawie art. 520 §1 k.p.c. Ewa Stefańska (M.T.) [SOP]
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI