I CSK 707/14

Sąd Najwyższy2015-03-17
SNnieruchomościprawo rzeczoweŚrednianajwyższy
zasiedzeniewspółwłasnośćnieruchomośćskarga kasacyjnaSąd Najwyższyprawo rzeczowewładanie rzeczą

Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania w sprawie o zasiedzenie udziału we współwłasności, uznając brak przesłanek do jej rozpoznania.

Sąd Najwyższy rozpatrywał skargę kasacyjną w sprawie o stwierdzenie nabycia własności nieruchomości przez zasiedzenie. Wnioskodawca domagał się rozpoznania skargi ze względu na potrzebę wykładni przepisów dotyczących zasiedzenia udziału we współwłasności. Sąd Najwyższy uznał jednak, że nie zachodzą przesłanki do przyjęcia skargi do rozpoznania, w szczególności nie wykazano potrzeby wykładni przepisów budzących poważne wątpliwości lub rozbieżności w orzecznictwie, a orzecznictwo w zakresie zasiedzenia udziałów we współwłasności jest jednolite.

Sąd Najwyższy w postanowieniu z dnia 17 marca 2015 r. odmówił przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania w sprawie o stwierdzenie nabycia własności nieruchomości przez zasiedzenie. Skarga została wniesiona przez J. K. przeciwko licznym uczestnikom postępowania. Podstawą odmowy było stwierdzenie, że nie zostały spełnione przesłanki określone w art. 398^9 § 1 k.p.c., a w szczególności nie istniała potrzeba wykładni przepisów prawnych budzących poważne wątpliwości lub wywołujących rozbieżności w orzecznictwie sądów. Sąd Najwyższy podkreślił, że instytucja przedsądu w postępowaniu kasacyjnym ma na celu ochronę interesu publicznego poprzez zapewnienie jednolitości wykładni prawa. Wnioskodawca wskazywał na potrzebę wykładni art. 172 k.c. w kontekście zasiedzenia udziału we współwłasności. Sąd Najwyższy przywołał jednak utrwalone orzecznictwo, zgodnie z którym dopuszczalne jest zasiedzenie udziałów we współwłasności, ale wymaga ono wyraźnego zamanifestowania woli władania rzeczą dla siebie, w sposób widoczny dla innych współwłaścicieli i otoczenia. Sąd stwierdził, że w niniejszej sprawie te przesłanki nie zostały wykazane, a orzecznictwo w tym zakresie jest jednolite. W związku z tym skarga kasacyjna nie została przyjęta do rozpoznania, a wniosek o przyznanie kosztów postępowania kasacyjnego oddalono.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Nie, nie zachodzą przesłanki do przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy stwierdził, że orzecznictwo dotyczące zasiedzenia udziałów we współwłasności jest jednolite i nie wykazano potrzeby wykładni przepisów budzących poważne wątpliwości lub rozbieżności. Wymagane jest wyraźne zamanifestowanie woli władania rzeczą dla siebie, co nie zostało udowodnione w sprawie.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

odmowa przyjęcia skargi kasacyjnej i oddalenie wniosku o koszty

Strony

NazwaTypRola
J. K.osoba_fizycznawnioskodawca
H. M.osoba_fizycznauczestnik
B. T.osoba_fizycznauczestnik
G. B.osoba_fizycznauczestnik
T. B.osoba_fizycznauczestnik
B. C.osoba_fizycznauczestnik
B. C.osoba_fizycznauczestnik
A. I.osoba_fizycznauczestnik
I. J.osoba_fizycznauczestnik
I. K.osoba_fizycznauczestnik
J. K.osoba_fizycznauczestnik
S. K.osoba_fizycznauczestnik
T. K.osoba_fizycznauczestnik
B. K.osoba_fizycznauczestnik
D. K.osoba_fizycznauczestnik
E. K.osoba_fizycznauczestnik
J. K.osoba_fizycznauczestnik
J. K. s. E.osoba_fizycznauczestnik
K. K.osoba_fizycznauczestnik
R. K.osoba_fizycznauczestnik
W. K.osoba_fizycznauczestnik
C. M.osoba_fizycznauczestnik
G. M.osoba_fizycznauczestnik
T. N.osoba_fizycznauczestnik
C. P.osoba_fizycznauczestnik
J. P.osoba_fizycznauczestnik
J. S. c. M.osoba_fizycznauczestnik
J. S. c. A.osoba_fizycznauczestnik
S. T.osoba_fizycznauczestnik
A. W.osoba_fizycznauczestnik
M. W.osoba_fizycznauczestnik
C. Ż.osoba_fizycznauczestnik
J. K. s. S.osoba_fizycznauczestnik

Przepisy (4)

Główne

k.p.c. art. 398^9 § § 1

Kodeks postępowania cywilnego

Określa przesłanki przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania.

k.p.c. art. 398^9 § § 2

Kodeks postępowania cywilnego

Podstawa do odmowy przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania.

k.c. art. 172

Kodeks cywilny

Przepis dotyczący zasiedzenia.

Pomocnicze

Prawo rzeczowe

Przepisy z 1946 r. dotyczące zasiedzenia.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Brak wykazania potrzeby wykładni przepisów budzących poważne wątpliwości lub rozbieżności w orzecznictwie. Jednolitość orzecznictwa w zakresie zasiedzenia udziałów we współwłasności. Niewykazanie przez skarżącego spełnienia warunków zasiedzenia udziału we współwłasności, w tym wyraźnego zamanifestowania woli władania rzeczą dla siebie.

Odrzucone argumenty

Potrzeba wykładni art. 172 k.c. i określenia przesłanek niezbędnych dla orzeczenia nabycia przez zasiedzenie udziału we współwłasności.

Godne uwagi sformułowania

Instytucja przedsądu [...] jest zgodna z normami konstytucyjnymi, a także z zaleceniami Rady Europy zezwalającymi na wprowadzenie środków eliminujących dostęp do sądu najwyższego szczebla. Skarga kasacyjna służy od prawomocnego orzeczenia, ma ograniczony zasięg, a jej podstawowym celem jest ochrona interesu publicznego przez zapewnienie jednolitości wykładni i twórczy wkład Sądu Najwyższego w rozwój prawa. Przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania ze względu na przesłankę z art. 398^9 § 1 pkt 2 k.p.c. wymaga wykazania, że chodzi o wykładnię przepisów prawa, których treść i znaczenie nie zostały dostatecznie wyjaśnione w dotychczasowym orzecznictwie lub, że istnieje potrzeba zmiany ich dotychczasowej wykładni, podania na czym polegają wątpliwości związane z jego rozumieniem oraz przedstawienia argumentacji świadczącej, że wątpliwości te mają rzeczywisty i poważny charakter, nie należą do zwykłych wątpliwości, które wiążą się z procesem stosowania prawa. Współwłasność jest szczególną postacią prawa własności polegającą na tym, że jedna rzecz stanowi równocześnie przedmiot własności kilku osób, których prawa są co do istoty jednakowe. Przepisy o zasiedzeniu nie zawierają odmiennych zasad odnośnie do jego dopuszczalności w przypadku współwłasności. Dopuszczalność zasiedzenia udziałów we współwłasności przesądzona została, za aprobatą doktryny, w orzecznictwie Sądu Najwyższego. Przyjmuje się, że do takiej zmiany charakteru władztwa konieczne jest wyraźne zamanifestowanie woli władania cum animo rem sibi habendi, w sposób widoczny dla współwłaścicieli i dla otoczenia.

Skład orzekający

Jan Górowski

przewodniczący

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Uzasadnienie odmowy przyjęcia skargi kasacyjnej z powodu braku przesłanek formalnych, a także utrwalone stanowisko SN w sprawie zasiedzenia udziałów we współwłasności."

Ograniczenia: Dotyczy głównie procedury kasacyjnej i specyfiki zasiedzenia udziału we współwłasności. Brak przełomowej wykładni.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Orzeczenie wyjaśnia istotne kwestie proceduralne związane ze skargą kasacyjną oraz utrwalone stanowisko Sądu Najwyższego w sprawie zasiedzenia udziałów we współwłasności, co jest cenne dla praktyków prawa rzeczowego.

Zasiedzenie udziału we współwłasności – kiedy Sąd Najwyższy uzna skargę kasacyjną?

Sektor

nieruchomości

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
Sygn. akt I CSK 707/14
POSTANOWIENIE
Dnia 17 marca 2015 r.
Sąd Najwyższy w składzie:
SSN Jan Górowski
w sprawie z wniosku J. K.
‎
przy uczestnictwie H. M., B. T., G. B., T. B., B. C., B. C., A. I. , I. J., I. K., J. K., S. K., T. K., B. K., D. K., E. K., J. K., J. K. s. E., K. K., R. K., W. K., C. M., G. M., T. N., C. P., J. P., J. S. c. M., J. S. c. A., S. T., A. W., M. W., C. Ż. i J. K. s. S.
‎
o stwierdzenie nabycia własności nieruchomości przez zasiedzenie,
‎
na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej w dniu 17 marca 2015 r.,
‎
na skutek skargi kasacyjnej wnioskodawcy
‎
od postanowienia Sądu Okręgowego w R.
‎
z dnia 24 stycznia 2014 r., sygn. akt V Ca […],
odmawia przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania i oddala wniosek J. K.  o przyznanie kosztów postępowania kasacyjnego.
UZASADNIENIE
Sąd Najwyższy przyjmuje skargę kasacyjną do rozpoznania jeżeli: w sprawie występuje istotne zagadnienie prawne, istnieje potrzeba wykładni przepisów prawnych budzących poważne wątpliwości lub wywołujących rozbieżności w orzecznictwie sądów, zachodzi nieważność postępowania lub skarga kasacyjna jest oczywiście uzasadniona (art. 398
9
§ 1 k.p.c.).
Instytucja przedsądu, jak wynika  z orzecznictwa Trybunału Konstytucyjnego, jest zgodna z normami konstytucyjnymi, a także z zaleceniami Rady Europy zezwalającymi na wprowadzenie środków eliminujących dostęp do sądu najwyższego szczebla. Skarga kasacyjna służy od prawomocnego orzeczenia, ma ograniczony zasięg, a jej podstawowym celem jest ochrona interesu publicznego przez zapewnienie jednolitości wykładni i twórczy wkład Sądu Najwyższego w rozwój prawa.
Choć skarżący wskazał na potrzebę wykładni przepisów prawnych budzących poważne wątpliwości lub wywołujących rozbieżności w orzecznictwie sądów to nie występuje ta przesłanka przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania (art. 398
9
§ 1 pkt 2 k.p.c.).
Przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania ze względu na  przesłankę z art. 398
9
§ 1 pkt 2 k.p.c. wymaga wykazania, że chodzi o wykładnię przepisów prawa, których treść i znaczenie nie zostały dostatecznie wyjaśnione w dotychczasowym orzecznictwie lub, że istnieje potrzeba zmiany ich dotychczasowej wykładni, podania na czym polegają wątpliwości związane z jego rozumieniem oraz przedstawienia argumentacji świadczącej, że wątpliwości te mają rzeczywisty i poważny charakter, nie należą do zwykłych wątpliwości, które wiążą się z procesem stosowania prawa. W przypadku, gdy w ramach stosowania tych przepisów powstały już w orzecznictwie sądów określone rozbieżności, skarżący powinien je przedstawić, jak też uzasadnić, że dokonanie wykładni jest niezbędne do rozstrzygnięcia sprawy (por. postanowienia Sądu Najwyższego: z dnia 28 marca 2007 r., II CSK 84/07; z dnia 11 stycznia 2008 r., I UK 283/07;  z dnia 13 czerwca 2008 r., III CSK 104/08; z dnia 12 grudnia 2008 r., II PK 220/08, niepubl.; z dnia 8 lipca 2009 r., I CSK 11/09, niepubl.).
Skarżący wskazał, że w sprawie występuje potrzeba wykładni art. 172 k.c. i określenia przesłanek niezbędnych dla orzeczenia nabycia przez zasiedzenie udziału we współwłasności.
Współwłasność jest szczególną postacią prawa własności polegającą na tym, że jedna rzecz stanowi równocześnie przedmiot własności kilku osób, których prawa są co do istoty jednakowe. Przepisy o zasiedzeniu nie zawierają odmiennych zasad odnośnie do jego dopuszczalności w przypadku współwłasności. Skoro  można zasiedzieć prawo własności należące do jednej osoby można też nabyć w  taki sam sposób należące do kilku osób udziały - wszystkie lub tylko niektóre - w tym prawie. Dopuszczalność zasiedzenia udziałów we współwłasności przesądzona została, za aprobatą doktryny, w orzecznictwie Sądu Najwyższego zarówno na gruncie przypisów Prawa rzeczowego z roku 1946, jak i Kodeksu cywilnego (zob. np. uchwałę z dnia 20 stycznia 1956 r., III CO 38/55, OSN 1956, poz. 88, orzeczenie z dnia 18 kwietnia 1959 r., 4 CR 316/59, OSPiKA 1960, nr 1 poz. 11, uchwałę z dnia 26 stycznia 1978 r., III CZP 96/77, OSNCP 1978, nr 11, poz. 195).
W orzecznictwie Sądu Najwyższego możliwość zasiedzenia udziału we współwłasności nieruchomości między współwłaścicielami, uzależniono od spełnienia ściśle określonych warunków. Przyjmuje się, że do takiej zmiany charakteru władztwa konieczne jest wyraźne zamanifestowanie woli władania cum animo rem sibi habendi, w sposób widoczny dla współwłaścicieli i dla otoczenia (zob. m.in. postanowienia: z dnia 20 października 1997 r., II CKN 408/97, OSNC 1998, nr 4, poz. 61; z dnia 11 października 2002 r., I CKN 1009/00, niepubl.; z dnia 17 stycznia 2007 r., II CSK 416/06, niepubl.; z dnia 26 czerwca 2010 r., III CSK 300/09, niepubl.).
Przesłanki te w sprawie nie zostały wykazane. Judykatura, co do zasiedzenia udziału we współwłasności w ostatnim okresie jest jednolita.
Z tych względów Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania (art. 398
9
§ 2 k.p.c.).

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI