I CSK 1460/25

Sąd NajwyższyWarszawa2026-02-20
SNCywilneprawo rzeczoweWysokanajwyższy
skarga kasacyjnaSąd Najwyższywymogi formalneprzyjęcie do rozpoznaniawierzyciel hipotecznypostępowanie cywilne

Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania z powodu niespełnienia wymogów formalnych wniosku o przyjęcie.

Sąd Najwyższy rozpatrywał wniosek o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania w sprawie dotyczącej wpisu zmiany wierzyciela hipotecznego. Skarżąca spółka powołała się na oczywistą zasadność skargi. Sąd Najwyższy stwierdził jednak, że wniosek nie spełnia wymogów formalnych, ponieważ zawierał odesłanie do uzasadnienia podstaw kasacyjnych zamiast samodzielnego przedstawienia przyczyn kasacyjnych. Ponadto, sąd uznał, że rozbieżności w orzecznictwie dotyczące interpretacji przepisów nie stanowiły oczywistej zasadności skargi w tym przypadku.

Sąd Najwyższy w Izbie Cywilnej rozpoznał skargę kasacyjną P. spółki z ograniczoną odpowiedzialnością spółki komandytowo-akcyjnej w W. od postanowienia Sądu Okręgowego w Krakowie z dnia 5 lutego 2025 r. (II Ca 1786/24), dotyczącej wpisu zmiany wierzyciela hipotecznego. Skarżąca wniosła o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania, powołując się na jej oczywistą zasadność i zarzucając kwalifikowane naruszenie przepisów prawa materialnego i procesowego. Sąd Najwyższy, zgodnie z art. 398^9 § 1 k.p.c., który określa przesłanki przyjęcia skargi kasacyjnej (istotne zagadnienie prawne, potrzeba wykładni przepisów, nieważność postępowania, oczywista zasadność), stwierdził, że wniosek skarżącej nie spełnił wymogów formalnych. Podkreślono, że wniosek o przyjęcie skargi do rozpoznania jest odrębnym i samodzielnym wymogiem konstrukcyjnym, a jego uzasadnienie powinno przekonać sąd o zasadności merytorycznego rozpoznania skargi z punktu widzenia jej publicznoprawnych celów. W niniejszej sprawie zarówno petitum, jak i uzasadnienie wniosku zawierały jedynie odesłanie do uzasadnienia podstaw kasacyjnych, co jest niedopuszczalne. Niezależnie od tego mankamentu, sąd uznał, że sytuacja, w której sąd niższej instancji opowiedział się za jednym z występujących w judykaturze poglądów prawnych przy odpowiednim uzasadnieniu, nie może być rozpatrywana w płaszczyźnie oczywistej zasadności skargi, która wymaga wykazania elementarnego i widocznego błędu. Sąd Okręgowy dostrzegł rozbieżności w orzecznictwie i przedstawił argumentację wspierającą swoje stanowisko, co nie kwalifikowało się jako oczywista zasadność skargi. Z tych względów, na podstawie art. 398^9 § 2 w związku z art. 13 § 2 k.p.c., Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Nie, taki wniosek nie spełnia wymogów formalnych.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy podkreślił, że wniosek o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania jest odrębnym i samodzielnym wymogiem konstrukcyjnym, a jego uzasadnienie musi przekonać sąd o zasadności merytorycznego rozpoznania skargi z punktu widzenia jej publicznoprawnych celów. Odesłanie do uzasadnienia podstaw kasacyjnych jest niedopuszczalne.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

odmowa przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania

Strona wygrywająca

Sąd Najwyższy

Strony

NazwaTypRola
P. spółki z ograniczoną odpowiedzialnością spółki komandytowo-akcyjnej w W.spółkawnioskodawca
E. spółki z ograniczoną odpowiedzialnością w B.spółkauczestnik

Przepisy (3)

Główne

k.p.c. art. 398^9 § § 1

Kodeks postępowania cywilnego

Określa przesłanki przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania: istotne zagadnienie prawne, potrzeba wykładni przepisów budzących wątpliwości lub rozbieżności w orzecznictwie, nieważność postępowania lub oczywista zasadność skargi.

Pomocnicze

k.p.c. art. 398^4 § § 2

Kodeks postępowania cywilnego

Wymaga, aby wniosek o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania i jego uzasadnienie stanowiły odrębne i samodzielne wymaganie konstrukcyjne.

k.p.c. art. 13 § § 2

Kodeks postępowania cywilnego

Dotyczy stosowania przepisów k.p.c. do innych postępowań.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Wniosek o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania nie spełnia wymogów formalnych, ponieważ zawiera odesłanie do uzasadnienia podstaw kasacyjnych zamiast samodzielnego przedstawienia przyczyn kasacyjnych. Rozbieżności w orzecznictwie nie stanowią oczywistej zasadności skargi, gdy sąd niższej instancji przedstawił uzasadnione stanowisko.

Godne uwagi sformułowania

skarga kasacyjna, będąca nadzwyczajnym środkiem zaskarżenia, o dominującym publicznoprawnym charakterze wniosek o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania i jego uzasadnienie, stanowi – obok podstaw skargi kasacyjnej i ich uzasadnienia (...) – odrębne i samodzielne wymaganie konstrukcyjne skargi kasacyjnej błędne w stopniu elementarnym i widocznym już prima vista dla każdego przeciętnego prawnika

Skład orzekający

Paweł Grzegorczyk

przewodniczący-sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Wymogi formalne wniosku o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania, odrębność i samodzielność tego wniosku, a także kryteria oceny oczywistej zasadności skargi kasacyjnej."

Ograniczenia: Dotyczy wyłącznie postępowań ze skargą kasacyjną w polskim postępowaniu cywilnym.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Orzeczenie wyjaśnia kluczowe, często pomijane wymogi formalne skargi kasacyjnej, co jest niezwykle istotne dla praktyków prawa. Pokazuje, jak drobne błędy formalne mogą zadecydować o braku merytorycznego rozpoznania sprawy przez Sąd Najwyższy.

Błąd formalny w skardze kasacyjnej? Sąd Najwyższy nie przyjmie sprawy do rozpoznania!

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
SN
I CSK 1460/25
POSTANOWIENIE
20 lutego 2026 r.
Sąd Najwyższy w Izbie Cywilnej w składzie:
SSN Paweł Grzegorczyk
na posiedzeniu niejawnym 20 lutego 2026 r. w Warszawie
‎
w sprawie z wniosku P. spółki z ograniczoną odpowiedzialnością spółki komandytowo-akcyjnej w W.
‎
z udziałem E. spółki z ograniczoną odpowiedzialnością w B.
‎
o wpis zmiany wierzyciela hipotecznego,
‎
na skutek skargi kasacyjnej P. spółki z ograniczoną odpowiedzialnością spółki komandytowo-akcyjnej w W.
‎
od postanowienia Sądu Okręgowego w Krakowie
‎
z 5 lutego 2025 r., II Ca 1786/24,
odmawia przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania.
UZASADNIENIE
Zgodnie z art. 398
9
§ 1 k.p.c., Sąd Najwyższy przyjmuje skargę kasacyjną do rozpoznania, jeżeli w sprawie występuje istotne zagadnienie prawne, istnieje potrzeba wykładni przepisów prawnych budzących poważne wątpliwości lub wywołujących rozbieżności w orzecznictwie sądów, zachodzi nieważność postępowania lub skarga kasacyjna jest oczywiście uzasadniona. Przepis ten odpowiada charakterowi skargi kasacyjnej, będącej nadzwyczajnym środkiem zaskarżenia, o dominującym publicznoprawnym charakterze, przysługującym od orzeczeń wydanych po przeprowadzeniu dwuinstancyjnego postępowania sądowego, w którym sąd pierwszej i drugiej instancji dysponuje pełną kognicją w zakresie faktów i dowodów. W powiązaniu z art. 398
4
§ 2 k.p.c. oznacza to, że w skardze kasacyjnej nieodzowne jest powołanie i uzasadnienie okoliczności o charakterze publicznoprawnym, które stanowią wyłączną podstawę oceny pod kątem przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania (przyczyn kasacyjnych).
Wnosząc o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania wnioskodawczyni P. Sp. z o.o. S.k.a w W. powołała się na oczywistą zasadność skargi kasacyjnej, zarzucając, że w sprawie doszło do kwalifikowanego naruszenia przepisów prawa materialnego i procesowego, wskazanych w podstawach skargi kasacyjnej.
W
orzecznictwie Sądu Najwyższego podkreślano wielokrotnie, że wniosek o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania i jego uzasadnienie, stanowi – obok podstaw skargi kasacyjnej i ich uzasadnienia (art. 398
4
§ 1 pkt 2 k.p.c.) – odrębne i samodzielne wymaganie konstrukcyjne skargi kasacyjnej (art. 398
4
§ 2 k.p.c.). Wynika to z odmiennej funkcji wniosku o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania, która polega na przekonaniu Sądu Najwyższego, że merytoryczne rozpoznanie skargi kasacyjnej jest uzasadnione z punktu widzenia jej publicznoprawnych celów. Cele te sprawiają, że ocena podstaw kasacyjnych i ich uzasadnienia ma następczy charakter i jest warunkowana uprzednim pozytywnym zweryfikowaniem powodów przemawiających za jej przyjęciem do rozpoznania (przyczyn kasacyjnych). Odsyłanie do podstaw kasacyjnych i ich uzasadnienia w celu umotywowania przyczyn kasacyjnych jest w związku z tym niedopuszczalne i zapoznaje szczególną funkcję wniosku o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania, uniemożliwiając Sądowi Najwyższemu ocenę istnienia przyczyn kasacyjnych (por. np. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 19 czerwca 2019 r., IV CSK 575/18 i powołane tam wcześniejsze orzecznictwo, a także postanowienia Sądu Najwyższego z dnia 15 maja 2020 r., II CSK 499/19 i z dnia 15 października 2020 r., IV CSK 175/20). Dotyczy to –
lege non distinguente
– wszystkich przyczyn kasacyjnych, w tym również oczywistej zasadności skargi (por. m.in. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 23 lutego 2024 r., I CSK 4759/22).
Złożona skarga nie czyniła zadość temu wymaganiu, ponieważ zarówno
petitum
, jak i uzasadnienie wniosku o jej przyjęcie do rozpoznania zawierało odesłanie do uzasadnienia podstaw kasacyjnych. Już z tego względu wniosek nie mógł okazać się skuteczny.
Niezależnie od tego mankamentu, w razie braku jednolitej i utrwalonej wykładni ze strony orzecznictwa Sądu Najwyższego oraz ugruntowanego, jednolitego poglądu doktryny, opowiedzenie się przez Sąd
a quo
za jednym z występujących w judykaturze poglądów prawnych, przy odpowiednim uzasadnieniu tego stanowiska, nie może być co do zasady rozpatrywane w płaszczyźnie oczywistej zasadności skargi kasacyjnej, która wymaga wykazania, że zaskarżone orzeczenie jest błędne w stopniu elementarnym i widocznym już
prima vista
dla każdego przeciętnego prawnika. Taka sytuacja nie wystąpiła w sprawie rozstrzygniętej zaskarżonym postanowieniem, w której Sąd
a quo
– dostrzegając rozbieżne zapatrywania wyrażane w judykaturze Sądu Najwyższego – wsparł rozstrzygnięcie argumentacją rozwiniętą m.in. w postanowieniach Sądu Najwyższego z dnia 2 grudnia 2016 r., I CSK 819/15 i z dnia 27 lutego 2020 r., I CSK 722/19, wyjaśniając jednocześnie, dlaczego uznał tę interpretację za zasadną i nie podzielił przeciwnego kierunku argumentacji, prezentowanego m.in. w powołanym przez skarżącą postanowieniu Sądu Najwyższego z dnia 5 września 2023 r., II CSKP 363/23.
Rozważana sytuacja mogłaby ewentualnie podlegać ocenie w ramach innych przyczyn kasacyjnych, przyczyn takich w skardze jednak nie sformułowano, a tym bardziej nie uzasadniono.
Z tych względów, na podstawie art. 398
9
§ 2 w związku z art. 13 § 2 k.p.c., Sąd Najwyższy orzekł, jak w sentencji.
Paweł Grzegorczyk
(K.G.)
[a.ł]
‎

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI