Orzeczenie · 2026-04-15

I CSK 146/26

Sąd
Sąd Najwyższy
Miejsce
Warszawa
Data
2026-04-15
SNCywilnezobowiązaniaŚrednianajwyższy
skarga kasacyjnaSąd Najwyższyzadatekniezawarcia umowyodpowiedzialność kontraktowakoszty postępowania

Sąd Najwyższy rozpatrywał wniosek o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania, złożony przez pozwaną I.T. od wyroku Sądu Okręgowego w Koszalinie. Skarżąca argumentowała, że skarga jest oczywiście uzasadniona, ponieważ sąd drugiej instancji uznał ją za współodpowiedzialną za niedojście do skutku umowy przyrzeczonej, mimo że była gotowa do spełnienia świadczenia w innym terminie. Sąd Najwyższy przypomniał, że przyjęcie skargi kasacyjnej wymaga wykazania istotnego zagadnienia prawnego, potrzeby wykładni przepisów, rozbieżności w orzecznictwie, nieważności postępowania lub oczywistej zasadności skargi. Sąd podkreślił, że oczywista zasadność wymaga wykazania kwalifikowanego naruszenia przepisów, widocznego prima facie. Analiza uzasadnienia wniosku skarżącej nie potwierdziła tych przesłanek. Sąd Okręgowy ustalił, że pozwana nie stawiła się do aktu notarialnego, podczas gdy powód był gotowy do zawarcia umowy. Gotowość do spełnienia świadczenia w innym terminie nie zwalniała pozwanej z odpowiedzialności za niewykonanie umowy w pierwotnie ustalonym brzmieniu. Sąd drugiej instancji uznał, że obie strony ponoszą odpowiedzialność za niezawarcie umowy, co zgodnie z art. 394 § 3 k.c. skutkowało obowiązkiem wzajemnego zwrotu świadczeń, w tym zadatku. Sąd Najwyższy uznał tę ocenę prawną za prawidłową i odmówił przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania, zasądzając jednocześnie koszty postępowania kasacyjnego od pozwanej na rzecz powoda.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Średnia
Do czego można powołać

Interpretacja przesłanek przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania przez Sąd Najwyższy, w szczególności pojęcia oczywistej zasadności skargi oraz stosowania art. 394 § 3 k.c. w przypadku współodpowiedzialności stron za niezawarcie umowy.

Ograniczenia stosowania

Dotyczy specyficznej sytuacji procesowej związanej z wnioskiem o przyjęcie skargi kasacyjnej i konkretnego stanu faktycznego sprawy.

Zagadnienia prawne (3)

Czy skarga kasacyjna spełnia przesłanki przyjęcia jej do rozpoznania przez Sąd Najwyższy, w szczególności czy występuje oczywista zasadność skargi?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, skarga kasacyjna nie spełnia przesłanek przyjęcia jej do rozpoznania.

Uzasadnienie

Skarżąca nie wykazała kwalifikowanego naruszenia przepisów prawa materialnego lub procesowego, które byłoby widoczne prima facie. Uzasadnienie wniosku opierało się na polemice z ustaleniami faktycznymi sądu drugiej instancji oraz na próbie oceny zasadności skargi, co jest niedopuszczalne na etapie wniosku o przyjęcie skargi do rozpoznania.

Czy gotowość do spełnienia świadczenia w innym terminie niż pierwotnie uzgodniony zwalnia stronę z odpowiedzialności za niewykonanie umowy przyrzeczonej?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, gotowość do spełnienia świadczenia w innym terminie nie zwalnia z odpowiedzialności za niewykonanie umowy w pierwotnie ustalonym brzmieniu.

Uzasadnienie

Sąd drugiej instancji prawidłowo ustalił, że pozwana nie stawiła się do aktu notarialnego, podczas gdy powód był gotowy do zawarcia umowy. Akceptując pierwotny termin, pozwana powinna była liczyć się z koniecznością uzyskania niezbędnych dokumentów na czas, a ich brak stanowi okoliczność obciążającą ją.

Jakie są konsekwencje prawne sytuacji, gdy obie strony ponoszą odpowiedzialność za niezawarcie umowy przyrzeczonej?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

W przypadku, gdy obie strony ponoszą odpowiedzialność za niezawarcie umowy, obowiązek zapłaty sumy dwukrotnie wyższej odpada, a strony powinny sobie zwrócić świadczenia otrzymane w związku z umową.

Uzasadnienie

Zgodnie z art. 394 § 3 k.c., w sytuacji, gdy niewykonanie umowy nastąpiło wskutek okoliczności, za które ponoszą odpowiedzialność obie strony lub żadna ze stron, zadatek podlega zwrotowi, a obowiązek zapłaty sumy dwukrotnie wyższej odpada. Sąd drugiej instancji prawidłowo zastosował tę zasadę.

Rozstrzygnięcie
Decyzja
Odmowa przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania
Strona wygrywająca
B.B.

Strony

NazwaTypRola
B.B.osoba_fizycznapowód
I.T.osoba_fizycznapozwana

Przepisy (12)

Główne

k.p.c. art. 398^9 § 1

Kodeks postępowania cywilnego

Określa przesłanki przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania przez Sąd Najwyższy.

k.p.c. art. 398^9 § 1

Kodeks postępowania cywilnego

Wskazuje, że skarżący musi sformułować i uzasadnić wniosek o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania w nawiązaniu do przesłanek określonych w tym przepisie.

k.p.c. art. 398^9 § 1

Kodeks postępowania cywilnego

Przesłanka oczywistej zasadności skargi kasacyjnej jako podstawy jej przyjęcia do rozpoznania.

k.c. art. 394 § 3

Kodeks cywilny

Reguluje zwrot zadatku i odpadnięcie obowiązku zapłaty sumy dwukrotnie wyższej, gdy niewykonanie umowy nastąpiło wskutek okoliczności, za które ponoszą odpowiedzialność obie strony lub żadna ze stron.

k.p.c. art. 398^9 § 2

Kodeks postępowania cywilnego

Podstawa do orzeczenia o kosztach postępowania kasacyjnego.

Pomocnicze

k.p.c. art. 398^3 § 3

Kodeks postępowania cywilnego

Wyłącza możliwość oparcia skargi kasacyjnej na zarzutach dotyczących błędów w ustaleniach faktycznych lub ocenie dowodów.

k.p.c. art. 398^13 § 2

Kodeks postępowania cywilnego

Stanowi, że Sąd Najwyższy jest związany ustaleniami faktycznymi sądu drugiej instancji przy rozpoznawaniu skargi kasacyjnej.

k.p.c. art. 98 § 1

Kodeks postępowania cywilnego

Podstawa do zasądzenia kosztów postępowania.

k.p.c. art. 98 § 1^1

Kodeks postępowania cywilnego

Podstawa do zasądzenia kosztów postępowania.

k.p.c. art. 98 § 3

Kodeks postępowania cywilnego

Podstawa do zasądzenia kosztów postępowania.

k.p.c. art. 398^21

Kodeks postępowania cywilnego

Dotyczy kosztów postępowania kasacyjnego.

k.p.c. art. 391 § 1

Kodeks postępowania cywilnego

Dotyczy kosztów postępowania w sprawach rozpoznawanych przez Sąd Najwyższy.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Brak wykazania przez skarżącą kwalifikowanego naruszenia przepisów prawa materialnego lub procesowego. • Uzasadnienie wniosku oparte na polemice z ustaleniami faktycznymi sądu drugiej instancji. • Niewykazanie oczywistej zasadności skargi kasacyjnej. • Prawidłowe ustalenie przez sąd drugiej instancji odpowiedzialności obu stron za niezawarcie umowy przyrzeczonej.

Odrzucone argumenty

Sąd drugiej instancji błędnie uznał pozwaną za współodpowiedzialną za niedojście do skutku umowy przyrzeczonej. • Gotowość do spełnienia świadczenia w innym terminie powinna zwalniać z odpowiedzialności.

Godne uwagi sformułowania

Obowiązkiem skarżącego jest sformułowanie i uzasadnienie wniosku o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania w nawiązaniu do powyższych przesłanek. • Oczywistość naruszenia ma miejsce wówczas, gdy jest ono widoczne prima facie, przy wykorzystaniu podstawowej wiedzy prawniczej, bez potrzeby wchodzenia w szczegóły czy dokonywania pogłębionej analizy. • Zarzuty skarżącej nie uwzględniają dokonanych w sprawie ustaleń faktycznych lub stanowią wprost polemikę z nimi. • Gotowość pozwanej do spełnienia świadczenia w innym terminie nie oznacza, że jest ona zwolniona z odpowiedzialności za niewykonanie umowy w tym jej brzmieniu, który został pierwotnie ustalony i ją także obowiązywał.

Skład orzekający

Marta Romańska

przewodniczący-sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja przesłanek przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania przez Sąd Najwyższy, w szczególności pojęcia oczywistej zasadności skargi oraz stosowania art. 394 § 3 k.c. w przypadku współodpowiedzialności stron za niezawarcie umowy."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji procesowej związanej z wnioskiem o przyjęcie skargi kasacyjnej i konkretnego stanu faktycznego sprawy.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Orzeczenie wyjaśnia istotne kwestie proceduralne dotyczące dopuszczalności skargi kasacyjnej i stosowania przepisów o zadatku, co jest cenne dla praktyków prawa cywilnego.

Kiedy Sąd Najwyższy przyjmie Twoją skargę kasacyjną? Kluczowe przesłanki i pułapki.

Dane finansowe

koszty postępowania kasacyjnego: 2700 PLN

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo
Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.

Przeczytaj pełny tekst