I CSK 145/22

Sąd Najwyższy2022-04-27
SNCywilneprawo procesowe cywilneŚrednianajwyższy
skarga kasacyjnaSąd Najwyższyodsetkiprawo ochrony środowiskawartość przedmiotu sporukoszty postępowaniazagadnienie prawnerozbieżności orzecznicze

Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania, uznając, że nie zostały spełnione przesłanki wskazane w art. 398^9 § 1 k.p.c., a kwestia początku biegu odsetek od odszkodowania za szkodę środowiskową nie budzi wątpliwości wymagających rozstrzygnięcia przez Sąd Najwyższy.

Powód wniósł skargę kasacyjną od wyroku Sądu Apelacyjnego, domagając się jej przyjęcia do rozpoznania z uwagi na potrzebę wykładni przepisów dotyczących początku okresu opóźnienia w płatności odsetek od odszkodowania za szkodę środowiskową. Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia skargi, stwierdzając, że skarżący nie wykazał istnienia poważnych wątpliwości interpretacyjnych ani rozbieżności w orzecznictwie, a powołana uchwała Sądu Najwyższego (III CZP 32/19) wyjaśniła tę kwestię. Sąd uznał, że problem podniesiony przez skarżącego dotyczy okoliczności konkretnej sprawy.

Sąd Najwyższy rozpatrywał wniosek o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania, złożony przez powoda S. S. w sprawie o zapłatę przeciwko M. B. sp. z o.o. Skarga kasacyjna dotyczyła wyroku Sądu Apelacyjnego z dnia 6 października 2020 r. Powód argumentował, że istnieje potrzeba wykładni przepisów art. 481 § 1 w zw. z art. 455 w zw. z art. 363 § 2 k.c. w zw. z art. 129 ust. 2 ustawy Prawo ochrony środowiska, ponieważ kwestia obliczania początku okresu opóźnienia, za który przysługują odsetki w sprawach dochodzonych na podstawie art. 129 ust. 2 p.o.ś., wywołuje rozbieżności w orzecznictwie sądów powszechnych. Sąd Najwyższy, powołując się na art. 398^9 § 1 k.p.c., podkreślił, że przyjęcie skargi kasacyjnej wymaga wykazania istnienia istotnego zagadnienia prawnego, potrzeby wykładni przepisów budzących poważne wątpliwości lub rozbieżności w orzecznictwie, nieważności postępowania lub oczywistej zasadności skargi. Sąd wskazał, że skarżący ma obowiązek przedstawić pogłębioną argumentację prawną uzasadniającą te przesłanki. Odnosząc się do argumentacji powoda, Sąd Najwyższy zauważył, że kwestia początku biegu odsetek od odszkodowania za szkodę środowiskową została już rozstrzygnięta uchwałą Sądu Najwyższego z dnia 8 listopada 2019 r., III CZP 32/19. Uchwała ta wyjaśniła, że zasądzenie odszkodowania według cen z dnia jego ustalenia nie wyłącza przyznania odsetek za opóźnienie od dnia powstania stanu opóźnienia, a termin płatności świadczenia wyznacza wezwanie dłużnika do zapłaty. Sąd uznał, że powołane przez skarżącego judykaty nie potwierdzają istnienia rozbieżności w orzecznictwie, a argumentacja skarżącego dotyczy okoliczności konkretnej sprawy i kwestionuje stanowisko sądu drugiej instancji co do daty powstania opóźnienia. Wobec braku spełnienia przesłanek z art. 398^9 § 1 k.p.c., Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania i zasądził od powoda na rzecz pozwanego zwrot kosztów postępowania kasacyjnego.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (1)

Odpowiedź sądu

Nie, nie istnieją przesłanki do przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania.

Uzasadnienie

Skarżący nie wykazał istnienia poważnych wątpliwości interpretacyjnych ani rozbieżności w orzecznictwie sądów powszechnych w kwestii początku biegu odsetek od odszkodowania za szkodę środowiskową. Kwestia ta została już rozstrzygnięta uchwałą Sądu Najwyższego III CZP 32/19, a argumentacja skarżącego dotyczy okoliczności konkretnej sprawy.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

odmowa przyjęcia skargi kasacyjnej

Strona wygrywająca

pozwany

Strony

NazwaTypRola
S. S.osoba_fizycznapowód
M. [...] B. spółka z ograniczoną odpowiedzialnościąspółkapozwany

Przepisy (7)

Główne

k.p.c. art. 398^9 § § 1

Kodeks postępowania cywilnego

k.p.c. art. 398^9 § § 2

Kodeks postępowania cywilnego

Pomocnicze

k.c. art. 481 § § 1

Kodeks cywilny

k.c. art. 455

Kodeks cywilny

k.c. art. 363 § § 2

Kodeks cywilny

p.o.ś. art. 129 § ust. 2

Ustawa Prawo ochrony środowiska

k.p.c. art. 98

Kodeks postępowania cywilnego

Argumenty

Skuteczne argumenty

Brak spełnienia przesłanek z art. 398^9 § 1 k.p.c. Kwestia początku biegu odsetek została rozstrzygnięta uchwałą SN III CZP 32/19. Argumentacja skarżącego dotyczy okoliczności konkretnej sprawy, a nie budzi wątpliwości prawnych wymagających rozstrzygnięcia przez SN.

Odrzucone argumenty

Istnienie potrzeby wykładni przepisów prawnych budzących poważne wątpliwości lub wywołujących rozbieżności w orzecznictwie sądów w zakresie początku okresu opóźnienia w płatności odsetek od odszkodowania za szkodę środowiskową.

Godne uwagi sformułowania

Sąd Najwyższy nie jest trzecią instancją sądową i nie jest jego rolą korygowanie ewentualnych błędów w zakresie stosowania czy wykładni prawa w każdej indywidualnej sprawie. Tylko na tych przesłankach Sąd Najwyższy może oprzeć rozstrzygnięcie o przyjęciu lub odmowie przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania. Dopuszczenie i rozpoznanie skargi kasacyjnej ustrojowo i procesowo jest uzasadnione jedynie w tych sprawach, w których mogą być zrealizowane jej funkcje publicznoprawne.

Skład orzekający

Krzysztof Wesołowski

sędzia

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Uzasadnienie odmowy przyjęcia skargi kasacyjnej z powodu niespełnienia przesłanek formalnych, w szczególności braku wykazania istotnego zagadnienia prawnego lub rozbieżności w orzecznictwie."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej procedury kasacyjnej i interpretacji przepisów dotyczących odsetek w sprawach o odszkodowanie za szkodę środowiskową.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Orzeczenie dotyczy ważnej kwestii proceduralnej związanej z dostępem do Sądu Najwyższego w sprawach o odszkodowanie za szkody środowiskowe, co jest istotne dla praktyków prawa.

Kiedy Sąd Najwyższy odmawia rozpoznania skargi kasacyjnej? Kluczowe przesłanki i pułapki proceduralne.

Sektor

nieruchomości

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
SN
Sygn. akt I CSK 145/22
POSTANOWIENIE
Dnia 27 kwietnia 2022 r.
Sąd Najwyższy w składzie:
SSN Krzysztof Wesołowski
w sprawie z powództwa S. S.
‎
przeciwko M. […] B. spółce z ograniczoną odpowiedzialnością w B.
‎
o zapłatę,
‎
na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej w dniu 27 kwietnia 2022 r.,
‎
na skutek skargi kasacyjnej powoda
‎
od wyroku Sądu Apelacyjnego w […]
‎
z dnia 6 października 2020 r., sygn. akt I ACa […],
1. odmawia przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania;
2. zasądza od powoda na rzecz pozwanego kwotę 2700,- (dwa tysiące siedemset) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.
UZASADNIENIE
W związku ze skargą kasacyjną powoda S. S. od wyroku Sądu Apelacyjnego w
[…]
z dnia 6 października 2020 r. Sąd Najwyższy zważył, co następuje.
Zgodnie z art. 398
9
§ 1 k.p.c. Sąd Najwyższy przyjmuje skargę kasacyjną do rozpoznania, jeżeli w sprawie występuje istotne zagadnienie prawne, istnieje potrzeba wykładni przepisów prawnych budzących poważne wątpliwości lub wywołujących rozbieżności w orzecznictwie sądów, zachodzi nieważność postępowania lub skarga kasacyjna jest oczywiście uzasadniona. Cel wymagania przewidzianego w art. 398
4
§ 2 k.p.c. może być osiągnięty jedynie przez powołanie i uzasadnienie istnienia przesłanek umożliwiających realizację publicznoprawnych funkcji skargi kasacyjnej. Tylko na tych przesłankach Sąd Najwyższy może oprzeć rozstrzygnięcie o przyjęciu lub odmowie przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania. Dopuszczenie i rozpoznanie skargi kasacyjnej ustrojowo i procesowo jest uzasadnione jedynie w tych sprawach, w których mogą być zrealizowane jej funkcje publicznoprawne. Nie w każdej zatem sprawie, nawet w takiej, w której rozstrzygnięcie oparte jest na błędnej subsumpcji czy wadliwej wykładni prawa, skarga kasacyjna może być przyjęta do rozpoznania. Podkreślenia wymaga, że Sąd Najwyższy nie jest trzecią instancją sądową i nie jest jego rolą korygowanie ewentualnych błędów w zakresie stosowania czy wykładni prawa w każdej indywidualnej sprawie.
Wniosek o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania skarżący oparł na przesłance uregulowanej w art. 398
9
§ 1 pkt 2 k.p.c. Przesłanka ta nie została spełniona.
Oparcie wniosku o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania na tym, że
istnieje potrzeba wykładni przepisów prawnych budzących poważne wątpliwości
lub wywołujących rozbieżności w orzecznictwie sądów, wymaga wykazania, że określony przepis prawa, mimo iż budzi poważne wątpliwości, nie doczekał się wykładni albo niejednolita wykładnia wywołuje wyraźnie wskazane przez skarżącego rozbieżności w orzecznictwie w odniesieniu do identycznych lub podobnych stanów faktycznych, które należy przytoczyć (zob. postanowienia Sądu Najwyższego z dnia 13 czerwca 2008 r., III CSK 104/08, niepubl., z dnia 28 marca 2007 r., II CSK 84/07, niepubl.). Skarżącego obciąża obowiązek przedstawienia odrębnej i pogłębionej argumentacji prawnej wskazującej na zaistnienie powołanej okoliczności uzasadniającej przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania, zawierającej szczegółowy opis tego, na czym polegają poważne wątpliwości interpretacyjne (por. postanowienia Sądu Najwyższego z dnia 8 lipca 2009 r., I CSK 111/09, niepubl., z dnia 12 grudnia 2008 r., II PK 220/06, niepubl.).
Zdaniem skarżącego istnieje potrzeba wykładni
art. 481 § 1 w zw. z art. 455 w zw. z art. 363 § 2 k.c. w zw. z art. 129 ust. 2
ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. – Prawo ochrony środowiska (Tekst jedn. Dz. U. 2021, poz. 1973, dalej p.o.ś.), jako że kwestia obliczania początku okresu opóźnienia, za który przysługują odsetki w sprawach dochodzonych na podstawie art. 129 ust. 2 p.o.ś. wywołuje rozbieżności w orzecznictwie sądów powszechnych.
Kwestia, od jakiej chwili uprawnionemu do otrzymania odszkodowania za szkodę określoną w art. 129 ust. 2 w zw. z art. 136 ust. 3 p.o.ś. należą się odsetki za opóźnienie w spełnieniu tego świadczenia była
sporna
w orzecznictwie. Rozbieżność ta była przyczyną podjęcia przez Sąd Najwyższy uchwały z dnia 8 listopada 2019 r., III CZP 32/19 (OSNC 2020, Nr 10, poz. 81), zgodnie z którą zasądzenie odszkodowania za szkodę określoną w art. 129 ust. 2 w zw. z art. 136 ust. 3 ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. – Prawo ochrony środowiska (Tekst jedn. Dz. U. 2019, poz. 1396 ze zm.) według cen z dnia jego ustalenia nie wyłącza przyznania odsetek za opóźnienie od dnia powstania stanu opóźnienia. Przepis art. 363 § 2 k.c. nie odnosi się bowiem do wymagalności roszczenia ani opóźnienia w spełnieniu świadczenia odszkodowawczego. Należy więc przyjąć, że także w wypadku, kiedy przedmiotem sporu jest świadczenie odszkodowawcze dochodzone na podstawie art. 129 ust. 2 w zw. z art. 136 ust. 3 p.o.ś. zasadą pozostaje, że termin płatności świadczenia – w zakresie kwot w nim żądanych i uznanych ostatecznie za uzasadnione – wyznacza wezwanie dłużnika do zapłaty, które powinno precyzować rodzaj szkody, jej źródło i wysokość żądanego odszkodowania (uchwała Sądu Najwyższego z dnia 8 listopada 2019 r., III CZP 32/19, OSNC 2020, nr 10, poz. 81). W orzecznictwie Sądu Najwyższego wskazano, że samo istnienie możliwości żądania odsetek od dnia powstania opóźnienia poprzedzającego chwilę ustalenia odszkodowania w toku postępowania sądowego nie oznacza, że odsetki te będą zawsze należne od daty wynikającej z wezwania do zapłaty i od kwoty określonej w tym wezwaniu (zob. wyroki Sądu Najwyższego z dnia 10 czerwca 2021 r., II CSKP 34/21, niepubl., z dnia 21 stycznia 2021 r., II CSKP 33/21, niepubl.).
Z lektury powołanych przez skarżącego we wniosku o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania judykatów wynika, że zapadłe w tych sprawach rozstrzygnięcia o odsetkach opierały się na analizie przez sądy
meriti
okoliczności konkretnej sprawy. W wyroku Sądu Apelacyjnego w Poznaniu z dnia 2 czerwca 2020 r., I ACa 453/19, uzasadniając rozstrzygnięcie o należnych odsetkach, wprost odwołano się do ww. uchwały Sądu Najwyższego z dnia 8 listopada 2019 r., III CZP 32/19. Argumentacja zawarta we wniosku o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania nie przekonuje więc, by kwestia obliczania
początku okresu opóźnienia, za który przysługują odsetki w sprawach dochodzonych na podstawie art. 129 ust. 2 p.o.ś. wywoływała rozbieżności w orzecznictwie sądów powszechnych. S
formułowany przez skarżącego problem osadzony jest w okolicznościach konkretnej sprawy i dotyczy powstałych
in casu
jego wątpliwości na tle wskazanych przepisów. W istocie skarżący pod pozorem potrzeby wykładni art. 481 § 1 w zw. z art. 455 w zw. z art. 363 § 2 k.c. w zw. z art. 129 ust. 2 p.o.ś. kwestionuje stanowisko Sądu drugiej instancji, który uznał, że pozwany pozostaje w opóźnieniu od dnia 12 września 2017 r. Nie ma zatem argumentów jurydycznych przemawiających za potrzebą wypowiedzenia się przez Sąd Najwyższy w sformułowanej przez skarżącego kwestii.
Wobec powyższego, na podstawie art. 398
9
§ 2 k.p.c., Sąd Najwyższy orzekł jak w sentencji.
O kosztach postępowania kasacyjnego orzeczono na podstawie art. 98 k.p.c.
a.s.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI