I CSK 1446/25
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd Najwyższy rozpoznał wniosek o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania, który został złożony przez K.S. w sprawie o podział majątku wspólnego. Wnioskodawczyni domagała się przyjęcia skargi do rozpoznania, powołując się na potrzebę wykładni przepisów prawnych budzących poważne wątpliwości, w szczególności dotyczących możliwości dochodzenia wynagrodzenia od współwłaścicieli za brak możliwości współposiadania rzeczy wspólnej oraz kwalifikacji darowizn w kontekście spłaty solidarnego długu małżonków. Sąd Najwyższy, odwołując się do art. 398^9 § 1 k.p.c., podkreślił, że przyjęcie skargi wymaga istnienia istotnego zagadnienia prawnego, potrzeby wykładni przepisów budzących wątpliwości lub rozbieżności w orzecznictwie, albo nieważności postępowania lub oczywistej zasadności skargi. Sąd uznał, że problemy przedstawione przez skarżącą nie spełniają tych kryteriów. Wskazał, że kwestia wynagrodzenia za korzystanie z rzeczy wspólnej przez współwłaściciela została już wyjaśniona w orzecznictwie, a możliwość dochodzenia takiego wynagrodzenia zależy od naruszenia art. 206 k.c. Sąd podkreślił, że ustalenia faktyczne sądów niższych instancji, zgodnie z którymi wnioskodawczyni dobrowolnie opuściła nieruchomość i nie miała zamiaru z niej korzystać, są wiążące i wykluczają możliwość dochodzenia wynagrodzenia. Odnosząc się do kwestii darowizn, Sąd Najwyższy stwierdził, że sądy obu instancji prawidłowo zakwalifikowały środki przekazane uczestnikowi jako darowizny wyłącznie na jego rzecz, co stanowiło jego osobiste nakłady na majątek wspólny, a argumentacja ta nie budzi wątpliwości. Wobec powyższego, Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania i stwierdził, że strony ponoszą koszty postępowania związane ze swoim udziałem.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: ŚredniaUzasadnienie odmowy przyjęcia skargi kasacyjnej z powodu braku istotnego zagadnienia prawnego; interpretacja przepisów dotyczących wynagrodzenia za bezumowne korzystanie z rzeczy wspólnej i rozliczeń darowizn w kontekście podziału majątku.
Dotyczy konkretnego stanu faktycznego i nie stanowi przełomowej wykładni prawa.
Zagadnienia prawne (2)
Czy w związku ze stanowiskiem zawartym w uchwale składu siedmiu sędziów Sądu Najwyższego z 19 marca 2013 r., III CZP 88/12, że współwłaściciel może domagać się wynagrodzenia od pozostałych współwłaścicieli za brak możliwości współposiadania rzeczy wspólnej na podstawie art. 224 § 2 k.c., współwłaściciel taki musi wytoczyć powództwo o dopuszczenie do współposiadania, w sytuacji której zgodnie z uchwałą SN pełnego składu Izby Cywilnej z 28 września 1963 r., III CO 33/62 brak jest prawnej możliwości skutecznego dochodzenia na drodze sądowej roszczenia o dopuszczenie do współposiadania budynku mieszkalnego, czy też wystarczające jest wezwanie drugiego współwłaściciela o dopuszczenie do współposiadania, czy też w związku z faktem, że z racji braku możliwości współkorzystania i współposiadania rzeczy wspólnej takie wynagrodzenie nie jest należne?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, nie musi wytoczyć powództwa o dopuszczenie do współposiadania, a wynagrodzenie jest należne, jeśli doszło do naruszenia art. 206 k.c. i współwłaściciel dobrowolnie zrezygnował z korzystania z rzeczy.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy wskazał, że kwestia wynagrodzenia za korzystanie z rzeczy wspólnej została już wyjaśniona w orzecznictwie. Podstawą do określenia zakresu uprawnionego posiadania i korzystania z rzeczy wspólnej jest art. 206 k.c. Jeżeli tylko niektórzy współwłaściciele posiadają rzecz wspólną i korzystają z niej z naruszeniem uprawnień innych współwłaścicieli, to taka sytuacja nie jest zgodna z tym przepisem. Współwłaściciel, który posiada rzecz wspólną w szerszym zakresie, niż mogą to czynić inni, uzyskuje korzyść, która powinna być rozliczona. Sąd podkreślił, że ustalenia faktyczne sądów niższych instancji, zgodnie z którymi wnioskodawczyni dobrowolnie opuściła nieruchomość, są wiążące i wykluczają możliwość dochodzenia wynagrodzenia.
Czy w sytuacji spłaty całości wspólnego, solidarnego długu małżonków, przez osobę trzecią, którego efektem jest zwolnienie z długu obu małżonków jako dłużników solidarnych a tym samym do przysporzenia majątkowego obu małżonków możliwe jest przyjęcie, iż doszło do darowizny na rzecz jedynie jednego ze współmałżonków, w sytuacji gdy umowa o zwolnienie z długu wskazana w art. 508 k.c. jest umową nazwaną zawartą w Kodeksie Cywilnym, a tym samym na zasadzie art. 889 pkt 1 k.c. tego rodzaju przysporzenia nie mogą być traktowane jako darowizna, zwłaszcza, że zgodnie z art. 337 k.c. zwolnienie z długu nie ma skutku wobec dłużników solidarnych?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, nie można przyjąć, że doszło do darowizny na rzecz jedynie jednego ze współmałżonków, a środki przekazane uczestnikowi tytułem darowizny powinny zostać zakwalifikowane jako jego osobiste nakłady.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy stwierdził, że w niniejszej sprawie nie istnieją problemy w związku z wykładnią przepisów o zwolnieniu z długu małżonków, gdyż sądy obu instancji nie odwołały się do art. 373 k.c. przy ocenie sytuacji między rozwiedzionymi małżonkami. Sądy ustaliły, że uczestnik spłacał zobowiązania w stosunku do osób trzecich dotyczące składników majątku gromadzonego w czasie trwania małżeństwa stron, wykorzystując środki przekazane mu jako darowizny przez członków rodziny. Darowizny te były czynione z zamiarem przysporzenia jedynie na rzecz uczestnika. Sąd Okręgowy szczegółowo objaśnił przyczyny, które zadecydowały o zakwalifikowaniu darowizn jako świadczeń wyłącznie na rzecz syna, a argumentacja ta nie budzi wątpliwości. Sąd Najwyższy dodał, że rodzice uczestnika dbali o zabezpieczenie także swoich interesów majątkowych i z ostrożnością podchodzili do świadczeń, których beneficjentami byłyby strony.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| K.S. | osoba_fizyczna | wnioskodawczyni |
| S.K. | osoba_fizyczna | uczestnik |
Przepisy (10)
Główne
k.p.c. art. 398 § 9
Kodeks postępowania cywilnego
Przesłanki przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania.
Pomocnicze
k.c. art. 224 § 2
Kodeks cywilny
Roszczenie o wynagrodzenie za korzystanie z rzeczy.
k.c. art. 206
Kodeks cywilny
Zasady korzystania z rzeczy wspólnej przez współwłaścicieli.
k.c. art. 508
Kodeks cywilny
Zwolnienie z długu.
k.c. art. 889 § 1
Kodeks cywilny
Darowizna.
k.c. art. 337
Kodeks cywilny
Skutki zwolnienia z długu wobec dłużników solidarnych.
k.p.c. art. 398 § 3
Kodeks postępowania cywilnego
Związanie Sądu Najwyższego ustaleniami faktycznymi.
k.p.c. art. 398 § 13
Kodeks postępowania cywilnego
Związanie Sądu Najwyższego ustaleniami faktycznymi.
k.p.c. art. 13 § 2
Kodeks postępowania cywilnego
Stosowanie przepisów k.p.c. do postępowania przed SN.
k.p.c. art. 520 § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Rozstrzygnięcie o kosztach postępowania.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Przedstawione przez skarżącą zagadnienia prawne nie spełniają wymogów istotnego zagadnienia prawnego. • Kwestia wynagrodzenia za korzystanie z rzeczy wspólnej została już wyjaśniona w orzecznictwie. • Ustalenia faktyczne sądów niższych instancji są wiążące dla Sądu Najwyższego. • Wnioskodawczyni dobrowolnie opuściła nieruchomość, co wyklucza możliwość dochodzenia wynagrodzenia. • Darowizny przekazane uczestnikowi zostały prawidłowo zakwalifikowane jako jego osobiste nakłady.
Odrzucone argumenty
Istnienie istotnego zagadnienia prawnego wymagającego wykładni przepisów. • Potrzeba wykładni przepisów dotyczących wynagrodzenia za bezumowne korzystanie z rzeczy wspólnej. • Potrzeba wykładni przepisów dotyczących kwalifikacji darowizn w kontekście spłaty długu.
Godne uwagi sformułowania
Obowiązkiem skarżącego jest sformułowanie i uzasadnienie wniosku o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania w nawiązaniu do powyższych przesłanek. • Problemy przedstawione przez skarżącą nie mają cech zagadnienia prawnego w znaczeniu przytoczonym powyżej. • Ustalenia faktyczne sądów meriti są dla Sądu Najwyższego wiążące i niemożliwe wprost do zakwestionowania w postępowaniu kasacyjnym.
Skład orzekający
Marta Romańska
przewodniczący
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Uzasadnienie odmowy przyjęcia skargi kasacyjnej z powodu braku istotnego zagadnienia prawnego; interpretacja przepisów dotyczących wynagrodzenia za bezumowne korzystanie z rzeczy wspólnej i rozliczeń darowizn w kontekście podziału majątku."
Ograniczenia: Dotyczy konkretnego stanu faktycznego i nie stanowi przełomowej wykładni prawa.
Wartość merytoryczna
Ocena: 5/10
Sprawa dotyczy ważnych kwestii z zakresu prawa rzeczowego i rodzinnego, ale rozstrzygnięcie opiera się na utrwalonej linii orzeczniczej i wiążących ustaleniach faktycznych, co czyni ją mniej przełomową.
“Sąd Najwyższy wyjaśnia: Kiedy współwłaściciel może żądać wynagrodzenia za korzystanie z nieruchomości?”
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.