I CSK 1443/24
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd Najwyższy odrzucił skargę kasacyjną gminy S. w części dotyczącej pkt 1 postanowienia Sądu Okręgowego i odmówił przyjęcia jej do rozpoznania w pozostałej części, zasądzając koszty postępowania.
Gmina S. wniosła skargę kasacyjną od postanowienia Sądu Okręgowego w Katowicach w sprawie o ustanowienie służebności przesyłu, podnosząc istotne zagadnienie prawne dotyczące posiadania w złej wierze linii energetycznej wybudowanej w latach 1941-1943. Sąd Najwyższy odrzucił skargę w części z powodu braku interesu prawnego, a w pozostałej części odmówił jej przyjęcia do rozpoznania, uznając, że sformułowane zagadnienie prawne nie miało charakteru uniwersalnego i było zbyt ściśle powiązane ze stanem faktycznym, a także nie wykazano oczywistego naruszenia prawa ani innych przyczyn uzasadniających przyjęcie skargi.
Gmina S. złożyła skargę kasacyjną od postanowienia Sądu Okręgowego w Katowicach z dnia 23 listopada 2023 r., domagając się jego uchylenia i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania. Jako podstawę wniosku o przyjęcie skargi do rozpoznania, gmina wskazała istotne zagadnienie prawne dotyczące możliwości uznania posiadania w złej wierze przez przedsiębiorstwo przesyłowe linii energetycznej wybudowanej w latach 1941-1943, kiedy to teren znajdował się poza granicami Polski. Podniesiono również, że skarga jest oczywiście uzasadniona z powodu naruszenia przepisów k.p.c. i k.c. Uczestnik postępowania, T. spółka akcyjna, wniósł o odmowę przyjęcia skargi lub jej oddalenie. Sąd Najwyższy, rozpatrując skargę, najpierw odrzucił ją w części dotyczącej pkt 1 zaskarżonego postanowienia z powodu braku interesu prawnego skarżącego. Następnie, w odniesieniu do pozostałej części skargi, odmówił jej przyjęcia do rozpoznania. Sąd Najwyższy wyjaśnił, że zagadnienie prawne musi mieć charakter uniwersalny i przyczyniać się do rozwoju prawa, a nie być jedynie próbą oceny trafności konkretnego rozstrzygnięcia na płaszczyźnie subsumpcji. Podkreślono również, że skarżący nie wykazał oczywistego naruszenia prawa ani innych przesłanek uzasadniających przyjęcie skargi, a znaczna część argumentacji była skierowana przeciwko ocenie dowodów i ustaleniom faktycznym sądów niższych instancji, co jest niedopuszczalne w postępowaniu kasacyjnym. W konsekwencji, Sąd Najwyższy odrzucił skargę w części i odmówił jej przyjęcia w pozostałej, a także zasądził od gminy S. na rzecz T. spółki akcyjnej koszty postępowania kasacyjnego.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (3)
Odpowiedź sądu
Nie, zagadnienie prawne sformułowane w ten sposób nie spełnia wymogów istotnego zagadnienia prawnego w rozumieniu art. 398^9 § 1 pkt 1 k.p.c., ponieważ jest zbyt szczegółowe i silnie powiązane ze stanem faktycznym konkretnej sprawy, nie mając charakteru uniwersalnego.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy uznał, że zagadnienie prawne powinno być nowe, nierozwiązane dotychczas w orzecznictwie, a jego wyjaśnienie powinno przyczynić się do rozwoju prawa. Powinno być sformułowane w sposób ogólny i abstrakcyjny, a nie jako ocena trafności konkretnego rozstrzygnięcia na płaszczyźnie subsumpcji. Sformułowane przez skarżącego zagadnienie było zbyt szczegółowe i silnie powiązane ze stanem faktycznym, co uniemożliwiało udzielenie uniwersalnej odpowiedzi.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
Odrzucenie skargi kasacyjnej w części i odmowa przyjęcia do rozpoznania w pozostałej części
Strona wygrywająca
T. spółka akcyjna w K.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| gmina S. | instytucja | wnioskodawca |
| T. spółka akcyjna w K. | spółka | uczestnik |
Przepisy (20)
Główne
k.p.c. art. 398 § 6 § 3
Kodeks postępowania cywilnego
k.p.c. art. 13 § § 2
Kodeks postępowania cywilnego
k.p.c. art. 398 § 9 § 1 pkt 1
Kodeks postępowania cywilnego
k.p.c. art. 398 § 3 § 3
Kodeks postępowania cywilnego
k.p.c. art. 398 § 13 § 2
Kodeks postępowania cywilnego
k.p.c. art. 398 § 9 § 1 pkt 3
Kodeks postępowania cywilnego
k.p.c. art. 520 § § 2
Kodeks postępowania cywilnego
Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie art. § 10 ust. 4 pkt 2 w zw. z § 5 pkt 3
Pomocnicze
k.p.c. art. 205
Kodeks postępowania cywilnego
k.p.c. art. 227
Kodeks postępowania cywilnego
k.p.c. art. 235 § § 1 pkt 2
Kodeks postępowania cywilnego
k.p.c. art. 278
Kodeks postępowania cywilnego
k.c. art. 6
Kodeks cywilny
k.c. art. 292
Kodeks cywilny
k.c. art. 305 § § 1
Kodeks cywilny
k.c. art. 305 § 2
Kodeks cywilny
k.c. art. 305 § 3
Kodeks cywilny
k.c. art. 305 § 4
Kodeks cywilny
k.c. art. 7
Kodeks cywilny
k.c. art. 292
Kodeks cywilny
Argumenty
Skuteczne argumenty
Brak interesu prawnego w zaskarżeniu postanowienia w części uwzględniającej apelację wnioskodawcy. Niespełnienie wymogów istotnego zagadnienia prawnego przez skarżącego (brak uniwersalności, zbyt silne powiązanie ze stanem faktycznym). Niewykazanie oczywistego naruszenia prawa. Podnoszenie zarzutów dotyczących ustaleń faktycznych i oceny dowodów, co jest niedopuszczalne w postępowaniu kasacyjnym.
Odrzucone argumenty
Argumentacja skarżącego dotycząca wybudowania linii energetycznej w latach 1941-1943 jako przesłanki posiadania w złej wierze. Zarzuty naruszenia przepisów k.p.c. i k.c. jako podstawy skargi kasacyjnej.
Godne uwagi sformułowania
Skarżący nie ma interesu prawnego w zaskarżeniu postanowienia Sądu Okręgowego w części, w jakiej Sąd ten uwzględnił apelację wnioskodawcy. Zagadnienie prawne nie ma charakteru uniwersalnego, o czym przekonuje jego szczegółowość i silne powiązanie z konkretnym stanem faktycznym, co oznacza, że znaczenie tego zagadnienia nie wykracza poza niniejszą sprawę. Zasadnicza część argumentacji skarżącego jest wymierzona w dokonaną przez Sądy meriti ocenę dowodów i poczynione na tej podstawie ustalenia faktyczne. Podstawą skargi kasacyjnej nie mogą być zarzuty dotyczące ustalenia faktów lub oceny dowodów.
Skład orzekający
Marcin Łochowski
SSN
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Dopuszczalność skargi kasacyjnej, wymogi istotnego zagadnienia prawnego, interes prawny w zaskarżeniu, zakaz kwestionowania ustaleń faktycznych i oceny dowodów w postępowaniu kasacyjnym."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji prawnej związanej z ustaleniem posiadania w złej wierze w kontekście historycznym i prawnym, a także procedury kasacyjnej.
Wartość merytoryczna
Ocena: 5/10
Sprawa dotyczy ważnych kwestii proceduralnych w postępowaniu kasacyjnym, takich jak interes prawny i dopuszczalność skargi, co jest istotne dla praktyków prawa. Zagadnienie prawne dotyczące służebności przesyłu i historycznego posiadania również może być interesujące.
“Sąd Najwyższy wyjaśnia: Kiedy skarga kasacyjna nie ma szans na rozpoznanie?”
Sektor
nieruchomości
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionySN I CSK 1443/24 POSTANOWIENIE 26 września 2024 r. Sąd Najwyższy w Izbie Cywilnej w składzie: SSN Marcin Łochowski na posiedzeniu niejawnym 26 września 2024 r. w Warszawie w sprawie z wniosku gminy S. z udziałem T. spółki akcyjnej w K. o ustanowienie służebności przesyłu, na skutek skargi kasacyjnej gminy S. od postanowienia Sądu Okręgowego w Katowicach z 23 listopada 2023 r., IV Ca 1424/21, 1. odrzuca skargę kasacyjną w części dotyczącej pkt 1. zaskarżonego postanowienia; 2. odmawia przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania w pozostałej części; 3. zasądza od gminy S. na rzecz T. spółki akcyjnej w K. 240 złotych kosztów postępowania kasacyjnego z odsetkami w wysokości odsetek ustawowych za opóźnienie za czas po upływie tygodnia od dnia doręczenia niniejszego postanowienia gminie S. do dnia zapłaty. [SOP] UZASADNIENIE Wnioskodawca gmina S. wniosła skargę kasacyjną od postanowienia Sądu Okręgowego w Katowicach z 23 listopada 2023 r., zaskarżając to postanowienie w całości, wnosząc o jego uchylenie w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania. W uzasadnieniu wniosku o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania skarżący powołał się na występujące w sprawie istotne zagadnienie prawne: Czy biorąc pod uwagę fakt, że wybudowanie części linii wysokiego napięcia nastąpiło w latach 1941-1943, a więc w latach, kiedy sieć ta położona była poza granicami Polski i przed powstaniem jednolitej własności państwowej, nie stanowi przesłanki do uznania, że przedsiębiorstwo przesyłowe objęło posiadanie w złej wierze, skoro miało świadomość, że nie dysponuje żadnymi dokumentami potwierdzającymi zajęcie nieruchomości za zgodą ówczesnych właścicieli? Ponadto skarżący wskazał, że skarga kasacyjna jest oczywiście uzasadniona, gdyż doszło do naruszenia przez Sąd art. 205 12 w zw. z art. 227, art. 235 2 § 1 pkt 2 i art. 278 k.p.c., jak również art. 6, 292 k.c. oraz art. 305 § 1 w zw. z art. 305 2 k.c., art. 305 3 , 305 4 , 7 oraz art. 292 k.c. W odpowiedzi na skargę kasacyjną uczestnik wnosił o odmowę przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania, względnie o jej oddalenie oraz zasądzenie kosztów postępowania kasacyjnego. Sąd Najwyższy zważył, co następuje: Jedną z przesłanek dopuszczalności środka zaskarżenia jest interes prawny w zaskarżeniu. Dla jego powstania konieczne jest istnienie stanu pokrzywdzenia orzeczeniem ( gravamen ), który występuje, gdy zaskarżone orzeczenie narusza interesy skarżącego (uchwała składu siedmiu sędziów SN z 15 maja 2014 r., III CZP 88/13). Skarżący nie ma interesu prawnego w zaskarżeniu postanowienia Sądu Okręgowego w części, w jakiej Sąd ten uwzględnił apelację wnioskodawcy. Brak interesu prawnego w zaskarżeniu powoduje odrzucenie skargi kasacyjnej w tej części na podstawie art. 398 6 § 3 w zw. z art. 13 § 2 k.p.c., jako niedopuszczalnej. Istotnym zagadnieniem prawnym w rozumieniu art. 398 9 § 1 pkt 1 k.p.c. jest zagadnienie nowe, nierozwiązane dotychczas w orzecznictwie, którego wyjaśnienie może przyczynić się do rozwoju prawa. Zagadnienie prawne powinno, przede wszystkim, być sformułowane w oparciu o okoliczności mieszczące się w stanie faktycznym sprawy wynikającym z dokonanych przez sąd ustaleń (postanowienie SN z 7 czerwca 2001 r., III CZP 33/01), a jednocześnie być przedstawione w sposób ogólny i abstrakcyjny tak, aby umożliwić Sądowi Najwyższemu udzielenie uniwersalnej odpowiedzi, niesprowadzającej się do samej subsumpcji i rozstrzygnięcia konkretnego sporu (zob. postanowienia SN: z 15 października 2002 r., III CZP 66/02; z 22 października 2002 r., III CZP 64/02; z 5 grudnia 2008 r., III CZP 119/08). Nieodzowne jest ponadto wykazanie związku między oczekiwaną od Sądu Najwyższego wypowiedzią a wynikiem postępowania kasacyjnego (zob. np. postanowienia SN: z 15 października 2002 r., II CZ 102/02; z 29 lipca 2015 r., I CSK 980/14; z 19 czerwca 2018 r., IV CSK 56/18). Sformułowane przez skarżącego zagadnienie prawne nie ma charakteru uniwersalnego, o czym przekonuje jego szczegółowość i silne powiązanie z konkretnym stanem faktycznym, co oznacza, że znaczenie tego zagadnienia nie wykracza poza niniejszą sprawę. Skarżący dąży bowiem nie do uzyskania abstrakcyjnej odpowiedzi dotyczącej wykładni określonych przepisów, ale oceny trafności wydanego rozstrzygnięcia na płaszczyźnie subsumpcji. Ponadto skarżący nie sporządził w sposób prawidłowy uzasadnienia wniosku o przyjęcie skargi do rozpoznania w zakresie pierwszej przesłanki kasacyjnej. Uzasadnienie to przybrało bowiem formę łącznie dwóch zdań (s. 4 skargi kasacyjnej). W zakresie sformułowanego zagadnienia prawnego nie zostały przytoczone argumenty wskazujące na możliwe, rozbieżne interpretacje prawne, poglądy orzecznictwa ani doktryny. Nie jest natomiast rolą Sądu Najwyższego poszukiwanie argumentów uzasadniających przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania w treści uzasadnienia skargi, a zwłaszcza podstaw kasacyjnych, jeżeli strona nie powołała ich we wniosku o przyjęcie skargi do rozpoznania (postanowienia SN: z 5 kwietnia 2017 r., II CSK 688/16; z 4 lipca 2017 r., III CSK 64/17; z 10 maja 2018 r., I CSK 800/17). Skarga kasacyjna jest natomiast oczywiście uzasadniona, jeżeli zaskarżone nią orzeczenie zapadło wskutek oczywistego naruszenia prawa, zaś oczywiste naruszenie prawa powinno być rozumiane jako widoczna, bez potrzeby dokonywania pogłębionej analizy jurydycznej, sprzeczność wykładni lub stosowania prawa z jego brzmieniem albo powszechnie przyjętymi regułami interpretacji (zob. postanowienia SN z 26 lutego 2001 r., I PKN 15/01, i z 17 października 2001 r., I PKN 157/01). Skarżący powinien wykazać kwalifikowaną postać naruszenia przepisów prawa materialnego lub procesowego, widoczną prima facie , przy wykorzystaniu podstawowej wiedzy prawniczej (postanowienie SN z 11 grudnia 2009 r., II PK 223/09). Ma to być przy tym zasadność łatwo dostrzegalna już nawet przy pobieżnej lekturze skargi (postanowienie SN z 7 maja 2010 r., V CSK 459/09). Skarżący nie wykazał, że skarga jest oczywiście uzasadniona. Po pierwsze, nie może być skuteczny zabieg, którym posłużył się wnioskodawca, powołując się w ramach uzasadnienia wniosku o przyjęcie skargi do rozpoznania na naruszenie przepisów wskazanych w ramach podstaw kasacyjnych. Są to przecież dwa odrębne elementy konstrukcyjne skargi kasacyjnej. Przesłanką przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania nie jest oczywiste naruszenie konkretnego przepisu prawa materialnego lub procesowego, lecz sytuacja, w której naruszenie to spowodowało wydanie oczywiście nieprawidłowego orzeczenia. Sam zarzut naruszenia (nawet oczywistego) określonego przepisu (przepisów) nie prowadzi wprost do oceny, że skarga kasacyjna jest oczywiście uzasadniona (postanowienia SN: z 7 stycznia 2003 r., I PK 227/02; z 11 stycznia 2008 r., I UK 285/07; z 11 kwietnia 2008 r., I UK 46/08, i z 9 czerwca 2008 r., II UK 37/08). Po drugie, zasadnicza część argumentacji skarżącego jest wymierzona w dokonaną przez Sądy meriti ocenę dowodów i poczynione na tej podstawie ustalenia faktyczne. Jednak ta sfera uprawnień jurysdykcyjnych sądu nie może być przedmiotem zarzutów kasacyjnych, gdyż w myśl art. 398 3 § 3 k.p.c. podstawą skargi kasacyjnej nie mogą być zarzuty dotyczące ustalenia faktów lub oceny dowodów, a zgodnie z art. 398 13 § 2 k.p.c. Sąd Najwyższy jest w postępowaniu kasacyjnym związany ustaleniami faktycznymi stanowiącymi podstawę zaskarżonego orzeczenia. Według Sądu Najwyższego, nie ma przy tym innych przyczyn uzasadniających przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania, w szczególności nieważności postępowania (art. 398 9 § 1 pkt 3 k.p.c.). Z tych względów Sąd Najwyższy na podstawie 398 9 § 1 w zw. z art. 13 § 2 k.p.c. odmówił przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania w zakresie, w jakim nie podlegała ona odrzuceniu oraz stosownie do art. 520 § 2 k.p.c. i § 10 ust. 4 pkt 2 w zw. z § 5 pkt 3 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie, obciążył skarżącego kosztami postępowania kasacyjnego. (D.Z.) [ms]
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI