I CSK 144/17

Sąd Najwyższy2017-09-07
SNRodzinneustrój majątkowy małżeńskiŚrednianajwyższy
rozwódseparacjamajątekwspólnośćprawo rodzinneskarga kasacyjnaSąd Najwyższy

Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania, uznając, że nie spełnia ona wymogów formalnych i merytorycznych.

Powód wniósł skargę kasacyjną od wyroku Sądu Okręgowego, który oddalił jego apelację w sprawie o rozdzielność majątkową. Skarżący zarzucał naruszenie przepisów postępowania i prawa materialnego, w tym art. 52 k.r.o. Sąd Najwyższy, analizując wniosek o przyjęcie skargi do rozpoznania, stwierdził, że nie wykazano oczywistej zasadności skargi, zwłaszcza w kontekście naruszenia art. 233 § 1 k.p.c. i art. 52 § 1 k.r.o., co skutkowało odmową jej przyjęcia.

Sprawa dotyczyła skargi kasacyjnej wniesionej przez powoda P. S. od wyroku Sądu Okręgowego w W., który utrzymał w mocy wyrok Sądu Rejonowego w W. oddalający powództwo o ustanowienie rozdzielności majątkowej między małżonkami. Sąd Okręgowy uznał, że mimo faktycznej separacji stron, nie zachodzą ważne powody do ustanowienia rozdzielności majątkowej w rozumieniu art. 52 § 1 k.r.o., ponieważ stan ten nie utrudnia współdziałania w zarządzie majątkiem wspólnym. Powód w skardze kasacyjnej zarzucił naruszenie przepisów postępowania (art. 233 § 1 k.p.c. i art. 328 § 2 k.p.c.) oraz prawa materialnego (art. 52 k.r.o.), twierdząc, że sąd błędnie zinterpretował pojęcie ważnych powodów, nie uwzględniając długotrwałej separacji i braku komunikacji majątkowej. Sąd Najwyższy, rozpatrując wniosek o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania, stwierdził, że nie zostały spełnione przesłanki z art. 398^9 § 1 k.p.c., w szczególności nie wykazano oczywistej zasadności skargi. Sąd podkreślił, że powołanie się na naruszenie art. 233 § 1 k.p.c. jest trudne, a uzasadnienie zaskarżonego wyroku było staranne i przekonujące. W konsekwencji, Sąd Najwyższy na podstawie art. 398^9 § 2 k.p.c. odmówił przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Nie, jeśli separacja faktyczna nie utrudnia współdziałania w zarządzie majątkiem wspólnym, nie stanowi ona ważnego powodu do ustanowienia rozdzielności majątkowej.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy powołując się na utrwalone orzecznictwo i doktrynę, wskazał, że kluczowe dla ustanowienia rozdzielności majątkowej są 'ważne powody', które muszą obiektywnie utrudniać zarząd majątkiem wspólnym. Sama separacja faktyczna, bez takiego utrudnienia, nie jest wystarczająca.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

odmowa przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania

Strona wygrywająca

Sąd Najwyższy (wobec braku przyjęcia skargi)

Strony

NazwaTypRola
P. S.osoba_fizycznapowód
J. S.osoba_fizycznapozwany
Prokurator Okręgowy w W.organ_państwowyudział

Przepisy (6)

Główne

k.r.o. art. 52 § § 1

Kodeks rodzinny i opiekuńczy

Ważne powody do ustanowienia rozdzielności majątkowej muszą obiektywnie utrudniać zarząd majątkiem wspólnym; sama separacja faktyczna nie jest wystarczająca.

k.p.c. art. 398 § 9

Kodeks postępowania cywilnego

Skarga kasacyjna nie może być przyjęta do rozpoznania, jeśli nie spełnia określonych przesłanek, w tym nie wykazano jej oczywistej zasadności.

Pomocnicze

k.p.c. art. 233 § § 1

Kodeks postępowania cywilnego

Przepis ten nie może stanowić podstawy wniesienia skargi kasacyjnej poza zupełnie ewidentnymi okolicznościami.

k.p.c. art. 328 § § 2

Kodeks postępowania cywilnego

k.p.c. art. 398 § 3

Kodeks postępowania cywilnego

Skarżący nie może powoływać się na zarzuty dotyczące ustalenia faktów lub oceny dowodów.

k.p.c. art. 398 § 13

Kodeks postępowania cywilnego

Skarżący nie może powoływać się na zarzuty dotyczące ustalenia faktów lub oceny dowodów.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Niespełnienie przez skargę kasacyjną przesłanek z art. 398^9 § 1 k.p.c. Brak wykazania oczywistej zasadności skargi kasacyjnej. Uzasadnienie zaskarżonego wyroku było staranne i przekonujące. Naruszenie art. 233 § 1 k.p.c. nie było oczywiste.

Odrzucone argumenty

Zarzuty naruszenia art. 233 § 1 k.p.c. i art. 328 § 2 k.p.c. Zarzut naruszenia art. 52 § 1 k.r.o. przez błędną wykładnię i zastosowanie.

Godne uwagi sformułowania

Winno to być widoczne i rozpoznawalne przez przeciętnego prawnika naruszenie przepisów postępowania lub prawa materialnego. Najrzadziej sytuacja taka występuje z powołaniem się na naruszenie art. 233 § 1 k.p.c., który to przepis, poza zupełnie ewidentnymi okolicznościami, nie może stanowić podstawy wniesienia skargi kasacyjnej.

Skład orzekający

Wojciech Katner

sędzia

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja przesłanek ustanowienia rozdzielności majątkowej w kontekście separacji faktycznej oraz kryteriów przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji braku utrudnienia w zarządzie majątkiem wspólnym mimo separacji faktycznej; odnosi się do procedury kasacyjnej.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Orzeczenie wyjaśnia istotne kryteria ustanowienia rozdzielności majątkowej oraz rygorystyczne wymogi formalne skargi kasacyjnej, co jest ważne dla praktyków prawa rodzinnego i cywilnego.

Separacja faktyczna to nie zawsze podstawa do rozdzielności majątkowej – Sąd Najwyższy wyjaśnia.

Sektor

praca

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
Sygn. akt I CSK 144/17
POSTANOWIENIE
Dnia 7 września 2017 r.
Sąd Najwyższy w składzie:
SSN Wojciech Katner
w sprawie z powództwa P. S.
‎
przeciwko J. S.
‎
przy udziale Prokuratora Okręgowego w W.
‎
o rozdzielność majątkową,
‎
na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej w dniu 7 września 2017 r.,
‎
na skutek skargi kasacyjnej powoda
‎
od wyroku Sądu Okręgowego w W.
‎
z dnia 13 września 2016 r., sygn. akt VI Ca […],
odmawia przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania.
UZASADNIENIE
Wyrokiem z dnia 13 września 2016 r. Sąd Okręgowy w W. oddalił  apelację powoda P. S. od wyroku Sądu Rejonowego w W. z dnia 22 stycznia 2016 r., którym oddalone zostało powództwo przeciwko J. S. o rozdzielność majątkową i zasądzone koszty postępowania. Przyczyną oddalenia powództwa było ustalenie, że wprawdzie strony pozostają w separacji faktycznej, to ten stan nie utrudnia im współdziałania w zarządzie majątkiem wspólnym i w związku z tym nie zachodzą ważne powody, dające podstawę do ustanowienia rozdzielności majątkowej w myśl art. 52 § 1 k.r.o. Oddalając apelację Sąd drugiej instancji podzielił ustalenia faktyczne i oceny prawne Sądu Rejonowego.
W skardze kasacyjnej powód zarzucił Sądowi Okręgowemu naruszenie zaskarżonym wyrokiem przepisów postępowania, tj. art. 233 § 1 k.p.c. oraz art. 328 § 2 k.p.c. przez ich niewłaściwe zastosowanie. Naruszenie prawa materialnego dotyczy art. 52 k.r.o. przez niewłaściwą wykładnię i niewłaściwe zastosowanie, wyrażające się w przyjęciu, że ważne powody, o których mowa w tym przepisie nie obejmują sytuacji, w której małżonkowie pozostają ze sobą w separacji faktycznej i  od wielu lat nie komunikują się ze sobą w sprawach majątkowych oraz przez interpretację tej przesłanki w sposób pomijający kwestie majątkowe, koncentrując się na „dobrostanie drugiej strony”, prowadząc w ten sposób do fikcji istnienia wspólności majątkowej małżonków. Skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania wraz z  rozstrzygnięciem o kosztach postępowania kasacyjnego, ewentualnie zmianę tego orzeczenia w całości i uwzględnienie powództwa.
Sąd Najwyższy zważył, co następuje:
Skarga kasacyjna nie mogła zostać przyjęta do rozpoznania ze względu na niespełnienie przesłanek określonych w art. 398
9
§ 1 k.p.c.
We wniosku o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania skarżący powołuje się na oczywistość naruszenia prawa procesowego oraz materialnego przez Sąd Okręgowy na skutek wad postępowania dowodowego i braku wszechstronnego zbadania zebranego w sprawie materiału dowodowego, przez co oczywiście naruszony został art. 233 § 1 k.p.c. Niewłaściwie wyprowadzone wnioski z  zasady  prawidłowo - jak stwierdza pozwany w uzasadnieniu - ustalonego stanu faktycznego doprowadziło do oczywiście błędnej wykładni i w konsekwencji błędnego zastosowania art. 52 § 1 k.r.o. (art. 398
9
§ 1 pkt 4 k.p.c.).
W utrwalonym i znanym orzecznictwie Sądu Najwyższego oraz w doktrynie jest od dawna ustalone, w jakich sytuacjach można powołać się na oczywistą zasadność skargi kasacyjnej. Winno to być widoczne i rozpoznawalne przez przeciętnego prawnika naruszenie przepisów postępowania lub prawa materialnego. Najrzadziej sytuacja taka występuje z powołaniem się na naruszenie art. 233 § 1 k.p.c., który to przepis, poza zupełnie ewidentnymi okolicznościami, nie może stanowić podstawy wniesienia skargi kasacyjnej. Z uzasadnienia powoda wynika, że mimo dokonywania różnych zastrzeżeń w uzasadnieniu wniosku, iż znany mu jest brak podstawy do wniesienia skargi kasacyjnej ze względu na zarzuty dotyczące ustalenia faktów lub oceny dowodów, czyni to wbrew treści art. 398
3
§  3 i art. 398
13
§ 2 k.p.c. Motywy przytoczone w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku są starannie przedstawione i są przekonujące, także w odniesieniu do oceny zastosowania art. 52 § 1 k.r.o. We wniosku o przyjęcie skargi do rozpoznania nie zostały przedstawione wystarczające argumenty przemawiające za oczywistą zasadnością tej skargi również ze względu na naruszenie tego przepisu prawa materialnego.
Mając to na uwadze należało na podstawie art. 398
9
§ 2 k.p.c. orzec jak w  postanowieniu.
aw
aj

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI