I CSK 144/06
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSprawa dotyczyła wniosku o stwierdzenie nabycia własności samochodu marki Mercedes Cabrio 300 SL przez zasiedzenie. Wnioskodawczyni nabyła pojazd od K.Ś., który wcześniej kupił go od Spółki „K.”, a ta od Z.P. Samochód został sprowadzony z Czech, gdzie był zgłoszony jako kradziony. Sądy obu instancji uznały, że Z.P., K.Ś. oraz wnioskodawczyni działali w złej wierze. Z.P. nabył pojazd w podejrzanych okolicznościach (niska cena, brak dokumentów), K.Ś. nie dołożył należytej staranności, a wnioskodawczyni, mimo że mogła być w dobrej wierze w momencie zakupu, pozostawała w złej wierze od momentu zatrzymania pojazdu przez Policję i wszczęcia dochodzenia w sprawie jego kradzieży. Sąd Najwyższy oddalił skargę kasacyjną, stwierdzając, że ustalenia sądów niższych instancji co do złej wiary posiadaczy są prawidłowe i niepodważalne w postępowaniu kasacyjnym. Podkreślono, że nabywca używanego pojazdu, zwłaszcza sprowadzanego z zagranicy, powinien zachować wzmożoną czujność, a przypisanie złej wiary nastąpiło na podstawie domniemań faktycznych, a nie z urzędu. Ponieważ K.Ś. był posiadaczem w złej wierze, nie mógł nabyć pojazdu przez zasiedzenie, co wykluczało uwzględnienie wniosku ewentualnego wnioskodawczyni. Również sama wnioskodawczyni nie spełniła wymogów posiadania w dobrej wierze przez wymagany okres.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaInterpretacja pojęcia dobrej i złej wiary w kontekście zasiedzenia rzeczy ruchomych, zwłaszcza pojazdów pochodzących z kradzieży lub z niejasnym pochodzeniem. Wymogi należytej staranności przy nabywaniu używanych pojazdów.
Dotyczy głównie zasiedzenia rzeczy ruchomych i specyficznych okoliczności nabycia pojazdu. Orzeczenie opiera się na ustaleniach faktycznych, które nie podlegają ponownej ocenie w Sądzie Najwyższym.
Zagadnienia prawne (3)
Czy posiadacz rzeczy ruchomej, który nabył ją w okolicznościach budzących wątpliwości co do legalności jej pochodzenia, może nabyć jej własność przez zasiedzenie?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, posiadacz rzeczy ruchomej, który działał w złej wierze, nie może nabyć jej własności przez zasiedzenie.
Uzasadnienie
Sądy obu instancji uznały, że posiadacze pojazdu, w tym wnioskodawczyni, działali w złej wierze, ponieważ nie zachowali należytej przezorności przy nabywaniu pojazdu w okolicznościach, które mogły i powinny wzbudzić ich wątpliwości co do legalności pochodzenia samochodu. Wymagania te mieściły się w kryteriach wzmożonej czujności nabywcy używanego pojazdu, zwłaszcza sprowadzanego z zagranicy. Zła wiara wnioskodawczyni była oczywista od momentu zakwestionowania pojazdu przez Policję.
Czy ustalenia faktyczne sądów niższych instancji dotyczące dobrej lub złej wiary posiadacza mogą być kwestionowane w postępowaniu kasacyjnym?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, ustalenia faktyczne sądów niższych instancji, w tym dotyczące dobrej lub złej wiary, są niedopuszczalne do kwestionowania w postępowaniu kasacyjnym, chyba że naruszają przepisy prawa procesowego.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy podkreślił, że kwestionowanie w tym zakresie ustaleń Sądu w instancji kasacyjnej jest niedopuszczalne (art. 398^3 § 3 k.p.c.). Ocena braku należytej przezorności przy nabywaniu pojazdu w okolicznościach budzących wątpliwości nie stanowi nadużycia, lecz mieści się w przyjętych kryteriach.
Czy przypisanie posiadaczowi złej wiary może nastąpić z urzędu w postępowaniu kontradyktoryjnym?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, przypisanie złej wiary nie następuje z urzędu, lecz w drodze zastosowania przez Sąd domniemań faktycznych, wyprowadzonych na skutek rozważenia okoliczności faktycznych.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy wyjaśnił, że przypisanie złej wiary poprzedzającym wnioskodawczynię posiadaczom nie było wynikiem prowadzenia z urzędu dowodów przeciwko domniemaniu dobrej wiary, lecz nastąpiło w drodze zastosowania domniemań faktycznych, wyprowadzonych na skutek rozważenia okoliczności, w jakich dochodziło do zawierania umów nabycia pojazdu.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| E.R. | osoba_fizyczna | wnioskodawczyni |
| Z.P. | osoba_fizyczna | uczestnik |
| K.Ś. | osoba_fizyczna | uczestnik |
| G.F. | osoba_fizyczna | uczestnik |
| "K." Spółka z o.o. | spółka | uczestnik |
| „A.“ w B. | inne | uczestnik |
Przepisy (14)
Główne
k.c. art. 174
Kodeks cywilny
Uprawnia do zasiedzenia rzeczy ruchomej tylko posiadacza w dobrej wierze.
Pomocnicze
k.c. art. 7
Kodeks cywilny
k.c. art. 274
Kodeks cywilny
k.c. art. 348
Kodeks cywilny
k.p.c. art. 328 § § 2
Kodeks postępowania cywilnego
k.p.c. art. 391 § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
k.p.c. art. 378 § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
k.p.c. art. 234
Kodeks postępowania cywilnego
k.p.c. art. 232
Kodeks postępowania cywilnego
k.p.c. art. 670 § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
k.p.c. art. 677 § 1 §
Kodeks postępowania cywilnego
k.p.c. art. 610 § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
k.p.c. art. 398 § 3 § 3
Kodeks postępowania cywilnego
Określa niedopuszczalność kwestionowania ustaleń faktycznych w postępowaniu kasacyjnym.
k.p.c. art. 398 § 14
Kodeks postępowania cywilnego
Podstawa oddalenia nieuzasadnionej skargi kasacyjnej.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Ustalenie złej wiary posiadaczy pojazdu na podstawie domniemań faktycznych wyprowadzonych z okoliczności nabycia. • Niedopuszczalność kwestionowania ustaleń faktycznych w postępowaniu kasacyjnym. • Wnioskodawczyni działała w złej wierze od momentu zakwestionowania pojazdu przez Policję.
Odrzucone argumenty
Zarzut naruszenia art. 7 k.c. w zw. z art. 274 k.c. • Zarzut naruszenia art. 348 k.c. w zw. z art. 174 k.c. • Zarzut naruszenia art. 328 § 2 w zw. z art. 391 § 1 i art. 378 § 1 k.p.c. • Zarzut niedopuszczalnego zakwestionowania z urzędu domniemania dobrej wiary wnioskodawczyni. • Zarzut nie uwzględnienia z urzędu nabycia przez zasiedzenie własności pojazdu przez K.Ś.
Godne uwagi sformułowania
podstawą tej oceny nie było zastosowanie nadzwyczajnych kryteriów staranności i wymagań w stosunku do nich [...] lecz zarzut braku należytej przezorności przy nabywaniu pojazdu w okolicznościach, które mogły i powinny wzbudzać ich wątpliwości, co do legalności pochodzenia samochodu. • Te wymagania nie były zaś wygórowane, gdyż mieściły się w kryteriach wzmożonej czujności nabywcy używanego pojazdu, zwłaszcza sprowadzanego zza granicy, przyjmowanych w orzecznictwie Sądu Najwyższego w związku z nasileniem się procederu sprowadzania kradzionych aut. • przypisanie obu poprzedzającym wnioskodawczynię posiadaczom złej wiary nie było [...] wynikiem prowadzenia z urzędu dowodów przez Sądy przeciwko domniemaniu dobrej wiary posiadacza [...] lecz nastąpiło w drodze zastosowania przez Sądy domniemań faktycznych, wyprowadzonych na skutek rozważenia okoliczności, w jakich dochodziło do zawierania umów nabycia pojazdu.
Skład orzekający
Antoni Górski
przewodniczący-sprawozdawca
Hubert Wrzeszcz
członek
Marian Kocon
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja pojęcia dobrej i złej wiary w kontekście zasiedzenia rzeczy ruchomych, zwłaszcza pojazdów pochodzących z kradzieży lub z niejasnym pochodzeniem. Wymogi należytej staranności przy nabywaniu używanych pojazdów."
Ograniczenia: Dotyczy głównie zasiedzenia rzeczy ruchomych i specyficznych okoliczności nabycia pojazdu. Orzeczenie opiera się na ustaleniach faktycznych, które nie podlegają ponownej ocenie w Sądzie Najwyższym.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa dotyczy powszechnego problemu nabywania używanych samochodów, często z niejasnym pochodzeniem, i pokazuje, jak ważne jest zachowanie należytej staranności, aby nie stracić prawa do własności.
“Kupiłeś używany samochód? Uważaj, bo możesz go stracić! Sąd Najwyższy o zasadach zasiedzenia.”
Sektor
transport
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.