Orzeczenie · 2025-11-05

I CSK 1416/25

Sąd
Sąd Najwyższy
Miejsce
Warszawa
Data
2025-11-05
SNCywilneodpowiedzialność deliktowaŚrednianajwyższy
zadośćuczynieniewypadek komunikacyjnyprzyczynienie się do szkodyubezpieczenie OCSąd Najwyższyskarga kasacyjnasolidarność nieprawidłowa

Sprawa dotyczyła skargi kasacyjnej wniesionej przez S. Spółkę Akcyjną w S. od wyroku Sądu Apelacyjnego w Krakowie, który oddalił apelację pozwanego od wyroku Sądu Okręgowego w Nowym Sączu. Sąd Okręgowy zasądził od pozwanego na rzecz powódki B. L. kwotę 89.318 zł zadośćuczynienia za śmierć syna, a także na rzecz małoletniego syna powódki kwotę 80.000 zł. Pozwany kwestionował wysokość zasądzonego zadośćuczynienia, zarzucając m.in. rażąco zaniżony stopień przyczynienia się zmarłego do powstania szkody (przyjął 50%, podczas gdy sądy niższych instancji przyjęły niższy procent) oraz wygórowaną wysokość zadośćuczynienia. Sąd Apelacyjny uznał zarzuty apelacji za bezzasadne, podzielając ustalenia Sądu Okręgowego. Skarga kasacyjna spółki S. S.A. podnosiła zarzuty naruszenia art. 362 k.c. (przyczynienie się do szkody) i art. 446 § 4 k.c. w zw. z art. 6 k.c. (wysokość zadośćuczynienia), a także zarzuty procesowe. Skarżący domagał się przyjęcia skargi do rozpoznania z uwagi na istotne zagadnienie prawne dotyczące uwzględnienia kwoty zasądzonej w postępowaniu karnym oraz rozbieżności w orzecznictwie. Sąd Najwyższy, rozpatrując wniosek o przyjęcie skargi do rozpoznania, stwierdził, że nie zachodzą przesłanki określone w art. 398^9 § 1 k.p.c. Odnosząc się do kwestii zadośćuczynienia zasądzonego w postępowaniu karnym, Sąd Najwyższy wyjaśnił, że pomiędzy sprawcą wypadku a ubezpieczycielem zachodzi solidarność nieprawidłowa, a zaspokojenie poszkodowanego przez jednego z dłużników zwalnia drugiego w odpowiednim zakresie. Sąd Najwyższy uznał, że nie występuje istotne zagadnienie prawne ani rozbieżności w orzecznictwie, a skarga nie jest oczywiście uzasadniona. W konsekwencji, Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Średnia
Do czego można powołać

Interpretacja przesłanek przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania przez Sąd Najwyższy, w szczególności w kontekście zagadnień prawnych i rozbieżności w orzecznictwie. Wyjaśnienie kwestii solidarności nieprawidłowej między sprawcą szkody a ubezpieczycielem OC.

Ograniczenia stosowania

Dotyczy specyficznej sytuacji procesowej związanej z odmową przyjęcia skargi kasacyjnej. Wyjaśnienie dotyczące solidarności nieprawidłowej ma szersze zastosowanie.

Zagadnienia prawne (4)

Czy zasądzone na rzecz pokrzywdzonego zadośćuczynienie w postępowaniu karnym powinno zostać uwzględnione przy ustalaniu odpowiedniego zadośćuczynienia w postępowaniu cywilnym, a jeśli tak, czy przesłanką do takiego zaliczenia jest dokonanie zapłaty zasądzonej w postępowaniu karnym kwoty?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, nie jest to przesłanka do automatycznego zaliczenia. Odpowiedzialność sprawcy i ubezpieczyciela jest solidarnością nieprawidłową, a zaspokojenie przez jednego z dłużników zwalnia drugiego w odpowiednim zakresie. Samo wydanie wyroku karnego zasądzającego zadośćuczynienie nie jest równoznaczne z jego zapłatą i nie wyłącza roszczenia cywilnego.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy wyjaśnił, że pomiędzy sprawcą wypadku a ubezpieczycielem istnieje solidarność nieprawidłowa. Zaspokojenie poszkodowanego przez jednego z dłużników zwalnia drugiego w odpowiednim zakresie. W przypadku zasądzenia zadośćuczynienia w postępowaniu karnym, jego uwzględnienie w postępowaniu cywilnym zależy od faktycznego zaspokojenia wierzyciela, a nie tylko od samego wydania wyroku.

Czy sądy niższych instancji prawidłowo oceniły stopień przyczynienia się zmarłego do powstania szkody?

Odpowiedź sądu

Tak, ocena ta nie nosi cech dowolności i jest zgodna z zebranym materiałem dowodowym.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy nie znalazł podstaw do kwestionowania oceny stopnia przyczynienia się zmarłego do powstania szkody dokonanej przez sądy niższych instancji, uznając ją za prawidłową i opartą na wszechstronnym rozważeniu materiału dowodowego.

Czy zasądzone zadośćuczynienie było rażąco wygórowane?

Odpowiedź sądu

Nie, wysokość zasądzonego zadośćuczynienia jest odpowiednia do doznanej krzywdy.

Uzasadnienie

Sąd Apelacyjny uznał, że wysokość zasądzonego zadośćuczynienia nie była rażąco wygórowana, a ustalenie tej kwoty mieści się w granicach swobodnego uznania sędziowskiego, uwzględniając całokształt okoliczności sprawy.

Czy sądy orzekły ponad żądanie pozwu?

Odpowiedź sądu

Nie, sądy nie orzekły ponad żądanie pozwu.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy stwierdził, że ostatecznie zasądzona kwota na rzecz powódki była niższa od dochodzonej pozwem, a żądania stron nie muszą być tożsame z ostatecznie ustaloną przez sąd kwotą odpowiedniego zadośćuczynienia.

Rozstrzygnięcie
Decyzja
Odmowa przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania
Strona wygrywająca
S. spółka akcyjna w S.

Strony

NazwaTypRola
B. L.osoba_fizycznapowódka
B.L.1osoba_fizycznamałoletni powód
S. spółka akcyjna w S.spółkapozwany
P. S.osoba_fizycznasprawca wypadku

Przepisy (10)

Główne

k.c. art. 362

Kodeks cywilny

Dotyczy przyczynienia się poszkodowanego do powstania lub zwiększenia szkody. Sąd Najwyższy nie znalazł podstaw do kwestionowania oceny stopnia przyczynienia przez sądy niższych instancji.

k.c. art. 445 § § 1

Kodeks cywilny

Dotyczy zadośćuczynienia za doznaną krzywdę. Sąd Najwyższy uznał, że wysokość zasądzonego zadośćuczynienia była odpowiednia.

k.c. art. 446 § § 4

Kodeks cywilny

Dotyczy zadośćuczynienia za śmierć osoby najbliższej. Sąd Najwyższy odniósł się do kryteriów wykładni tego przepisu w kontekście art. 445 § 1 k.c.

k.p.c. art. 398^9 § § 1

Kodeks postępowania cywilnego

Określa przesłanki przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania. Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia skargi, uznając, że nie zachodzą te przesłanki.

Pomocnicze

k.c. art. 6

Kodeks cywilny

Dotyczy ciężaru dowodu. Sąd Najwyższy uznał, że powodowie wykazali zasadność dochodzonego roszczenia.

k.p.c. art. 398^4 § § 2

Kodeks postępowania cywilnego

Dotyczy oczywistej zasadności skargi kasacyjnej. Sąd Najwyższy uznał, że skarga nie jest oczywiście uzasadniona.

k.p.c. art. 321 § § 1

Kodeks postępowania cywilnego

Dotyczy zakazu orzekania ponad żądanie. Sąd Najwyższy stwierdził, że sądy nie naruszyły tego przepisu.

u.u.o. art. 13 § ust. 2

Ustawa o ubezpieczeniach obowiązkowych, Ubezpieczeniowym Funduszu Gwarancyjnym i Polskim Biurze Ubezpieczycieli Komunikacyjnych

Określa zakres odpowiedzialności ubezpieczyciela. Sąd Najwyższy odniósł się do odpowiedzialności gwarancyjno-repartycyjnej.

k.k. art. 46 § § 1

Kodeks karny

Dotyczy obowiązku naprawienia szkody jako środka karnego. Przywołany w kontekście uchwały SN III CZP 31/11.

k.k. art. 39 § pkt 5

Kodeks karny

Dotyczy środków karnych. Przywołany w kontekście uchwały SN III CZP 31/11.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Brak przesłanek do przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania (istotne zagadnienie prawne, potrzeba wykładni, oczywista zasadność).

Odrzucone argumenty

Zarzuty naruszenia art. 362 k.c. (przyczynienie się do szkody). • Zarzuty naruszenia art. 446 § 4 k.c. w zw. z art. 6 k.c. (wysokość zadośćuczynienia). • Zarzuty naruszenia przepisów postępowania (art. 321 § 1 k.p.c., art. 187 § 1 pkt 1 k.p.c., art. 391 § 1 k.p.c., art. 387 § 2 pkt 2 k.p.c., art. 327^1 § 1 pkt 2 k.p.c., art. 227 k.p.c., art. 230 k.p.c.). • Kwestia uwzględnienia kwoty zasądzonej w postępowaniu karnym.

Godne uwagi sformułowania

Sąd Najwyższy nie jest trzecią instancją sądową i nie rozpoznaje sprawy, a jedynie skargę, będącą szczególnym środkiem zaskarżenia. • Solidarność nieprawidłowa (in solidum) polega na tym, że dopiero zaspokojenie poszkodowanego przez jednego z dłużników zwalnia drugiego dłużnika od obowiązku świadczenia na rzecz poszkodowanego. • Przewidziana w art. 398^9 § 1 pkt. 4 k.p.c. oczywista zasadność skargi kasacyjnej zachodzi wówczas, gdy z jej treści, bez potrzeby głębszej analizy oraz szczegółowych rozważań, wynika, że przytoczone podstawy kasacyjne uzasadniają uwzględnienie skargi.

Skład orzekający

Władysław Pawlak

SSN

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja przesłanek przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania przez Sąd Najwyższy, w szczególności w kontekście zagadnień prawnych i rozbieżności w orzecznictwie. Wyjaśnienie kwestii solidarności nieprawidłowej między sprawcą szkody a ubezpieczycielem OC."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji procesowej związanej z odmową przyjęcia skargi kasacyjnej. Wyjaśnienie dotyczące solidarności nieprawidłowej ma szersze zastosowanie.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa dotyczy ważnej kwestii proceduralnej związanej z dostępem do Sądu Najwyższego oraz istotnego zagadnienia z zakresu odpowiedzialności cywilnej i ubezpieczeń, co jest interesujące dla prawników specjalizujących się w tych dziedzinach.

Sąd Najwyższy stawia tamę nadużywaniu skargi kasacyjnej: kiedy sprawa trafi do najwyższej instancji?

Dane finansowe

WPS: 180 000 PLN

zadośćuczynienie: 89 318 PLN

zadośćuczynienie: 80 000 PLN

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo
Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.

Przeczytaj pełny tekst