I CSK 1402/25
Podsumowanie
Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania w sprawie o zasiedzenie, uznając, że nie wykazano istnienia istotnego zagadnienia prawnego ani potrzeby wykładni przepisów budzących wątpliwości.
Wnioskodawczyni D.D. domagała się stwierdzenia zasiedzenia nieruchomości. Sąd Rejonowy przychylił się do wniosku, jednak Sąd Okręgowy zmienił postanowienie i oddalił wniosek. Wnioskodawczyni wniosła skargę kasacyjną, argumentując potrzebę wykładni przepisów dotyczących przerwania ciągłości posiadania samoistnego w przypadku tymczasowego zaspokojenia potrzeb mieszkaniowych w innym miejscu. Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia skargi do rozpoznania, stwierdzając brak przesłanek z art. 398^9 § 1 k.p.c.
Sprawa dotyczyła wniosku o zasiedzenie nieruchomości, który został pierwotnie uwzględniony przez Sąd Rejonowy w Nowej Soli. Sąd Rejonowy stwierdził, że wnioskodawczyni D.D. nabyła przez zasiedzenie własność nieruchomości gruntowej oraz budynków. Jednakże, na skutek apelacji jednego z uczestników postępowania, Sąd Okręgowy w Zielonej Górze zmienił zaskarżone postanowienie i oddalił wniosek. Wnioskodawczyni złożyła skargę kasacyjną, wskazując na potrzebę wykładni przepisów prawnych dotyczących zasiedzenia, w szczególności art. 172 k.c. w zw. z art. 336 k.c. i art. 340 zd. 1 k.c. Podniosła, że posiadacz samoistny, który z przyczyn losowych musiał tymczasowo zaspokoić swoje potrzeby mieszkaniowe gdzie indziej, nie powinien tracić statusu posiadacza samoistnego z powodu przerwania ciągłości posiadania. Sąd Najwyższy, rozpatrując wniosek o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania, przypomniał przesłanki określone w art. 398^9 § 1 k.p.c. Stwierdził, że wnioskodawczyni nie wykazała istnienia istotnego zagadnienia prawnego ani potrzeby wykładni przepisów budzących poważne wątpliwości lub rozbieżności w orzecznictwie. Sąd Najwyższy podkreślił, że przerwa w posiadaniu spowodowana przeszkodą przemijającą nie przerywa posiadania, ale wymaga oceny w kontekście konkretnych okoliczności sprawy. W ocenie Sądu Najwyższego, z ustaleń faktycznych nie wynikało w sposób oczywisty, że niemożność posiadania przez wnioskodawczynię w spornym okresie była spowodowana przeszkodą przemijającą. Ponadto, Sąd Najwyższy nie stwierdził innych podstaw do przyjęcia skargi, takich jak nieważność postępowania. W konsekwencji, Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania.
Potrzebujesz głębszej analizy? Agent AI przeanalizuje tę sprawę na tle orzecznictwa i odpowiedniego stanu prawnego.
SprawdźZagadnienia prawne (1)
Odpowiedź sądu
Nie, ale przerwa w posiadaniu musi być spowodowana przeszkodą przemijającą, a jej ocena zależy od okoliczności konkretnej sprawy. W tej sprawie nie wykazano, że niemożność posiadania była spowodowana przeszkodą przemijającą.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy wyjaśnił, że do zasiedzenia konieczne jest posiadanie samoistne i nieprzerwane. Przerwa w posiadaniu spowodowana przeszkodą przemijającą nie przerywa posiadania. Jednakże, aby skarga kasacyjna została przyjęta do rozpoznania z tego powodu, należy wykazać istnienie rozbieżności w orzecznictwie lub potrzebę wykładni przepisów. W tej sprawie wnioskodawczyni nie wykazała, że niemożność posiadania była spowodowana przeszkodą przemijającą, a tym samym nie spełniła przesłanek do przyjęcia skargi kasacyjnej.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
odmawia przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| D.D. | osoba_fizyczna | wnioskodawczyni |
| M.W. | osoba_fizyczna | uczestnik postępowania |
| M.B. | osoba_fizyczna | uczestnik postępowania |
| B.S. | osoba_fizyczna | uczestnik postępowania |
| M.T. | osoba_fizyczna | uczestnik postępowania |
| K.S. | osoba_fizyczna | uczestnik postępowania |
| J.R. | osoba_fizyczna | uczestnik postępowania |
| E.B. | osoba_fizyczna | uczestnik postępowania |
| A.B. | osoba_fizyczna | uczestnik postępowania |
| B.W. | osoba_fizyczna | uczestnik postępowania |
Przepisy (7)
Główne
k.c. art. 340 § zd. 1
Kodeks cywilny
Przeszkoda przemijająca, spowodowana czynnikami obiektywnymi, np. utrata władania łąką zalaną przez wodę w czasie powodzi, przerwa w posiadaniu spowodowana służbą wojskową, chorobą czy inną przeszkodą, co do której można na podstawie doświadczenia życiowego i powszechnej znajomości rzeczy przewidywać, że ma charakter czasowy i wcześniej czy później ustąpi, nie przerywa posiadania.
k.p.c. art. 398^9 § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Sąd Najwyższy przyjmuje skargę kasacyjną do rozpoznania, jeżeli w sprawie występuje istotne zagadnienie prawne, istnieje potrzeba wykładni przepisów prawnych budzących poważne wątpliwości lub wywołujących rozbieżności w orzecznictwie sądów, zachodzi nieważność postępowania lub skarga kasacyjna jest oczywiście uzasadniona.
Pomocnicze
k.c. art. 172
Kodeks cywilny
k.c. art. 336
Kodeks cywilny
k.p.c. art. 398^9 § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Wniosek o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania na podstawie potrzeby wykładni przepisów wymaga wykazania konkretnego przepisu, przedmiotu rozbieżnej wykładni, przytoczenia orzeczeń sądów lub wyjaśnienia, dlaczego dorobek doktryny i orzecznictwa jest niewystarczający, a także wykazania związku między oczekiwaną wykładnią a wynikiem postępowania.
k.p.c. art. 398^9 § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Nie stwierdzono innych przyczyn uzasadniających przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania, w szczególności nieważności postępowania.
k.p.c. art. 339
Kodeks postępowania cywilnego
Domniemanie posiadania samoistnego.
Argumenty
Odrzucone argumenty
Potrzeba wykładni przepisów prawnych budzących poważne wątpliwości i rozbieżności w orzecznictwie (art. 398^9 § 1 pkt 2 k.p.c.) w zakresie przerwania ciągłości posiadania samoistnego z powodu tymczasowego zaspokojenia potrzeb mieszkaniowych w innym miejscu.
Godne uwagi sformułowania
skarga kasacyjna, nadzwyczajny środek zaskarżenia prawomocnych orzeczeń, będzie pełnić przypisane jej funkcje publicznoprawne. Oparcie wniosku o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania na potrzebie wykładni przepisów prawa budzących poważne wątpliwości lub wywołujących rozbieżności w orzecznictwie sądów (art. 398^9 § 1 pkt 2 k.p.c.) wymaga wykazania jaki konkretny przepis prawa, zastosowany w danej sprawie, jest przedmiotem rozbieżnej wykładni w judykaturze sądowej i na czym rozbieżność ta polega... Faktyczne władanie rzeczą jako przesłanka posiadania samoistnego, jest warunkiem sine qua non skutecznego powołania się na domniemanie z art. 339 k.p.c. O posiadaniu samoistnym przesądza zatem corpus i animus posiadacza, o czym decydują okoliczności faktyczne o charakterze zewnętrznym, tj. zachowanie się posiadacza dostrzegalne dla innych osób, za pomocą którego posiadacz demonstruje swoją wolę wykonywania pełnego władztwa nad rzeczą dla siebie (cum animo rem sibi habendi). Posiadanie samoistne, aby doprowadzić do skutku w postaci nabycia prawa własności w drodze zasiedzenia, musi być także ciągłe, przy czym niemożność posiadania wywołana przez przeszkodę przemijającą nie przerywa posiadania (art. 340 zd. drugie k.c.).
Skład orzekający
Agnieszka Jurkowska-Chocyk
przewodniczący-sprawozdawca
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Uzasadnienie wniosku o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania, w szczególności w kontekście wykazywania potrzeby wykładni przepisów prawnych i istnienia rozbieżności w orzecznictwie."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji wnioskodawczyni i ogólnych przesłanek przyjęcia skargi kasacyjnej, a nie rozstrzygnięcia merytorycznego w sprawie zasiedzenia.
Wartość merytoryczna
Ocena: 5/10
Sprawa jest interesująca dla prawników procesowych ze względu na szczegółowe omówienie przesłanek przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania przez Sąd Najwyższy, co jest kluczowe w praktyce.
“Kiedy Sąd Najwyższy przyjmie Twoją skargę kasacyjną? Kluczowe przesłanki i błędy we wniosku.”
Sektor
nieruchomości
Masz pytanie dotyczące tej sprawy?
Zapytaj AI Research — przeanalizuje to orzeczenie w kontekście ponad 1,4 mln innych spraw i aktualnych przepisów.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
SN I CSK 1402/25 POSTANOWIENIE 26 marca 2026 r. Sąd Najwyższy w Izbie Cywilnej w składzie: SSN Agnieszka Jurkowska-Chocyk na posiedzeniu niejawnym 26 marca 2026 r. w Warszawie w sprawie z wniosku D.D. z udziałem M.W., M.B., B.S., M.T., K.S., J.R., E.B., A.B. i B.W. o zasiedzenie, na skutek skargi kasacyjnej D.D. od postanowienia Sądu Okręgowego w Zielonej Górze z 27 września 2024 r., VI Ca 9/24, odmawia przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania. UZASADNIENIE Postanowieniem z 30 listopada 2023 r. Sąd Rejonowy w Nowej Soli po rozpoznaniu sprawy z wniosku M.W., M.B., B.S., M.T., K.S., J.R., E.B., A.B. i B.W. o zasiedzenie , postanowił stwierdzić, iż wnioskodawczyni D.D., córka Z. i A., nabyła z dniem 20 marca 2015 r. przez zasiedzenie własność: nieruchomości gruntowej składającej się z działki nr […] o powierzchni […] ha, położonej w B. nr […], gmina N., dla której Sąd Rejonowy w Nowej Soli V Wydział Ksiąg Wieczystych prowadzi księgę wieczystą nr (…) ; oraz budynków stanowiących odrębny od gruntu przedmiot własności, położonych w B. nr […], gmina N., dla których Sąd Rejonowy w Nowej Soli V Wydział Ksiąg Wieczystych prowadzi księgę wieczystą nr (…) (pkt 1) i orzekł, że każdy z uczestników ponosi koszty postępowania związane ze sw oim udziałem w sprawie (pkt 2). N a skutek apelacji uczestnika postępowania M.W. postanowieniem z 27 września 2024 roku Sąd Okręgowy w Zielonej Górze zmieni ł zaskarżone postanowienie w ten sposób, że oddalił wniosek (pkt 1) i orzekł o kosztach postępowania (pkt 2). Wnioskodawczyni wniosła skargę kasacyjną, w której zaskarżyła postanowienie Sądu Okręgowego w całości. We wniosku o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania wskazała, że zachodzi potrzeba wykładni przepisów prawnych budzących poważne wątpliwości i rozbieżności w orzecznictwie, sprowadzająca się do wyjaśnienia czy w świetle art. 172 k.c. w zw. z art. 336 k.c. i art. 340 zd. 1 k.c. posiadacz samoistny nieruchomości, który z przyczyn losowych ( np. zawalenie się dachu w budynku mieszkalnym ) był zmuszony na czas nieokreślony zaspokoić swoje potrzeby mieszkaniowe w innym miejscu i przez to wstrzymać aktywny sposób gospodarowania na tej nieruchomości, traci atrybut posiadacza samoistnego wskutek przerwania ciągłości posiadania. Sąd Najwyższy zważył, co następuje: Zgodnie z art. 398 9 § 1 k.p.c. Sąd Najwyższy przyjmuje skargę kasacyjną do rozpoznania, jeżeli w sprawie występuje istotne zagadnienie prawne, istnieje potrzeba wykładni przepisów prawnych budzących poważne wątpliwości lub wywołujących rozbieżności w orzecznictwie sądów, zachodzi nieważność postępowania lub skarga kasacyjna jest oczywiście uzasadniona. Nakładając na skarżących obowiązek wskazania i uzasadnienia oznaczonej przesłanki przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania, ustawodawca zmierzał do zagwarantowania, że skarga kasacyjna, nadzwyczajny środek zaskarżenia prawomocnych orzeczeń, będzie pełnić przypisane jej funkcje publicznoprawne. Ograniczenie przesłanek do czterech ma więc zapewnić, że przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania ustrojowo i procesowo jest uzasadnione jedynie w tych sprawach, w których mogą być zrealizowane jej funkcje publicznoprawne, a skarga kasacyjna nie stanie się instrumentem wykorzystywanym w każdej sprawie. Oparcie wniosku o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania na potrzebie wykładni przepisów prawa budzących poważne wątpliwości lub wywołujących rozbieżności w orzecznictwie sądów (art. 398 9 § 1 pkt 2 k.p.c.) wymaga wykazania jaki konkretny przepis prawa, zastosowany w danej sprawie, jest przedmiotem rozbieżnej wykładni w judykaturze sądowej i na czym rozbieżność ta polega, co wymaga przytoczenia orzeczeń sądów wydanych w takich samych lub istotnie zbliżonych stanach faktycznych, względnie, jaki konkretny przepis prawa, zastosowany w danej sprawie, wymaga interpretacji ze strony Sądu Najwyższego, z czego potrzeba ta wynika i z jakich powodów dotychczasowy dorobek doktryny i orzecznictwa jest w tej mierze niewystarczający. Nieodzowne jest ponadto, podobnie jak w przypadku przyczyny kasacyjnej określonej w art. 398 9 § 1 pkt 1 k.p.c., wykazanie związku między oczekiwaną od Sądu Najwyższego wykładnią prawa a wynikiem postępowania kasacyjnego (postanowienia SN: z 15 października 2002 r., II CZ 102/02; z 29 lipca 2015 r., I CSK 980/14; z 19 czerwca 2018 r., IV CSK 56/18). Skarga kasacyjna wnioskodawczyni nie zawiera argumentów potwierdzających skuteczne wykazanie, że w sprawie zachodzi przesłanka ujęta w art. 398 9 § 1 pkt 2 k.p.c. Do wywołania skutku w postaci zasiedzenia konieczne jest samoistne posiadanie nieruchomości przez 20 albo 30 lat, zależnie od objęcia nieruchomości w posiadanie w dobrej lub złej wierze. Posiadanie to musi być przy tym nieprzerwane, a w razie zmienności jego zakresu w czasie, skutek zasiedzenia następuje tylko w stosunku do tej części gruntu, którą osoba niebędąca właścicielem posiadała samoistnie w sposób stały przez wymagany okres 20 albo 30 lat. Faktyczne władanie rzeczą jako przesłanka posiadania samoistnego, jest warunkiem sine qua non skutecznego powołania się na domniemanie z art. 339 k.p.c. Władać bowiem jak właściciel można jedynie przez podejmowanie czynności widocznych dla otoczenia. O posiadaniu samoistnym przesądza zatem corpus i animus posiadacza, o czym decydują okoliczności faktyczne o charakterze zewnętrznym, tj. zachowanie się posiadacza dostrzegalne dla innych osób, za pomocą którego posiadacz demonstruje swoją wolę wykonywania pełnego władztwa nad rzeczą dla siebie ( cum animo rem sibi habendi ). Posiadanie samoistne, aby doprowadzić do skutku w postaci nabycia prawa własności w drodze zasiedzenia, musi być także ciągłe, przy czym niemożność posiadania wywołana przez przeszkodę przemijającą nie przerywa posiadania (art. 340 zd. drugie k.c.). Przemijająca jest przeszkoda spowodowana czynnikami obiektywnymi, np. utrata władania łąką zalaną przez wodę w czasie powodzi, przerwa w posiadaniu spowodowana służbą wojskową, chorobą czy inną przeszkodą, co do której można na podstawie doświadczenia życiowego i powszechnej znajomości rzeczy przewidywać, że ma charakter czasowy i wcześniej czy później ustąpi (zob. np. postanowienie SN z 4 września 1998 r., II CKN 867/97). Powołane domniemanie zwalnia posiadacza z konieczności prowadzenia dowodu ciągłości posiadania i uprawnia do wykonywania władztwa do czasu obalenia domniemania przez tego, kto twierdzi, że w konkretnej sprawie domniemanie nie jest prawdziwe (postanowienie SN z 6 października 2016 r., IV CSK 795/15). Kwestia przerwy ciągłości posiadania podlega ocenie przy uwzględnieniu okoliczności konkretnej sprawy (postanowienie SN z 18 sierpnia 2015 r., I CSK 1011/14). Z dokonanych w sprawie ustaleń faktycznych zreferowanych w uzasadnieniu postanowienia Sądu Okręgowego nie można przy tym w sposób oczywisty stwierdzić, że niemożność posiadania przez wnioskodawczynię we wskazanym przez Sąd wieloletnim okresie została wywołana przez przemijającą przeszkodę, o której mowa w art. 340 k.p.c. Końcowo należy wskazać, że według Sądu Najwyższego, nie ma przy tym innych przyczyn uzasadniających przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania, w szczególności nieważności postępowania (art. 398 9 § 1 pkt 3 k.p.c.). Z tych względów Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania (art. 398 9 § 1 k.p.c.). Agnieszka Jurkowska-Chocyk A.G. [SOP]
Nie znalazłeś odpowiedzi?
Zadaj pytanie naszemu agentowi AI — przeszuka orzecznictwo i przepisy za Ciebie.
Rozpocznij analizę