I CSK 14/13
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSprawa dotyczyła powództwa W. W. przeciwko E. B. o zapłatę kwoty 82 784,31 zł na podstawie art. 299 k.s.h. Powód, będący wspólnikiem spółki cywilnej K. D. s.c., dochodził zasądzenia należności, która weszła w skład majątku tej spółki, a która wynikała z wierzytelności nabytej przez spółkę od cedenta L. sp. z o.o. wobec A. N. sp. z o.o. Egzekucja tej wierzytelności okazała się bezskuteczna. Sąd Rejonowy początkowo oddalił powództwo z powodu braku czynnej legitymacji procesowej powoda. Po uchyleniu tego wyroku przez Sąd Okręgowy, Sąd Rejonowy zasądził dochodzoną kwotę od pozwanych na rzecz powoda. Sąd Okręgowy w postępowaniu apelacyjnym utrzymał wyrok w mocy, uznając, że dochodzenie wierzytelności przez jednego wspólnika mieści się w zakresie zwykłych czynności spółki i że brak sprzeciwu drugiego wspólnika potwierdza domniemaną wolę spółki. Sąd Najwyższy, rozpoznając skargę kasacyjną pozwanego, uznał za uzasadniony zarzut naruszenia art. 865 § 1 i 2 k.c. oraz 866 k.c. Sąd Najwyższy podkreślił, że spółka cywilna nie posiada zdolności prawnej ani sądowej, a w obrocie prawnym powinna być oznaczana przez wskazanie wszystkich wspólników. W związku z tym, jeden wspólnik nie może samodzielnie dochodzić w swoim imieniu wierzytelności wchodzącej w skład majątku wspólnego wspólników. Brak prawidłowego oznaczenia strony powodowej (wskazanie wszystkich wspólników) prowadzi do wniosku, że proces toczy się z udziałem podmiotu, któremu nie przysługuje dochodzona wierzytelność. W konsekwencji, Sąd Najwyższy uchylił zaskarżony wyrok i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaUstalenie zasad prawidłowego oznaczania spółki cywilnej w procesie sądowym oraz legitymacji procesowej wspólników w dochodzeniu wierzytelności wchodzących w skład majątku wspólnego.
Dotyczy wyłącznie spółek cywilnych i sytuacji, gdy wierzytelność wchodzi w skład majątku wspólnego wspólników.
Zagadnienia prawne (2)
Czy wspólnik spółki cywilnej posiada legitymację procesową czynną do samodzielnego dochodzenia w swoim imieniu wierzytelności wchodzącej w skład majątku wspólnego wspólników?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, wspólnik spółki cywilnej nie posiada legitymacji procesowej czynnej do samodzielnego dochodzenia w swoim imieniu wierzytelności, która wchodzi w skład majątku wspólnego wspólników spółki cywilnej.
Uzasadnienie
Spółka cywilna nie posiada zdolności prawnej ani sądowej. W obrocie prawnym powinna być oznaczana przez wskazanie wszystkich wspólników. Jeden wspólnik nie może dochodzić w swoim imieniu wierzytelności wchodzącej w skład majątku wspólnego, gdyż prowadziłoby to do zasądzenia jej na rzecz tylko jednego wspólnika, a nie majątku spółki.
Czy dochodzenie wierzytelności przez jednego wspólnika spółki cywilnej mieści się w zakresie zwykłych czynności spółki, zgodnie z art. 865 k.c.?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Kwestia prowadzenia spraw spółki jest odrębna od kwestii prawidłowego oznaczenia strony w procesie. Nawet jeśli prowadzenie sprawy mieści się w zakresie zwykłych czynności, to brak prawidłowego oznaczenia strony powodowej (wskazanie wszystkich wspólników) dyskwalifikuje możliwość uwzględnienia powództwa.
Uzasadnienie
Przepisy dotyczące prowadzenia spraw spółki cywilnej (art. 865 k.c.) odnoszą się do reprezentacji i dokonywania czynności prawnych. Jednakże, w procesie sądowym spółkę cywilną należy oznaczyć poprzez wskazanie wszystkich wspólników, ponieważ to oni posiadają podmiotowość prawną i zdolność sądową. Brak takiego oznaczenia skutkuje tym, że proces toczy się z udziałem nieprawidłowego podmiotu.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| W. W. | osoba_fizyczna | powód |
| E. B. | osoba_fizyczna | pozwany |
| M. P. | osoba_fizyczna | pozwany |
| K. D. s.c. | inne | spółka cywilna (podmiot nabywający wierzytelność) |
| L. spółka z o.o. | spółka | cedent (sprzedający wierzytelność) |
| A. N. spółka z o.o. | spółka | dłużnik pierwotny |
Przepisy (5)
Główne
k.c. art. 865 § 1 i 2
Kodeks cywilny
Przepisy te odnoszą się do prowadzenia spraw spółki i dokonywania przez nią czynności prawnych, jednak nie pozwalają jednemu wspólnikowi na samodzielne dochodzenie w swoim imieniu wierzytelności wchodzącej w skład majątku wspólnego.
k.c. art. 866
Kodeks cywilny
Przepis ten dotyczy reprezentacji spółki cywilnej, ale nie rozwiązuje kwestii prawidłowego oznaczenia strony w procesie sądowym.
k.s.h. art. 299
Kodeks spółek handlowych
Podstawa prawna roszczenia powoda o zapłatę od członków zarządu spółki z o.o.
Pomocnicze
k.c. art. 855 § 2
Kodeks cywilny
k.p.c. art. 39815
Kodeks postępowania cywilnego
Argumenty
Skuteczne argumenty
Brak legitymacji procesowej czynnej powoda do dochodzenia w swoim imieniu wierzytelności wchodzącej w skład majątku wspólnego wspólników spółki cywilnej. • Spółka cywilna nie posiada zdolności prawnej ani sądowej, a w obrocie prawnym powinna być oznaczana przez wskazanie wszystkich wspólników.
Odrzucone argumenty
Dochodzenie wierzytelności przez jednego wspólnika spółki cywilnej mieści się w zakresie zwykłych czynności spółki. • Brak sprzeciwu drugiego wspólnika potwierdza domniemaną wolę spółki w zakresie prowadzenia sprawy przez jednego wspólnika.
Godne uwagi sformułowania
w obrocie prawnym w tym w procesie, spółkę cywilną można oznaczyć tylko poprzez wskazanie wszystkich wspólników, zważywszy, że spółka cywilna jest jednostką organizacyjną, która nie posiada zdolności prawnej, a tym samym w obrocie nie może występować pod innym oznaczeniem, gdyż to co nazywamy spółką cywilną nie posiada własnej odrębnej od wspólników osobowości • brak podstaw dla uznania, że wspólnikowi spółki cywilnej przysługuje legitymacja czynna do dochodzenia w swoim imieniu zapłaty wierzytelności, która wchodzi w skład majątku wspólnego wspólników spółki cywilnej.
Skład orzekający
Katarzyna Tyczka-Rote
przewodniczący
Dariusz Dończyk
członek
Józef Frąckowiak
sprawozdawca
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Ustalenie zasad prawidłowego oznaczania spółki cywilnej w procesie sądowym oraz legitymacji procesowej wspólników w dochodzeniu wierzytelności wchodzących w skład majątku wspólnego."
Ograniczenia: Dotyczy wyłącznie spółek cywilnych i sytuacji, gdy wierzytelność wchodzi w skład majątku wspólnego wspólników.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa dotyczy fundamentalnej kwestii podmiotowości prawnej spółki cywilnej i jej reprezentacji w procesie, co jest częstym problemem praktycznym dla prawników. Wyjaśnia, dlaczego ważne jest prawidłowe oznaczanie stron w postępowaniu sądowym.
“Spółka cywilna w sądzie: czy jeden wspólnik może reprezentować wszystkich?”
Dane finansowe
WPS: 82 784,31 PLN
zapłata: 82 784,31 PLN
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.