II KA 70/14

Sygn. akt II Ka 70/14 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 16 kwietnia 2014 r. Sąd Okręgowy w Sieradzu w II Wydziale Karnym w składzie: Przewodniczący: SSO Marek Podwójniak Protokolant: staż. Monika Szukalska przy udziale Prokuratora Prokuratury Okręgowej w Sieradzu Ryszarda Kostrzewy po rozpoznaniu w dniu 16 kwietnia 2014 r. sprawy W. N. (1) oskarżonej z art. 278 § 1 kk na skutek apelacji wniesionej przez obrońcę oskarżonej od wyroku Sądu Rejonowego w Sieradzu z dnia 23 stycznia 2014 roku sygn. akt. II K 1009/13 na podstawie art. 437 § 1 i 2 kpk w zw. z art. 438 pkt 2 kpk : - uchyla zaskarżony wyrok i sprawę przekazuje Sądowi Rejonowemu w Sieradzu do ponownego rozpoznania. Sygn. akt II Ka 70/14 UZASADNIENIE Wyrokiem z dnia 23 stycznia 2014 r. wydanym w sprawie II K 1009/13 Sąd Rejonowy w Sieradzu uznał W. N. (1) winną tego, że w dniu 12 marca 2013 roku w S. woj. (...) , działając w celu osiągnięcia korzyści majątkowej oraz wspólnie i w porozumieniu z nieletnią, odpowiadającą w odrębnym postępowaniu, pod pretekstem udzielenia pomocy finansowej z (...) Funduszu Pomocy (...) , dostała się do wnętrza mieszkania zajmowanego przez samotną K. R. (1) , gdzie w trakcie, gdy nieletnia prowadziła wywiad z pokrzywdzoną, wykorzystując sytuację z drugiego pomieszczenia lokalu dokonała zaboru pieniędzy w kwocie 850 PLN oraz dwóch pierścionków złotych o wartości 1000 PLN każdy, czym spowodowała straty w łącznej wartości 2850 zł na szkodę K. R. (1) , a także dokonała zaboru pieniędzy w kwocie 770 PLN pozostawionych w tym lokalu przez B. Z. (1) , to jest dokonania czynu z art. 278 § 1 k.k. i za to na podstawie art. 278 § 1 k.k. oraz art. 33 § 2 k.k. wymierzył mu karę 6 (sześciu) miesięcy pozbawienia wolności oraz 70 (siedemdziesiąt) stawek dziennych grzywny ustalając wysokość jednej stawki dziennej na kwotę 10 (dziesięć) złotych. Na podstawie art. 69 § 1 i 2 k.k. oraz art. 70 § 1 pkt. 1 k.k. Sąd wykonanie orzeczonej kary pozbawienia wolności warunkowo zawiesił na okres próby 3 (trzech) lat. W oparciu o art. 72 § 2 k.k. Sąd zobowiązał W. N. (1) do naprawienia w całości szkody wyrządzonej przestępstwem poprzez zapłatę na rzecz pokrzywdzonych K. R. (1) kwotę 2.850 (dwa tysiące osiemset pięćdziesiąt) złotych, B. Z. (1) kwoty 770 (siedemset siedemdziesiąt) złotych. Sąd zwolnił w całości W. N. (1) od zapłaty na rzecz Skarbu Państwa kosztów sądowych. Apelację od powyższego wyroku w całości na korzyść oskarżonej W. N. (1) wywiódł jej obrońca, który zarzucił rozstrzygnięciu: 1. obrazę przepisów postępowania, mającą wpływ na treść orzeczenia tj: a) art. 7 k.p.k. w zw. z art. 410 k.p.k. poprzez całkowite pominięcie rozbieżności, wynikających z zeznań złożonych przez B. Z. w postępowaniu przygotowawczym a sądowym, co do istotnych okoliczności zdarzenia, co bez wątpienia ma wpływ na ocenę wiarygodności zeznań tego świadka, b) art. 7 k.p.k. poprzez dokonanie oceny dowodów w sposób sprzeczny z zasadami prawidłowego rozumowania oraz wskazaniami doświadczenia życiowego, co doprowadziło do niesłusznego przypisania oskarżonej W. N. winy i sprawstwa czynu z art. 278 § 1 k.k. , c) art. 167 k.p.k. poprzez - nie przeprowadzenie dowodów w postaci zwrócenia się do ZUS-u udzielenie informacji czy K. R. pobiera emeryturę oraz czy B. Z. pobiera rentę, a jeśli tak to w jakiej wysokości są pobierane świadczenia na okoliczność określenia wartości poniesionej szkody oraz oceny wiarygodności świadków - nie przeprowadzenie dowodu w postaci zwrócenia się do jednostki pocztowej celem ustalenia, czy w dniu 12.03.2013 r. B. Z. pokwitował odbiór emerytury, - nie przeprowadzenie dowodu w postaci zwrócenia się do Gimnazjum nr w S. o udzielenie informacji, czy w dniu 12.03.2013 r. małoletnia A. N. była obecna na zajęciach lekcyjnych w szkole i w jakich godzinach, co w konsekwencji uniemożliwiło zweryfikowanie istotnych okoliczności dla rozstrzygnięcia przedmiotowej sprawy, 2. art. 424 § 1 pkt. 1 k.p.k. poprzez zawarcie na k. 3 uzasadnienia treści dotyczących przyznaniu waloru wiarygodności dokumentom zaliczonym w poczet materiału dowodowego, ale nie wskazanie, o jakie dowody z dokumentów chodzi i jakie fakty z nich uznano za udowodnione W konkluzji skarżący wniósł o zmianę przez Sąd Odwoławczy zaskarżonego wyroku i uniewinnienie oskarżonej W. N. (1) od zarzucanego jej czynu, ewentualnie o uchylenie wyroku i przekazanie sprawy Sądowi I instancji do ponownego rozpoznania. Dodatkowo obrońca oskarżonej wniósł o przeprowadzenie dowodu poprzez zwrócenie się do Gimnazjum nr 2 w S. o udzielenie informacji czy A. N. w dniu 12.03.2013 r. była obecna na zajęciach lekcyjnych w szkole na okoliczność stwierdzenia braku możliwości pobytu małoletniej u K. R. (1) w godzinie zdarzenia. Sąd Okręgowy zważył, co następuje: Złożona w sprawie apelacja obrońcy W. N. (1) skutkować musi uchyleniem zaskarżonego wyroku i przekazaniem sprawy Sądowi Rejonowemu w Sieradzu do ponownego rozpoznania. Tego rodzaju stanowisko wynika z uznania zasadności podniesionych w tym ośrodku odwoławczym zarzutów. Przez ich pryzmat przede wszystkim uznać należy, że dokonania przez organ ferujący zaskarżony wyrok ocena zgromadzonego dowodowego przede wszystkim nie respektuje określonych w art. 7 k.p.k. reguł. W tej sytuacji zasadnym będzie przypomnienie poglądu, że ustalenia faktyczne dokonane przez sąd meriti w toku rozprawy głównej mogą być skutecznie zakwestionowane, a ich poprawność zdyskwalifikowana wtedy dopiero, gdy w procesie dochodzenia do nich tenże sąd uchybił dyrektywom wskazanego przepisu kodeksu postępowania karnego , pominął istotne w sprawie dowody lub oparł się na dowodach nieujawnionych w trakcie przewodu sądowego, sporządził uzasadnienie niezrozumiałe, nadmiernie lapidarnie, wewnętrznie sprzeczne bądź sprzeczne z regułami logicznego rozumowania wyłączające możliwość logicznego rozumowania, wyłączające możliwość merytorycznej oceny kontrolno-odwoławczej. Zarzut przy tym obrazy art. 7 k.p.k. i w związku z tym dokonania błędnych ustaleń faktycznych może być skuteczny tylko wtedy, gdy skarżący wykaże, że sąd orzekający- oceniając dowody- naruszy zasady logicznego rozumowania, nie uwzględni przy ich weryfikacji wskazań wiedzy oraz doświadczenia życiowego. Ocena dowodów dokonana z zachowaniem wymienionych kryteriów pozostaje pod ochroną art. 7 k.p.k. , gdy sąd nie orzeknie z obrazą wymogów zakreślonych przepisami art. 410 k.p.k. i art. 424 § 2 k.p.k. oraz nie uchybi dyrektywie art. 5 § 2 k.p.k. Tak zakreślonym elementom nie sprostał Sąd Rejonowy w Sieradzu w niniejszej sprawie. Stosownie do zawartych w apelacji zarzutów wymogi przy ocenie zebranych dowodów nie były respektowane w analizie zeznań świadków K. R. (1) oraz B. Z. (1) . W zakresie wypowiedzi tego ostatniego organ I instancji uznał ich prawdziwość w elemencie poniesionej szkody nie znajdując podstaw do ich kwestionowania. Równocześnie stwierdzono, że pozostałe przekazane przez B. Z. informacje- w zakresie wskazania osób odpowiedzialnych za kradzież- stanowią przedstawienie posiadanej przez niego wiedzy jaką pozyskał on od pokrzywdzonej K. R. . Słusznie przy tym autor apelacji podnosi brak odpowiedniego odniesienia się do ujawnionych rozbieżności w zeznaniach B. Z. (1) . Nie można przy tym- weryfikując również tak istotny dowód jak zeznania K. R. - wskazać tylko, że posiada on istotną dla rozstrzygnięcia sprawy wiedzę jedynie pozyskaną od wymienionej pokrzywdzonej. Pomijając kwestie miejsca zamieszkania B. Z. , to odpowiedniego potraktowania wymaga przedstawiony przez niego w postępowaniu przygotowawczym czas, w którym K. R. poinformowała go o dokonanej kradzieży, co miało nastąpić po godzinie 17.00 w dacie zdarzenia i wtedy też miał on ustalić, że zabrano jego rentę w kwocie 770 złotych. Natomiast na rozprawie podał on, że dopiero następnego dnia dowiedział się o kradzieży mówiąc, że zginęła również jego świadczenie rentowe. Te relację z pewnością odniesione winny być do twierdzeń K. R. (1) , co do których uznano, że zasługują na nadanie im waloru wiarygodności. W pisemnych motywach zaskarżonego wyroku podkreślono, że „wprawdzie istnieją pewne okoliczności, które mogą osłabić zaufanie co od ich prawdziwości, ale całokształt przekazywanych informacji i ich analiza pozwalają na zidentyfikowanie sprawców przestępstwa” (k. 87 odwr.- strona 2 uzasadnienia). Zwrócono przy tym uwagę, że podczas czynności konfrontacji ta pokrzywdzona zeznała, iż oskarżoną pierwszy raz widzi i nie jest to osoba, która dopuściła się przestępstwa na jej szkodę, ale wygląd „jest bardzo zbliżony, ale nie identyczny z wyglądem sprawczyni” (także k. 87- strona 2 uzasadnienia). Te zeznania zostały diametralnie przez K. R. zmienione w kolejnym jej przesłuchaniu w dniu 18 czerwca 2013 roku. Pokrzywdzona miała widzieć dwie kobiety, które dokonały przestępstwa na jej (oraz B. Z. ) szkodę. Pośród nich znajdowała się ta, która uczestniczyła w czynności konfrontacji. Podając przy tym różnice w jej wyglądzie, gdy ją dostrzegła 9 czerwca ubiegłego roku wobec jej wyglądu (w tym i ubioru) w dniu 29 maja 2013 roku, kiedy to wskazana czynność na terenie Komendy (...) Policji w S. była przeprowadzona. Organ meriti wywodzi z tego, że pokrzywdzona zidentyfikowała w tym kolejnym przesłuchaniu oskarżoną. Pomijając stosunkowo krótki okres, jaki upłynął pomiędzy konfrontacją (29.05.2013r.), a tym kolejnym (18.06.2013r.) przesłuchaniem K. R. (1) to weryfikacji tej dokonano przez, jak to określono, kontrowersyjny wygląd A. N. . Rodzi się przez to pytanie, czy taki sposób rozumowania winien być aprobowany. Z pewnością trzeba tu udzielić odpowiedzi negatywnej. Zaznaczyć przy tym należy, że W. N. (1) wraz z dziećmi zamieszkuje przy ul. (...) , a mieszkanie pokrzywdzonej K. R. (1) znajduje się również w S. przy ul. (...) . Oba budynki położone są w niewielkiej od siebie odległości. W tym kontekście więc trudno uznać za odpowiadające rzeczywistości wypowiedzi pokrzywdzonej, jakoby W. N. widziała pierwszy raz dopiero po upływie dwóch miesięcy po przedmiotowym zdarzeniu. Analizując zeznania K. R. koniecznym jest zwrócenie uwagi- tak jak w przypadku B. Z. (1) - na daleko idącą ich zmienność i to w równie istotnych elementach, jak „rozpoznanie” oskarżonej. Przy określeniu wyglądu oskarżonej, który w trakcie konfrontacji miał odbiegać od tego, co pokrzywdzona widziała w dniu 12 czerwca 2013 roku, należy przede wszystkim odwołać się do zagadnienia ujawnionych przez nią wyznaczników opisujących sprawczynie dokonanej także na jej szkodę kradzieży, co uczynić należy w kontekście opisywanego ubioru tych kobiet. Jak już zaznaczono relacje K. R. (1) obarczone są cechą zmienności również w innych istotnych dla rozstrzygnięcia zagadnieniach. W pierwotnym przesłuchaniu podała ona bowiem, że brak pieniędzy w kwocie 850 złotych zauważyła 13 marca 2013 roku około godz. 13.00 dodając, że zginęły jej dwa złote pierścionki, a według B. Z. o kradzieży pokrzywdzona poinformowała go w dniu zdarzenia. Analiza zgromadzonego materiału dowodowego winna być dokonana w całokształcie zebranych elementów, w tym również w kwestiach podniesionych w apelacji obrońcy oskarżonej. W tym ujęciu określone znaczenie ma informacja nadesłana z Gimnazjum Nr (...) w S. im. (...) dotycząca obecności A. N. na zajęciach lekcyjnych w dniu 12 marca 2013 roku. Weryfikacja tej dokumentacji winna być dokonana w kontekście podawanej przez K. R. (1) godziny przybycia do niej w tej dacie dwóch kobiet, które następnie miały dokonać zaboru mienia na jej oraz B. Z. szkodę. Wskazaną problematykę należy w niniejszej sprawie rozstrzygnąć w aspekcie reguł procesu karnego, w tym zgodnie z wyrażoną w art. 4 k.p.k. zasadą obiektywizmu, ale i respektując zawartą w art. 5 § 2 k.p.k. zasadę in dubio pro reo. Stwierdzone uchybienia uzasadniają uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy Sądowi Rejonowemu w Sieradzu do ponownego rozpoznania. W trakcie tego kolejnego rozpatrzenia sprawy organ meriti zgromadzi materiał dowodowy oraz dokona jego oceny tak, aby czynności te nie były obarczone ujawnionymi w postępowaniu odwoławczym uchybieniami.