I CSK 562/24
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd Najwyższy odmówił przyjęcia skargi kasacyjnej banku dotyczącej wykładni przepisów o odsetkach od świadczeń w walucie obcej, uznając brak podstaw do jej rozpoznania.
Bank wniósł skargę kasacyjną, argumentując potrzebę wykładni przepisów o odsetkach (art. 481 § 1 i 2 k.c.) w kontekście świadczeń w walucie obcej. Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia skargi, stwierdzając, że przepisy te jasno obejmują wszelkie świadczenia pieniężne, niezależnie od waluty, i nie ma rozbieżności w orzecznictwie wymagających interwencji SN.
Sąd Najwyższy rozpatrywał skargę kasacyjną wniesioną przez Bank w W. od wyroku Sądu Apelacyjnego w Katowicach, który oddalił apelację banku w sprawie o ustalenie i zapłatę. Bank argumentował, że istnieje potrzeba dokonania wykładni przepisów art. 481 § 1 i 2 Kodeksu cywilnego w zakresie ich stosowania do świadczeń pieniężnych wyrażonych w walucie obcej. Skarżący podnosił, że świadczenia w walutach obcych nie powinny wiązać się z odsetkami w takiej samej wysokości jak świadczenia w walucie polskiej i powołał się na rozbieżne orzeczenia sądów powszechnych oraz jedno orzeczenie Sądu Najwyższego. Sąd Najwyższy, odmawiając przyjęcia skargi do rozpoznania, wyjaśnił, że potrzeba wykładni przepisów prawnych budzących poważne wątpliwości lub wywołujących rozbieżności w orzecznictwie jest przesłanką przyjęcia skargi kasacyjnej. W ocenie Sądu Najwyższego, przepisy art. 481 § 1 i 2 k.c. wprost odnoszą się do wszelkich świadczeń pieniężnych, także wyrażonych w walucie obcej, a brak jest podstaw do różnicowania stawki odsetek w zależności od waluty. Sąd wskazał, że nie stwierdzono rozbieżności w orzecznictwie, a przywołane przez bank orzeczenia nie uzasadniały przyjęcia skargi. W konsekwencji, Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania i zasądził od banku na rzecz powodów zwrot kosztów postępowania kasacyjnego.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (1)
Odpowiedź sądu
Tak, przepisy te mają zastosowanie do wszelkich świadczeń pieniężnych, niezależnie od waluty, w jakiej są wyrażone.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy uznał, że treść przepisów art. 481 § 1 i 2 k.c. wprost wskazuje na ich uniwersalne zastosowanie do wszystkich roszczeń pieniężnych, a brak jest podstaw do różnicowania stawki odsetek w zależności od waluty. Wykładnia historyczna również nie potwierdza istnienia takiego zróżnicowania w obecnym stanie prawnym.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
odmowa przyjęcia skargi kasacyjnej
Strona wygrywająca
R.M. i E.U.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| R.M. | osoba_fizyczna | powód |
| E.U. | osoba_fizyczna | powód |
| Bank w W. | spółka | pozwany |
Przepisy (6)
Główne
k.c. art. 481 § § 1
Kodeks cywilny
Przepis ma zastosowanie do wszelkich świadczeń pieniężnych, także wyrażonych w walucie obcej.
k.c. art. 481 § § 2
Kodeks cywilny
Określa stawkę odsetek ustawowych za opóźnienie, która jest stosowana niezależnie od waluty świadczenia.
Pomocnicze
k.p.c. art. 398 § 9
Kodeks postępowania cywilnego
Określa przesłanki przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania.
k.p.c. art. 398 § 9
Kodeks postępowania cywilnego
Podstawa do odmowy przyjęcia skargi kasacyjnej.
Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych art. 2 § pkt 6
Podstawa do zasądzenia kosztów postępowania kasacyjnego.
Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych art. 10 § ust. 4 pkt 2
Podstawa do zasądzenia kosztów postępowania kasacyjnego.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Przepisy art. 481 § 1 i 2 k.c. mają uniwersalne zastosowanie do świadczeń pieniężnych, niezależnie od waluty. Brak jest rozbieżności w orzecznictwie sądów powszechnych w kwestii stosowania odsetek do świadczeń w walucie obcej. Nie zachodzi potrzeba wykładni przepisów prawnych budzących poważne wątpliwości lub wywołujących rozbieżności w orzecznictwie.
Odrzucone argumenty
Potrzeba wykładni art. 481 § 1 i 2 k.c. w zakresie stosowania do świadczeń w walucie obcej. Świadczenia w walutach obcych nie powinny wiązać się z odsetkami w takiej samej wysokości jak świadczenia w walucie polskiej.
Godne uwagi sformułowania
Potrzeba, o której mowa w art. 3989 § 1 pkt 2 k.p.c., oznacza, że określony przepis, istotny z punktu widzenia podstawy prawnej zaskarżonego orzeczenia, może być rozumiany na różne sposoby, a orzecznictwo i nauka prawa albo nie wypracowały w tym przedmiocie żadnego poglądu, albo prezentują rozbieżne stanowiska. Okoliczność, że przywołane unormowania odnoszą się do wszelkich świadczeń pieniężnych, także wyrażonych w walucie obcej, wprost wynika bowiem z treści tych przepisów. W świetle art. 481 § 1 k.c. nie ma wątpliwości, że każde roszczenie pieniężne, w razie opóźnienia w jego spełnieniu, rodzi roszczenie o uiszczenie odsetek ustawowych za opóźnienie.
Skład orzekający
Beata Janiszewska
przewodniczący-sprawozdawca
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Potwierdzenie jednolitej wykładni przepisów o odsetkach od świadczeń w walucie obcej."
Ograniczenia: Dotyczy wyłącznie przesłanek przyjęcia skargi kasacyjnej i wykładni art. 481 k.c.
Wartość merytoryczna
Ocena: 5/10
Orzeczenie dotyczy ważnej kwestii praktycznej dla sektora bankowego i jego klientów – odsetek od kredytów walutowych, choć rozstrzygnięcie jest zgodne z utrwaloną linią orzeczniczą.
“Odsetki od kredytu w euro czy dolarze? Sąd Najwyższy rozwiewa wątpliwości banków.”
Sektor
bankowość
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionySN I CSK 562/24 POSTANOWIENIE 28 marca 2025 r. Sąd Najwyższy w Izbie Cywilnej w składzie: SSN Beata Janiszewska na posiedzeniu niejawnym 28 marca 2025 r. w Warszawie w sprawie z powództwa R.M. i E.U. przeciwko Bank w W. o ustalenie i zapłatę na skutek skargi kasacyjnej Bank w W. od wyroku Sądu Apelacyjnego w Katowicach z 5 października 2023 r., I ACa 649/22, 1. odmawia przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania, 2. zasądza od Bank spółki akcyjnej w W. na rzecz R.M. i E.U. kwotę 2700 (dwa tysiące siedemset) złotych z odsetkami w wysokości odsetek ustawowych za opóźnienie w spełnieniu świadczenia pieniężnego, za czas po upływie tygodnia od dnia doręczenia orzeczenia zobowiązanemu do dnia zapłaty, tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego. UZASADNIENIE Pozwany Bank S.A. w W. (dalej: bank) wniósł skargę kasacyjną od wyroku Sądu Apelacyjnego w Katowicach, którym oddalono apelację skarżącego w sprawie o ustalenie i zapłatę z powództwa E.U. i R.M. Sąd Najwyższy zważył, co następuje: Jako przyczynę przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania skarżący wskazał potrzebę dokonania wykładni przepisów prawnych budzących poważne wątpliwości lub wywołujących rozbieżności w orzecznictwie sądów. W ocenie banku potrzeba taka dotyczy art. 481 § 1 i 2 k.c. w zakresie, w jakim wspomniane unormowania mogą być stosowane do świadczeń pieniężnych wyrażonych w walucie obcej. Skarżący wyraził przy tym zapatrywanie, że świadczenia w walutach obcych nie powinny wiązać się z odsetkami w takiej samej wysokości jak świadczenia w walucie polskiej. Przedstawił również kilka orzeczeń sądów powszechnych, które rozbieżnie oceniały tę kwestię, oraz zwrócił uwagę na – mający w jego przekonaniu znaczenie dla sprawy – wyrok SN z 19 kwietnia 2007 r., I CSK 4/07. Wszystkie orzeczenia, w których wyrażono pogląd proponowany przez pozwanego, zapadły w tym samym sądzie. Potrzeba, o której mowa w art. 398 9 § 1 pkt 2 k.p.c., oznacza, że określony przepis, istotny z punktu widzenia podstawy prawnej zaskarżonego orzeczenia, może być rozumiany na różne sposoby, a orzecznictwo i nauka prawa albo nie wypracowały w tym przedmiocie żadnego poglądu, albo prezentują rozbieżne stanowiska. Uzasadnienie wniosku o przyjęcie skargi do rozpoznania powinno w takim wypadku zawierać wskazanie, które przepisy wymagają wykładni i na czym polegają poważne wątpliwości związane z ich rozumieniem lub rozbieżnościami w ich stosowaniu (zob. postanowienia SN z: 8 lipca 2009 r., I CSK 111/09 oraz 24 kwietnia 2018 r., II CSK 743/17). Rozbieżność w orzecznictwie sądów powinna natomiast zostać wykazana przez przywołanie judykatów, w których odmienne rozstrzygnięcia zapadły w stanach faktycznych nieróżniących się od siebie w relewantny prawnie sposób (zob. postanowienie SN z 7 czerwca 2015 r., III CSK 59/15). Nie zawsze jednak o występowaniu omawianej przyczyny kasacyjnej świadczy fakt wyrażenia w orzeczeniu stanowiska odmiennego od poglądu dominującego. Jest bowiem jasne, że, wobec skali działania wymiaru sprawiedliwości, w którym rozpoznawane są miliony spraw rocznie, zdarzają się rozstrzygnięcia oczywiście wątpliwe lub wręcz nietrafne. Zidentyfikowanie orzeczenia odchodzącego od zasadniczego nurtu judykacyjnego (a nawet grupy takich orzeczeń, zwłaszcza gdy wydane zostały w jednym sądzie – jak miało to miejsce w sprawie) nie musi zatem świadczyć o istnieniu rozbieżności w orzecznictwie. W sprawie nie zachodziła potrzeba wykładni art. 481 § 1 i 2 k.c. Okoliczność, że przywołane unormowania odnoszą się do wszelkich świadczeń pieniężnych, także wyrażonych w walucie obcej, wprost wynika bowiem z treści tych przepisów. W świetle art. 481 § 1 k.c. nie ma wątpliwości, że każde roszczenie pieniężne, w razie opóźnienia w jego spełnieniu, rodzi roszczenie o uiszczenie odsetek ustawowych za opóźnienie. Skoro przepisy nie różnicują stawki odsetek w zależności od waluty, to oczywiste jest, że w każdym wypadku stosowana jest stawka określona art. 481 § 2 k.c. Wniosek ten znajduje także potwierdzenie w wynikach wykładni historycznej. Dawniej rozporządzenia Rady Ministrów wydawane na podstawie art. 359 § 3 k.c. istotnie (w pewnych okresach) przewidywały różną wysokość odsetek w zależności od tego, czy dana suma wyrażona była w pieniądzu polskim czy w walucie obcej. Analogiczne rozwiązanie nie funkcjonuje jednak obecnie (i nie zawsze stosowano je w okresie obowiązywania art. 359 § 3 k.c.), co wspiera wyrażony wyżej wniosek o zakresie zastosowania art. 481 k.c. Sam skarżący dostrzega zresztą, jak się zdaje, że in casu powodom należą się jakieś odsetki. Krytykując zastosowanie w sprawie art. 481 § 2 k.c., nie proponuje jednak innego, alternatywnego względem tego unormowania, źródła, na podstawie którego można byłoby określić ich wysokość. Kierując się przedstawionymi względami, sąd najwyższy uznał, że z motywów skargi kasacyjnej nie wynika, by zachodziły przyczyny określone w art. 398 9 § 1 k.p.c., co uzasadniało odmowę przyjęcia tej skargi do rozpoznania. O kosztach orzeczono na podstawie § 2 pkt 6 w zw. z § 10 ust. 4 pkt 2 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych. Z uwagi na powyższe, na podstawie art. 398 9 § 1 k.p.c., orzeczono, jak w sentencji postanowienia. Beata Janiszewska [SOP] [r.g.]
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI