Orzeczenie · 2025-10-21

I CSK 1334/25

Sąd
Sąd Najwyższy
Miejsce
Warszawa
Data
2025-10-21
SNCywilneprawo umówWysokanajwyższy
skarga kasacyjnaSąd Najwyższyklauzule abuzywneumowa kredytowawaloryzacja walutowazarzut potrąceniakoszty postępowania

Sąd Najwyższy w Izbie Cywilnej rozpoznał skargę kasacyjną wniesioną przez Bank [...] S.A. w W. od wyroku Sądu Apelacyjnego w Warszawie z dnia 21 października 2024 r., sygn. V ACa 2120/22. Sprawa dotyczyła powództwa A. S. o zapłatę i ustalenie. Sąd Apelacyjny, zmieniając wyrok Sądu Okręgowego, wyeliminował zastrzeżenie dotyczące uzależnienia spełnienia świadczenia przez pozwanego od zapłaty przez powódkę kwoty 375 250 zł lub zabezpieczenia roszczenia banku, a także zasądził dalsze odsetki. Skarżący bank wniósł o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania, wskazując na przesłankę istotnego zagadnienia prawnego (art. 398^9 § 1 pkt 1 k.p.c.). Sąd Najwyższy przypomniał, że skarga kasacyjna jest środkiem nadzwyczajnym, a jej przyjęcie do rozpoznania wymaga spełnienia określonych przesłanek, mających na celu realizację funkcji publicznoprawnych. W ocenie Sądu Najwyższego, skarżący nie wykazał skutecznie istnienia istotnego zagadnienia prawnego. Sąd wskazał, że kwestie dotyczące abuzywności klauzul waloryzacyjnych w umowach kredytowych, dopuszczalności utrzymania umowy w mocy po wyeliminowaniu klauzul abuzywnych, stosowania art. 358 § 2 k.c., a także wykładni pojęcia interesu prawnego, były już wielokrotnie rozstrzygane w orzecznictwie Sądu Najwyższego i Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej. W szczególności, Sąd Najwyższy odwołał się do uchwały pełnego składu Izby Cywilnej z 25 kwietnia 2024 r. (III CZP 25/22), która doprowadziła do jednolitej wykładni przepisów. Sąd Najwyższy uznał, że zarzut potrącenia nie mógł być uwzględniony z powodu niespełnienia przesłanki wymagalności wierzytelności. Podkreślono również, że rodzaj zatrudnienia i wykształcenie konsumenta nie mają znaczenia dla oceny abuzywności postanowień umowy, jeśli bankowi przyznano nieograniczoną swobodę kształtowania świadczeń kredytobiorcy. Wobec braku przesłanek do przyjęcia skargi, Sąd Najwyższy odmówił jej rozpoznania i orzekł o kosztach postępowania kasacyjnego.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Wysoka
Do czego można powołać

Uzasadnienie odmowy przyjęcia skargi kasacyjnej z powodu braku istotnego zagadnienia prawnego, gdy kwestie były już rozstrzygane w orzecznictwie. Potwierdzenie utrwalonej linii orzeczniczej dotyczącej klauzul abuzywnych w umowach kredytowych i zarzutu potrącenia.

Ograniczenia stosowania

Dotyczy specyficznej procedury odmowy przyjęcia skargi kasacyjnej. Konkretyzacja stosowania przepisów k.p.c. dotyczących skargi kasacyjnej.

Zagadnienia prawne (3)

Czy w sprawie zachodzi istotne zagadnienie prawne lub potrzeba wykładni przepisów prawnych budzących poważne wątpliwości lub wywołujących rozbieżności w orzecznictwie, uzasadniające przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, w sprawie nie zachodzą przesłanki uzasadniające przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania.

Uzasadnienie

Kwestie podniesione w skardze kasacyjnej, dotyczące abuzywności klauzul waloryzacyjnych w umowach kredytowych, dopuszczalności utrzymania umowy w mocy po wyeliminowaniu klauzul abuzywnych, stosowania art. 358 § 2 k.c., a także wykładni pojęcia interesu prawnego, były już wielokrotnie rozstrzygane w orzecznictwie Sądu Najwyższego i TSUE, a uchwała III CZP 25/22 doprowadziła do jednolitej wykładni.

Czy zarzut potrącenia może być uwzględniony, jeśli wierzytelność zgłaszana przez bank nie jest wymagalna?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, zarzut potrącenia nie może być uwzględniony z powodu niespełnienia przesłanki wymagalności roszczenia określonej w art. 498 § 1 k.c.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy zaakceptował wywód Sądu Apelacyjnego w tym zakresie, wskazując na brak wymagalności wierzytelności banku jako podstawę do nieuwzględnienia zarzutu potrącenia.

Czy rodzaj zatrudnienia i wykształcenie konsumenta mają znaczenie dla oceny abuzywności postanowień umowy kredytowej, w której bankowi przyznano nieograniczoną swobodę kształtowania świadczeń?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, rodzaj zatrudnienia i wykształcenie konsumenta nie mają znaczenia dla oceny abuzywności postanowień umowy, jeśli bankowi przyznano nieograniczoną swobodę kształtowania wysokości świadczeń kredytobiorcy.

Uzasadnienie

O abuzywności postanowień decyduje ich treść, a nie cechy konsumenta, jeśli postanowienia te przyznają bankowi nieograniczoną swobodę w kształtowaniu świadczeń.

Rozstrzygnięcie
Decyzja
Odmowa przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania
Strona wygrywająca
Bank [...] spółka akcyjna w W.

Strony

NazwaTypRola
A. S.osoba_fizycznapowód
Bank [...] spółka akcyjna w W.spółkapozwany

Przepisy (9)

Główne

k.p.c. art. 398^9 § § 1

Kodeks postępowania cywilnego

Instytucja przedsądu służy selekcji skarg kasacyjnych pod kątem realizacji ich funkcji publicznoprawnych (istotne zagadnienie prawne, potrzeba wykładni, nieważność postępowania, oczywista zasadność skargi).

k.p.c. art. 398^9 § § 1 pkt 1

Kodeks postępowania cywilnego

Przesłanka istotnego zagadnienia prawnego wymaga, aby zagadnienie było nowe, nierozwiązane dotychczas w orzecznictwie, a jego wyjaśnienie przyczyniło się do rozwoju prawa.

k.c. art. 498 § § 1

Kodeks cywilny

Dla skuteczności zarzutu potrącenia konieczne jest, aby wierzytelność była wymagalna.

Pomocnicze

k.p.c. art. 203 § 1

Kodeks postępowania cywilnego

Dla skuteczności podniesienia zarzutu potrącenia i odbioru oświadczenia wystarczające jest pełnomocnictwo procesowe.

k.c. art. 358 § § 2

Kodeks cywilny

k.c. art. 189

Kodeks cywilny

Pr. bank. art. 111 § ust. 1 pkt 4

Prawo bankowe

Pr. bank. art. 69 § ust. 3

Prawo bankowe

k.p.c. art. 98 § § 1, 1^3

Kodeks postępowania cywilnego

Argumenty

Skuteczne argumenty

Brak istotnego zagadnienia prawnego lub potrzeby wykładni przepisów uzasadniającej przyjęcie skargi kasacyjnej. • Kwestie podniesione w skardze zostały już rozstrzygnięte w orzecznictwie. • Brak wymagalności wierzytelności banku uniemożliwia uwzględnienie zarzutu potrącenia. • Rodzaj zatrudnienia i wykształcenie konsumenta nie mają znaczenia dla oceny abuzywności klauzul przyznających bankowi nieograniczoną swobodę.

Godne uwagi sformułowania

Skarga kasacyjna [...] nie służy [...] jako ogólnie dostępny środek zaskarżenia orzeczeń umożliwiający rozpoznanie sprawy w kolejnej instancji sądowej. • Koniecznej selekcji skarg pod kątem realizacji tego celu służy instytucja tzw. przedsądu, ustanowiona w art. 398^9 k.p.c. • Ten etap postępowania przed Sądem Najwyższym jest ograniczony wyłącznie do zbadania przesłanek przewidzianych w art. 398^9 § 1 pkt 1-4 k.p.c., nie służy zaś merytorycznej ocenie skargi kasacyjnej. • Nie jest rolą Sądu Najwyższego korygowanie ewentualnych błędów w zakresie stosowania czy wykładni prawa w każdej indywidualnej sprawie. • W orzecznictwie wskazano również, że nie można przyjąć, aby postanowienia umowy kredytowej odsyłające do kursu stosowanego przez bank były odzwierciedleniem ogólnej normy, przewidującej obowiązek ogłaszania kursów walut, wyrażonej w art. 111 ust. 1 pkt 4 ustawy - Prawo bankowe.

Skład orzekający

Piotr Telusiewicz

SSN

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Uzasadnienie odmowy przyjęcia skargi kasacyjnej z powodu braku istotnego zagadnienia prawnego, gdy kwestie były już rozstrzygane w orzecznictwie. Potwierdzenie utrwalonej linii orzeczniczej dotyczącej klauzul abuzywnych w umowach kredytowych i zarzutu potrącenia."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej procedury odmowy przyjęcia skargi kasacyjnej. Konkretyzacja stosowania przepisów k.p.c. dotyczących skargi kasacyjnej.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Orzeczenie SN dotyczące odmowy przyjęcia skargi kasacyjnej w sprawie o klauzule abuzywne jest istotne dla prawników procesowych i bankowych, pokazując rygoryzm SN w selekcji spraw.

Sąd Najwyższy zamyka drzwi skargom kasacyjnym: kiedy Twoja sprawa nie trafi na wokandę SN?

Dane finansowe

zwrot kosztów postępowania kasacyjnego: 5400 PLN

Sektor

bankowość

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo
Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.

Przeczytaj pełny tekst