I CSK 1334/25
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd Najwyższy w Izbie Cywilnej rozpoznał skargę kasacyjną wniesioną przez Bank [...] S.A. w W. od wyroku Sądu Apelacyjnego w Warszawie z dnia 21 października 2024 r., sygn. V ACa 2120/22. Sprawa dotyczyła powództwa A. S. o zapłatę i ustalenie. Sąd Apelacyjny, zmieniając wyrok Sądu Okręgowego, wyeliminował zastrzeżenie dotyczące uzależnienia spełnienia świadczenia przez pozwanego od zapłaty przez powódkę kwoty 375 250 zł lub zabezpieczenia roszczenia banku, a także zasądził dalsze odsetki. Skarżący bank wniósł o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania, wskazując na przesłankę istotnego zagadnienia prawnego (art. 398^9 § 1 pkt 1 k.p.c.). Sąd Najwyższy przypomniał, że skarga kasacyjna jest środkiem nadzwyczajnym, a jej przyjęcie do rozpoznania wymaga spełnienia określonych przesłanek, mających na celu realizację funkcji publicznoprawnych. W ocenie Sądu Najwyższego, skarżący nie wykazał skutecznie istnienia istotnego zagadnienia prawnego. Sąd wskazał, że kwestie dotyczące abuzywności klauzul waloryzacyjnych w umowach kredytowych, dopuszczalności utrzymania umowy w mocy po wyeliminowaniu klauzul abuzywnych, stosowania art. 358 § 2 k.c., a także wykładni pojęcia interesu prawnego, były już wielokrotnie rozstrzygane w orzecznictwie Sądu Najwyższego i Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej. W szczególności, Sąd Najwyższy odwołał się do uchwały pełnego składu Izby Cywilnej z 25 kwietnia 2024 r. (III CZP 25/22), która doprowadziła do jednolitej wykładni przepisów. Sąd Najwyższy uznał, że zarzut potrącenia nie mógł być uwzględniony z powodu niespełnienia przesłanki wymagalności wierzytelności. Podkreślono również, że rodzaj zatrudnienia i wykształcenie konsumenta nie mają znaczenia dla oceny abuzywności postanowień umowy, jeśli bankowi przyznano nieograniczoną swobodę kształtowania świadczeń kredytobiorcy. Wobec braku przesłanek do przyjęcia skargi, Sąd Najwyższy odmówił jej rozpoznania i orzekł o kosztach postępowania kasacyjnego.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaUzasadnienie odmowy przyjęcia skargi kasacyjnej z powodu braku istotnego zagadnienia prawnego, gdy kwestie były już rozstrzygane w orzecznictwie. Potwierdzenie utrwalonej linii orzeczniczej dotyczącej klauzul abuzywnych w umowach kredytowych i zarzutu potrącenia.
Dotyczy specyficznej procedury odmowy przyjęcia skargi kasacyjnej. Konkretyzacja stosowania przepisów k.p.c. dotyczących skargi kasacyjnej.
Zagadnienia prawne (3)
Czy w sprawie zachodzi istotne zagadnienie prawne lub potrzeba wykładni przepisów prawnych budzących poważne wątpliwości lub wywołujących rozbieżności w orzecznictwie, uzasadniające przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, w sprawie nie zachodzą przesłanki uzasadniające przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania.
Uzasadnienie
Kwestie podniesione w skardze kasacyjnej, dotyczące abuzywności klauzul waloryzacyjnych w umowach kredytowych, dopuszczalności utrzymania umowy w mocy po wyeliminowaniu klauzul abuzywnych, stosowania art. 358 § 2 k.c., a także wykładni pojęcia interesu prawnego, były już wielokrotnie rozstrzygane w orzecznictwie Sądu Najwyższego i TSUE, a uchwała III CZP 25/22 doprowadziła do jednolitej wykładni.
Czy zarzut potrącenia może być uwzględniony, jeśli wierzytelność zgłaszana przez bank nie jest wymagalna?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, zarzut potrącenia nie może być uwzględniony z powodu niespełnienia przesłanki wymagalności roszczenia określonej w art. 498 § 1 k.c.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy zaakceptował wywód Sądu Apelacyjnego w tym zakresie, wskazując na brak wymagalności wierzytelności banku jako podstawę do nieuwzględnienia zarzutu potrącenia.
Czy rodzaj zatrudnienia i wykształcenie konsumenta mają znaczenie dla oceny abuzywności postanowień umowy kredytowej, w której bankowi przyznano nieograniczoną swobodę kształtowania świadczeń?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, rodzaj zatrudnienia i wykształcenie konsumenta nie mają znaczenia dla oceny abuzywności postanowień umowy, jeśli bankowi przyznano nieograniczoną swobodę kształtowania wysokości świadczeń kredytobiorcy.
Uzasadnienie
O abuzywności postanowień decyduje ich treść, a nie cechy konsumenta, jeśli postanowienia te przyznają bankowi nieograniczoną swobodę w kształtowaniu świadczeń.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| A. S. | osoba_fizyczna | powód |
| Bank [...] spółka akcyjna w W. | spółka | pozwany |
Przepisy (9)
Główne
k.p.c. art. 398^9 § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Instytucja przedsądu służy selekcji skarg kasacyjnych pod kątem realizacji ich funkcji publicznoprawnych (istotne zagadnienie prawne, potrzeba wykładni, nieważność postępowania, oczywista zasadność skargi).
k.p.c. art. 398^9 § § 1 pkt 1
Kodeks postępowania cywilnego
Przesłanka istotnego zagadnienia prawnego wymaga, aby zagadnienie było nowe, nierozwiązane dotychczas w orzecznictwie, a jego wyjaśnienie przyczyniło się do rozwoju prawa.
k.c. art. 498 § § 1
Kodeks cywilny
Dla skuteczności zarzutu potrącenia konieczne jest, aby wierzytelność była wymagalna.
Pomocnicze
k.p.c. art. 203 § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Dla skuteczności podniesienia zarzutu potrącenia i odbioru oświadczenia wystarczające jest pełnomocnictwo procesowe.
k.c. art. 358 § § 2
Kodeks cywilny
k.c. art. 189
Kodeks cywilny
Pr. bank. art. 111 § ust. 1 pkt 4
Prawo bankowe
Pr. bank. art. 69 § ust. 3
Prawo bankowe
k.p.c. art. 98 § § 1, 1^3
Kodeks postępowania cywilnego
Argumenty
Skuteczne argumenty
Brak istotnego zagadnienia prawnego lub potrzeby wykładni przepisów uzasadniającej przyjęcie skargi kasacyjnej. • Kwestie podniesione w skardze zostały już rozstrzygnięte w orzecznictwie. • Brak wymagalności wierzytelności banku uniemożliwia uwzględnienie zarzutu potrącenia. • Rodzaj zatrudnienia i wykształcenie konsumenta nie mają znaczenia dla oceny abuzywności klauzul przyznających bankowi nieograniczoną swobodę.
Godne uwagi sformułowania
Skarga kasacyjna [...] nie służy [...] jako ogólnie dostępny środek zaskarżenia orzeczeń umożliwiający rozpoznanie sprawy w kolejnej instancji sądowej. • Koniecznej selekcji skarg pod kątem realizacji tego celu służy instytucja tzw. przedsądu, ustanowiona w art. 398^9 k.p.c. • Ten etap postępowania przed Sądem Najwyższym jest ograniczony wyłącznie do zbadania przesłanek przewidzianych w art. 398^9 § 1 pkt 1-4 k.p.c., nie służy zaś merytorycznej ocenie skargi kasacyjnej. • Nie jest rolą Sądu Najwyższego korygowanie ewentualnych błędów w zakresie stosowania czy wykładni prawa w każdej indywidualnej sprawie. • W orzecznictwie wskazano również, że nie można przyjąć, aby postanowienia umowy kredytowej odsyłające do kursu stosowanego przez bank były odzwierciedleniem ogólnej normy, przewidującej obowiązek ogłaszania kursów walut, wyrażonej w art. 111 ust. 1 pkt 4 ustawy - Prawo bankowe.
Skład orzekający
Piotr Telusiewicz
SSN
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Uzasadnienie odmowy przyjęcia skargi kasacyjnej z powodu braku istotnego zagadnienia prawnego, gdy kwestie były już rozstrzygane w orzecznictwie. Potwierdzenie utrwalonej linii orzeczniczej dotyczącej klauzul abuzywnych w umowach kredytowych i zarzutu potrącenia."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej procedury odmowy przyjęcia skargi kasacyjnej. Konkretyzacja stosowania przepisów k.p.c. dotyczących skargi kasacyjnej.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Orzeczenie SN dotyczące odmowy przyjęcia skargi kasacyjnej w sprawie o klauzule abuzywne jest istotne dla prawników procesowych i bankowych, pokazując rygoryzm SN w selekcji spraw.
“Sąd Najwyższy zamyka drzwi skargom kasacyjnym: kiedy Twoja sprawa nie trafi na wokandę SN?”
Dane finansowe
zwrot kosztów postępowania kasacyjnego: 5400 PLN
Sektor
bankowość
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.