I CSK 1306/25

Sąd NajwyższyWarszawa2025-07-15
SNCywilneprawo rzeczoweŚrednianajwyższy
skarga kasacyjnaSąd Najwyższybonifikatalokal komunalnyustawa o gospodarce nieruchomościamikoszty postępowaniaprzedsąd

Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania z powodu braku spełnienia przesłanek formalnych, uznając, że nie zachodzi potrzeba wykładni przepisów budzących wątpliwości.

M.S. wniosła skargę kasacyjną od wyroku Sądu Apelacyjnego w Warszawie w sprawie o zapłatę. Sąd Najwyższy, rozpatrując wniosek o przyjęcie skargi do rozpoznania, stwierdził, że nie zostały spełnione przesłanki określone w art. 398^9 § 1 k.p.c., w szczególności brak było istotnego zagadnienia prawnego lub potrzeby wykładni przepisów budzących poważne wątpliwości. Skarga nie była też oczywiście uzasadniona ani nie stwierdzono nieważności postępowania. W konsekwencji, Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia skargi do rozpoznania i zasądził od pozwanej na rzecz powoda koszty postępowania kasacyjnego.

W sprawie z powództwa Miasta Stołecznego Warszawy przeciwko M.S. o zapłatę, pozwana wniosła skargę kasacyjną od wyroku Sądu Apelacyjnego w Warszawie. Sąd Najwyższy, działając na posiedzeniu niejawnym, rozpoznał wniosek o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania. Zgodnie z art. 398^9 § 1 Kodeksu postępowania cywilnego, Sąd Najwyższy przyjmuje skargę do rozpoznania, jeżeli w sprawie występuje istotne zagadnienie prawne, istnieje potrzeba wykładni przepisów budzących poważne wątpliwości lub rozbieżności w orzecznictwie, zachodzi nieważność postępowania, lub skarga jest oczywiście uzasadniona. Sąd Najwyższy podkreślił, że skarga kasacyjna jest środkiem nadzwyczajnym, a instytucja przedsądu ma na celu selekcję spraw. W niniejszej sprawie pozwana powołała się na potrzebę wykładni art. 68 ust. 2a pkt 5 w zw. z lit. b) ustawy o gospodarce nieruchomościami (u.g.n.). Sąd Najwyższy uznał jednak, że nie zachodzi potrzeba wykładni przepisów, gdyż Sąd Najwyższy zajął już stanowisko w podobnych kwestiach, wyjaśniając, że udzielenie bonifikaty jest przywilejem finansowym i wymaga ścisłej wykładni przepisów. Kluczowe jest, aby nabycie innego lokalu lub nieruchomości nastąpiło po zbyciu lokalu objętego bonifikatą i aby środki ze sprzedaży zostały wydatkowane na ten cel. Sąd Najwyższy przywołał swoje wcześniejsze orzecznictwo, w tym uchwałę III CZP 4/12 i wyrok IV CSK 265/14, potwierdzające te zasady. W związku z brakiem spełnienia przesłanek formalnych, Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania i zasądził od pozwanej na rzecz powoda zwrot kosztów zastępstwa procesowego w postępowaniu kasacyjnym.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Nie, skarga kasacyjna nie spełnia przesłanek do jej przyjęcia do rozpoznania.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy stwierdził, że pozwana nie wykazała istnienia istotnego zagadnienia prawnego ani potrzeby wykładni przepisów budzących poważne wątpliwości lub rozbieżności w orzecznictwie. Sąd Najwyższy wielokrotnie wypowiadał się w kwestii wykładni przepisów dotyczących bonifikat, a stanowisko w sprawie kolejności czynności prawnych i celu zakupu lokalu jest ugruntowane.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

Odmowa przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania

Strona wygrywająca

Miasto Stołeczne Warszawa

Strony

NazwaTypRola
Miasto Stołeczne Warszawaorgan_państwowypowód
M.S.osoba_fizycznapozwana

Przepisy (7)

Główne

k.p.c. art. 398^9 § § 1

Kodeks postępowania cywilnego

Sąd Najwyższy przyjmuje skargę kasacyjną do rozpoznania, jeżeli: (1) w sprawie występuje istotne zagadnienie prawne; (2) istnieje potrzeba wykładni przepisów prawnych budzących poważne wątpliwości lub wywołujących rozbieżności w orzecznictwie sądów; (3) zachodzi nieważność postępowania lub (4) skarga kasacyjna jest oczywiście uzasadniona. Sąd Najwyższy bada tylko wskazane w skardze kasacyjnej okoliczności uzasadniające wniosek o przyjęcie jej do rozpoznania.

u.g.n. art. 68 § ust. 2a pkt 5

Ustawa o gospodarce nieruchomościami

Przepis określający warunki wyłączenia obowiązku zwrotu bonifikaty udzielonej przy sprzedaży lokalu.

Pomocnicze

k.p.c. art. 398^9 § § 2

Kodeks postępowania cywilnego

k.p.c. art. 98 § § 1-1^1

Kodeks postępowania cywilnego

Dotyczy zasad zasądzania kosztów postępowania.

k.p.c. art. 108 § § 1

Kodeks postępowania cywilnego

Dotyczy rozstrzygnięcia o kosztach w orzeczeniu kończącym postępowanie.

k.p.c. art. 391 § § 1

Kodeks postępowania cywilnego

Dotyczy kosztów w postępowaniu apelacyjnym, stosowany przez analogię w postępowaniu kasacyjnym.

k.p.c. art. 398^21

Kodeks postępowania cywilnego

Dotyczy kosztów w postępowaniu kasacyjnym.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Brak spełnienia przez skargę kasacyjną przesłanek formalnych określonych w art. 398^9 § 1 k.p.c. Sąd Najwyższy zajął już stanowisko w kwestii wykładni przepisów dotyczących bonifikat i kolejności czynności prawnych. Nie zachodzi potrzeba wykładni przepisów budzących poważne wątpliwości lub rozbieżności w orzecznictwie.

Godne uwagi sformułowania

Skarga kasacyjna nie kwalifikowała się do przyjęcia celem jej merytorycznego rozpoznania. Skarga kasacyjna została ukształtowana w przepisach Kodeksu postępowania cywilnego jako nadzwyczajny środek zaskarżenia, nakierowany na ochronę interesu publicznego przez zapewnienie rozwoju prawa, jednolitości orzecznictwa oraz prawidłowej wykładni, a także w celu usunięcia z obrotu prawnego orzeczeń wydanych w postępowaniu dotkniętym nieważnością lub oczywiście wadliwych, nie zaś jako ogólnie dostępny środek zaskarżenia orzeczeń umożliwiający rozpoznanie sprawy w kolejnej instancji sądowej. udzielenie bonifikaty stanowi istotny przywilej finansowy nabywcy lokalu komunalnego, uzyskany kosztem środków publicznych.

Skład orzekający

Ewa Stefańska

SSN

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Uzasadnienie odmowy przyjęcia skargi kasacyjnej z powodu niespełnienia przesłanek formalnych, w szczególności w sprawach dotyczących wykładni przepisów o bonifikatach przy sprzedaży lokali komunalnych."

Ograniczenia: Dotyczy wyłącznie etapu przedsądu w postępowaniu kasacyjnym i oceny formalnych przesłanek przyjęcia skargi.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Orzeczenie wyjaśnia istotne zasady dotyczące skargi kasacyjnej i wykładni przepisów o bonifikatach, co jest ważne dla prawników procesowych i specjalistów od nieruchomości, ale nie zawiera przełomowych wniosków.

Kiedy Sąd Najwyższy odrzuci Twoją skargę kasacyjną? Kluczowe przesłanki formalne.

Dane finansowe

zwrot kosztów zastępstwa procesowego: 2700 PLN

Sektor

nieruchomości

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
SN
I CSK 1306/25
POSTANOWIENIE
15 lipca 2025 r.
Sąd Najwyższy w Izbie Cywilnej w składzie:
SSN Ewa Stefańska
na posiedzeniu niejawnym 15 lipca 2025 r. w Warszawie
‎
w sprawie z powództwa Miasta Stołecznego Warszawa
‎
przeciwko M.S.
o zapłatę,
‎
na skutek skargi kasacyjnej M.S.
od wyroku Sądu Apelacyjnego w Warszawie
‎
z 24 lipca 2024 r., VI ACa 2059/22,
1) odmawia przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania;
2) zasądza od pozwanej na rzecz powoda 2700 zł (dwa tysiące siedemset) tytułem zwrotu kosztów zastępstwa procesowego w postępowaniu kasacyjnym.
ag
UZASADNIENIE
Pozwana M.S. wniosła skargę kasacyjną od wyroku Sądu Apelacyjnego w Warszawie z 24 lipca 2024 r. w sprawie z powództwa miasta stołecznego Warszawy o zapłatę.
W odpowiedzi powód wniósł o odmowę przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania i zasądzenie na jego rzecz kosztów zastępstwa procesowego w postępowaniu kasacyjnym.
Sąd Najwyższy zważył, co następuje:
Skarga kasacyjna nie kwalifikowała się do przyjęcia celem jej merytorycznego rozpoznania.
Zgodnie z treścią art. 398
9
§ 1 k.p.c., Sąd Najwyższy przyjmuje skargę kasacyjną do rozpoznania, jeżeli: (1) w sprawie występuje istotne zagadnienie prawne; (2) istnieje potrzeba wykładni przepisów prawnych budzących poważne wątpliwości lub wywołujących rozbieżności w orzecznictwie sądów; (3) zachodzi nieważność postępowania lub (4) skarga kasacyjna jest oczywiście uzasadniona. Sąd Najwyższy bada tylko wskazane w skardze kasacyjnej okoliczności uzasadniające wniosek o przyjęcie jej do rozpoznania, a nie podstawy kasacyjne i ich uzasadnienie.
Skarga kasacyjna została ukształtowana w przepisach Kodeksu postępowania cywilnego jako nadzwyczajny środek zaskarżenia, nakierowany na ochronę interesu publicznego przez zapewnienie rozwoju prawa, jednolitości orzecznictwa oraz prawidłowej wykładni, a także w celu usunięcia z obrotu prawnego orzeczeń wydanych w postępowaniu dotkniętym nieważnością lub oczywiście wadliwych, nie zaś jako ogólnie dostępny środek zaskarżenia orzeczeń umożliwiający rozpoznanie sprawy w kolejnej instancji sądowej. Koniecznej selekcji skarg pod kątem realizacji tego celu służy instytucja tzw. przedsądu, ustanowiona w art. 398
9
k.p.c., w ramach której Sąd Najwyższy dokonuje wstępnej oceny skargi kasacyjnej. Ten etap postępowania przed Sądem Najwyższym jest ograniczony – co należy podkreślić – wyłącznie do zbadania przesłanek przewidzianych
‎
w art. 398
9
§ 1 pkt 1-4 k.p.c., nie obejmuje zaś merytorycznej oceny skargi kasacyjnej. W razie spełnienia co najmniej jednej z tych przesłanek, przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania jest usprawiedliwione.
Jako uzasadnienie wniosku o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania
wskazano
potrzebę wykładni przepisów prawnych wywołujących rozbieżności w orzecznictwie, tj.
art. 68 ust. 2a pkt 5 w zw. z lit. b) u.g.n
.
P
owołanie się na przesłankę przedsądu przewidzianą w art. 398
9
§ 1
‎
pkt 2 k.p.c. wymaga wskazania przepisu prawa, którego wykładnia budzi wątpliwości, określenia zakresu koniecznej wykładni, wykazania, że wątpliwości interpretacyjne mają poważny charakter i wymagają zajęcia stanowiska przez Sąd Najwyższy, a jeżeli podstawą wniosku w tym zakresie jest twierdzenie
‎
o występujących w orzecznictwie sądowym rozbieżnościach wynikających
‎
z dokonywania przez sądy różnej wykładni przepisu, konieczne jest wskazanie rozbieżnych orzeczeń, dokonanie ich analizy i wykazanie, że rozbieżność wynika
‎
z różnej wykładni przepisu (zob. postanowienia SN: z 15 października 2002 r.
‎
II CZ 102/02; z 28 marca 2007 r., II CSK 84/07; z 11 stycznia 2008 r., I UK 283/07
‎
i z 8 lipca 2008 r., I CSK 111/08).
Potrzeba wykładni przepisów nie występuje, jeżeli Sąd Najwyższy zajął już stanowisko w określonej kwestii, a nie zachodzi potrzeba jego zmiany.
Sąd Najwyższy wyjaśnił, że
udzielenie bonifikaty stanowi istotny przywilej finansowy nabywcy lokalu komunalnego, uzyskany kosztem środków publicznych. Te względy uzasadniają pogląd o konieczności ścisłej wykładni przepisów normujących reguły korzystania przez nabywców z przyznanego im przywileju. Wykładnia językowa art. 68 ust. 2a pkt 5 u.g.n. prowadzi do wniosku, że warunkiem zastosowania tego przepisu, a tym samym wyłączenia obowiązku zwrotu kwoty równej udzielonej bonifikacie po jej waloryzacji, jest nabycie innego lokalu mieszkalnego albo nieruchomości przeznaczonej lub wykorzystanej na cele mieszkaniowe, które nastąpiło po zbyciu lokalu objętego bonifikatą, i wydatkowanie - na nabycie tego innego lokalu albo innej nieruchomości o określonym przeznaczeniu - środków uzyskanych ze sprzedaży.
Dla oceny, czy powstał obowiązek zwrotu bonifikaty ważna jest zarówno kolejność następujących po sobie czynności prawnych (najpierw sprzedaż lokalu kupionego z bonifikatą, a następnie dopiero zakup innego lokalu, innej nieruchomości lub udziału w innej nieruchomości przeznaczonej lub wykorzystywanej na cele mieszkaniowe), jak i cel zakupu udziału w nieruchomości nakierowany na umożliwienie zaspokojenia potrzeb mieszkaniowych zbywcy w tej nieruchomości, których w innym przypadku nie mógłby realizować, skoro zbył dotychczas zajmowany lokal mieszkalny, a innego mieszkania nie posiada (zob. uchwałę SN z 30 marca 2012 r., III CZP 4/12; wyrok SN z 12 lutego 2015 r., IV CSK 265/14; postanowienia SN z 17 lipca 2024 r.,
‎
I CSK 916/23  i z 13 sierpnia 2024 r., I CSK 1130/23)
.
Z przytoczonych względów należało odmówić przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania
.
Z tych względów, na podstawie art. 398
9
§ 2, art. 98 § 1-1
1
, art. 108 § 1,
‎
‎art. 391 § 1 i art. 398
21
k.p.c., Sąd Najwyższy orzekł jak w sentencji.
(M.T.)
[a.ł]
‎

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI