II CSK 520/17

Sąd Najwyższy2017-12-21
SNCywilneprawo rzeczoweŚrednianajwyższy
skarga kasacyjnaSąd Najwyższyzastaw rejestrowyrejestr zastawówupadłość bankusyndyk masy upadłościkoszty postępowaniawykładnia prawa

Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania, uznając, że podniesione zagadnienia prawne nie spełniają kryteriów określonych w art. 398^9 § 1 k.p.c.

Sąd Najwyższy rozpatrywał skargę kasacyjną od postanowienia Sądu Okręgowego w Ł. w sprawie dotyczącej zmiany wpisu w rejestrze zastawów. Skarżąca Spółka wskazała na potrzebę wykładni przepisów ustawy o zastawie rejestrowym i rejestrze zastawów oraz na potrzebę zajęcia stanowiska w kwestii uczestnictwa w postępowaniu upadłego banku. Sąd Najwyższy uznał, że kluczowe zagadnienie zostało już rozstrzygnięte w uchwale III CZP 6/17, a pozostałe wątpliwości nie są istotne.

Sąd Najwyższy w składzie sędzi Anna Kozłowska rozpoznał skargę kasacyjną H. [...] Spółki z o.o. od postanowienia Sądu Okręgowego w Ł. z dnia 25 stycznia 2017 r. w sprawie o zmianę wpisu, z wniosku Narodowego Banku Polskiego z udziałem m.in. Syndyka Masy Upadłości [...] Banku w upadłości. Skarżąca Spółka wniosła o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania, wskazując na potrzebę wykładni art. 3 ust. 2 pkt 2 i 3 ustawy o zastawie rejestrowym i rejestrze zastawów oraz na potrzebę zajęcia stanowiska w kwestii uczestnictwa w postępowaniu rejestrowym upadłego banku. Sąd Najwyższy, powołując się na art. 398^9 § 1 k.p.c., podkreślił, że skarga kasacyjna jest środkiem nadzwyczajnym, a jej przyjęcie wymaga spełnienia określonych przesłanek, takich jak istnienie istotnego zagadnienia prawnego, potrzeba wykładni przepisów budzących wątpliwości lub rozbieżności w orzecznictwie, nieważność postępowania lub oczywista zasadność skargi. Sąd zauważył, że zagadnienie dotyczące uczestnictwa syndyka masy upadłości banku w postępowaniu o zmianę zastawnika zostało już rozstrzygnięte w uchwale Sądu Najwyższego z dnia 18 maja 2017 r., sygn. III CZP 6/17, która stanowi, że w takiej sytuacji obligatoryjnym uczestnikiem jest syndyk. Wobec tego wątpliwość wyrażana przez skarżącego utraciła prawną doniosłość. Sąd uznał również, że wątpliwość co do zakresu stosowania art. 3 ustawy o zastawie rejestrowym i rejestrze zastawów do umowy przelewu wierzytelności zabezpieczonej zastawem rejestrowym nie jest istotna, gdyż zakres stosowania przepisu wynika z jego treści i dotyczy umowy zastawniczej. W konsekwencji, Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania na podstawie art. 398^9 § 2 k.p.c. i zasądził od skarżącej Spółki na rzecz Narodowego Banku Polskiego kwotę 240 zł tytułem zwrotu kosztów zastępstwa procesowego w postępowaniu kasacyjnym.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Zakres stosowania przepisu wynika z jego treści i dotyczy umowy zastawniczej, a nie umów nabycia wierzytelności zabezpieczonej zastawem.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że przepis dotyczy umowy ustanowienia zastawu, a nie umów nabycia wierzytelności zabezpieczonej zastawem, co wynika z treści przepisu.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

odmowa przyjęcia skargi kasacyjnej

Strona wygrywająca

Narodowy Bank Polski

Strony

NazwaTypRola
Narodowy Bank Polskiinstytucjawnioskodawca
H. [...] Spółka z ograniczoną odpowiedzialnościąspółkauczestniczka postępowania
H. [X] Spółka z ograniczoną odpowiedzialnościąspółkauczestniczka postępowania
Syndyk Masy Upadłości [...] Banku [...] w upadłości likwidacyjnejinneuczestnik postępowania

Przepisy (6)

Główne

k.p.c. art. 398^9 § § 1

Kodeks postępowania cywilnego

Określa przesłanki przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania przez Sąd Najwyższy.

u.z.r.i.r.z. art. 3 § ust. 2 pkt 2 i 3

Ustawa o zastawie rejestrowym i rejestrze zastawów

Przepisy, których wykładni domagała się skarżąca, dotyczące wymogów wpisu zmian w rejestrze.

Pomocnicze

k.p.c. art. 398^9 § § 2

Kodeks postępowania cywilnego

Stanowi podstawę do odmowy przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania.

k.p.c. art. 520 § § 3

Kodeks postępowania cywilnego

Podstawa orzekania o kosztach postępowania w sytuacji braku przyjęcia skargi kasacyjnej.

u.z.r.i.r.z. art. 2

Ustawa o zastawie rejestrowym i rejestrze zastawów

Definicja umowy zastawniczej.

Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości w sprawie opłat za czynności radców prawnych § § 5 pkt 5 i § 10 ust. 4 pkt 2

Podstawa do ustalenia wysokości kosztów zastępstwa procesowego.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Rozstrzygnięcie kluczowego zagadnienia prawnego w uchwale Sądu Najwyższego III CZP 6/17. Zakres stosowania art. 3 ustawy o zastawie rejestrowym wynika z jego treści i dotyczy umowy zastawniczej.

Odrzucone argumenty

Potrzeba wykładni przepisów ustawy o zastawie rejestrowym i rejestrze zastawów w zakresie stosowania do umów nabycia wierzytelności zabezpieczonej zastawem. Potrzeba zajęcia stanowiska w kwestii uczestnictwa upadłego banku w postępowaniu rejestrowym.

Godne uwagi sformułowania

skarga kasacyjna jest bowiem środkiem prawnym funkcjonującym poza tokiem instancji przesłanki jej przyjęcia do rozpoznania ściśle oznaczone ustawą determinuje interes społeczny i wynikająca z Konstytucji RP funkcja Sądu Najwyższego jako sądu sprawującego m.in. nadzór w zakresie orzekania wątpliwość wyrażana przez skarżącego utraciła już prawną doniosłość

Skład orzekający

Anna Kozłowska

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Uzasadnienie odmowy przyjęcia skargi kasacyjnej z powodu braku istotnych zagadnień prawnych lub rozbieżności w orzecznictwie, zwłaszcza gdy kwestia została już rozstrzygnięta przez Sąd Najwyższy."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji upadłości banku jako zastawnika i interpretacji przepisów o zastawie rejestrowym.

Wartość merytoryczna

Ocena: 4/10

Sprawa dotyczy procedury kasacyjnej i wykładni przepisów, co jest interesujące głównie dla prawników specjalizujących się w prawie cywilnym i postępowaniu cywilnym. Brak nietypowych faktów czy emocjonalnego wymiaru.

Sąd Najwyższy wyjaśnia: Kiedy skarga kasacyjna ma szansę na rozpoznanie?

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
Sygn. akt II CSK 520/17
POSTANOWIENIE
Dnia 21 grudnia 2017 r.
Sąd Najwyższy w składzie:
SSN Anna Kozłowska
w sprawie z wniosku Narodowego Banku Polskiego z siedzibą w W.
‎
przy uczestnictwie H. […] Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością
z siedzibą w P. , obecnie H. [X] Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w W. oraz Syndyka Masy Upadłości [...] Banku [...]
w upadłości likwidacyjnej z siedzibą w W.
‎
o zmianę wpisu,
‎
na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej w dniu 21 grudnia 2017 r.,
‎
na skutek skargi kasacyjnej uczestniczki postępowania H. […] Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w P.,
obecnie H. [X] Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w W.
od postanowienia Sądu Okręgowego w Ł.
‎
z dnia 25 stycznia 2017 r., sygn. akt XIII Ga [...],
1. odmawia przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania,
2. zasądza od H. [X] sp. z o.o. w W. na rzecz Narodowego Banku Polskiego w W. kwotę 240 (dwieście czterdzieści) zł tytułem zwrotu kosztów zastępstwa procesowego w postępowaniu kasacyjnym.
UZASADNIENIE
Zgodnie z art. 398
9
§ 1 k.p.c., Sąd Najwyższy przyjmuje skargę kasacyjną do rozpoznania, jeżeli: w sprawie występuje istotne zagadnienie prawne, istnieje potrzeba wykładni przepisów prawnych budzących poważne wątpliwości lub wywołujących rozbieżności w orzecznictwie sądów, zachodzi nieważność postępowania lub skarga kasacyjna jest oczywiście uzasadniona.
Przytoczony przepis pozwala Sądowi Najwyższemu na wstępną ocenę wniesionej skargi kasacyjnej celem zbadania, czy za jej merytorycznym rozpoznaniem przemawia interes społeczny, skarga kasacyjna jest bowiem środkiem prawnym funkcjonującym poza tokiem instancji, przysługuje od prawomocnego orzeczenia w związku z czym przesłanki jej przyjęcia do rozpoznania ściśle oznaczone ustawą determinuje interes społeczny i wynikająca z Konstytucji RP funkcja Sądu Najwyższego jako sądu sprawującego m.in. nadzór w zakresie orzekania, co ma na celu zapewnienie prawidłowości oraz jednolitości wykładni prawa i praktyki sądowej w dziedzinach poddanych jego właściwości.
We wniosku o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania skarżąca Spółka wskazała na potrzebę wykładni art. 3 ust. 2 pkt 2 i 3 ustawy o zastawie rejestrowym i rejestrze zastawów (jedn. tekst: Dz.U. z 2017 r., poz. 1278), a mianowicie czy przepis ten powinien być rozumiany w ten sposób, że wymogi wskazane w tym przepisie mają również zastosowanie do wszelkiego rodzaju umów stanowiących podstawę wpisu zmian w rejestrze, w tym umów, z których wynika nabycie wierzytelności zabezpieczonej zastawem rejestrowym. Wskazała nadto na potrzebę zajęcia przez Sąd Najwyższy stanowiska w odniesieniu do zagadnienia wyrażonego w pytaniu przedstawionym już Sądowi Najwyższemu przez Sąd Okręgowy w W. postanowieniem z dnia 17 października 2016 r., w sprawie XXIII Ga [...].
Zagadnienie objęte pytaniem w wyżej wskazanej sprawie nie wymaga już w sprawie niniejszej odpowiedzi, skoro w uchwale z dnia 18 maja 2017 r., sygn. III  CZP 6/17, dostępnej wraz z uzasadnieniem nie tylko na stronach internetowych Sądu Najwyższego, wątpliwość: "1. Czy w razie ogłoszenia upadłości banku - zastawnika, po dokonaniu przez niego przelewu na zabezpieczenie wierzytelności wraz z zabezpieczającym ją zastawem rejestrowym, w postępowaniu rejestrowym o zmianę wpisu zastawnika obligatoryjnym uczestnikiem jest bank w upadłości - dotychczasowy zastawnik, czy też syndyk masy upadłości tego banku?
2. W razie udzielenia odpowiedzi na pytanie 1, że bank jest obligatoryjnym uczestnikiem postępowania o zmianę wpisu, czy po stronie banku w upadłości - dotychczasowego zastawnika zachodzi ujemna przesłanka postępowania z uwagi na brak organu uprawnionego do jego reprezentowania uniemożliwiający mu działanie?" rozstrzygnięto w sposób następujący: „W razie ogłoszenia upadłości  banku będącego zastawnikiem, uczestnikiem postępowania o wpis zmiany zastawnika w rejestrze zastawów w związku z przelewem wierzytelności zabezpieczonej tym zastawem jest syndyk masy upadłości zastawnika, choćby  przelew był dokonany przed ogłoszeniem upadłości”. Zważywszy, że takie też stanowisko zajęły sądy w badanej sprawie, wątpliwość wyrażana przez skarżącego utraciła już prawną doniosłość.
Wątpliwość co do zakresu obowiązywania art. 3 ustawy o zastawie rejestrowym i rejestrze zastawów, w tym stosowania tego przepisu do umowy przelewu wierzytelności zabezpieczonej zastawem rejestrowym, nie przedstawia się jako istotna, wymagająca wypowiedzi Sądu Najwyższego, ponieważ zakres stosowania przepisu wynika z jego treści. Przepis dotyczy umowy zastawniczej, a ta, zgodnie z art. 2 ustawy, dotyczy ustanowienia zastawu i jest zawierana pomiędzy osobą uprawnioną do rozporządzania przedmiotem zastawu (zastawcą) a wierzycielem (zastawnikiem).
W świetle powyższego należało odmówić przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania (art. 398
9
§ 2 k.p.c.).
O kosztach postępowania kasacyjnego orzeczono na podstawie art. 520 § 3 k.p.c. w związku z § 5 pkt 5 i § 10 ust. 4 pkt 2 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz.U. z 2015 r., poz. 1804).
jw
l.n

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI