I CSK 1266/24
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSprawa dotyczyła powództwa inwestora przeciwko gminie o odszkodowanie za rzekomo niezgodne z prawem działania władzy publicznej przy wydawaniu decyzji o warunkach zabudowy. Inwestor domagał się naprawienia szkody w postaci utraconych zysków z planowanej inwestycji oraz poniesionych kosztów przygotowawczych, argumentując, że odmowa ustalenia warunków zabudowy była wynikiem szeregu bezprawnych działań gminy. Sądy obu instancji oddaliły powództwo. Sąd Apelacyjny wskazał, że odpowiedzialność na podstawie art. 417 k.c. wymaga stwierdzenia niezgodności z prawem decyzji administracyjnej w odrębnym postępowaniu, czego w tej sprawie brak. Podkreślono również, że sądy powszechne nie są uprawnione do oceny merytorycznej decyzji administracyjnych, a ich zgodność z prawem była już badana przez sądy administracyjne. Sąd Najwyższy, rozpatrując skargę kasacyjną, odmówił jej przyjęcia do rozpoznania. Uzasadnił to tym, że szkoda wyrządzona wydaniem decyzji administracyjnej jest regulowana przez art. 417¹ § 2 k.c., który wymaga uprzedniego stwierdzenia niezgodności decyzji z prawem. Argumentacja inwestora, że szkoda wynika z działań funkcjonariuszy gminy, a nie bezpośrednio z samej decyzji, została uznana za próbę obejścia przepisów. Sąd Najwyższy stwierdził, że inwestor nie wykazał niezgodności z prawem decyzji odmawiającej ustalenia warunków zabudowy prawomocnym orzeczeniem, a tym samym nie przysługuje mu roszczenie odszkodowawcze. Dodatkowo, wskazano, że utracone zyski i koszty przygotowawcze nie pozostają w adekwatnym związku przyczynowym z ewentualnymi wadliwymi działaniami gminy, a część kosztów powstała w ramach zwykłego ryzyka gospodarczego.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaInterpretacja przepisów o odpowiedzialności odszkodowawczej za niezgodne z prawem działania władzy publicznej przy wydawaniu decyzji administracyjnych, w szczególności warunków zabudowy. Podkreślenie wymogu prejudykatu stwierdzającego niezgodność decyzji z prawem oraz znaczenia związku przyczynowego.
Dotyczy sytuacji, gdy szkoda jest następstwem wydania decyzji administracyjnej, a nie innych działań władzy publicznej. Wymaga istnienia prawomocnego orzeczenia stwierdzającego niezgodność decyzji z prawem.
Zagadnienia prawne (2)
Czy odszkodowanie z tytułu niezgodnego z prawem działania władzy publicznej może być dochodzone na podstawie art. 417 § 1 k.c., a nie na podstawie art. 417¹ § 2 i 3 k.c., bez konieczności uprzedniego stwierdzenia niezgodności decyzji administracyjnej z prawem, gdy powód upatruje źródła szkody w działaniach lub zaniechaniach podmiotu publicznego, które są powiązane z wydaniem decyzji, ale nie były podjęte wprost w toku postępowania administracyjnego?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, odpowiedzialność za szkodę wyrządzoną wydaniem decyzji administracyjnej reguluje art. 417¹ § 2 k.c., który wymaga uprzedniego stwierdzenia niezgodności decyzji z prawem w odrębnym postępowaniu. Nie można obejść tego przepisu, wskazując jako źródło szkody działania funkcjonariuszy gminy, które nie polegały bezpośrednio na wydaniu decyzji.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy podkreślił, że art. 417 k.c. nie ma zastosowania, gdy szkoda została wyrządzona wydaniem orzeczenia lub decyzji; wówczas stosuje się art. 417¹ § 2 k.c. Warunkiem odpowiedzialności jest stwierdzenie we właściwym postępowaniu niezgodności decyzji z prawem. Argumentacja skarżącego o szkodzie wynikającej z działań funkcjonariuszy gminy, które doprowadziły do negatywnej decyzji, nie może prowadzić do powstania prawa do naprawienia szkody bez spełnienia wymogów z art. 417¹ § 2 k.c.
Czy możliwe jest dochodzenie odszkodowania obejmującego utracone korzyści i wydatki poniesione na przygotowanie inwestycji, z tytułu szkody spowodowanej wadliwym działaniem władzy publicznej związanym z procedurą wydawania decyzji o warunkach zabudowy, które doprowadziły do odmowy jej wydania?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, jeśli nie ma prawomocnego orzeczenia stwierdzającego niezgodność z prawem decyzji odmawiającej ustalenia warunków zabudowy, nie przysługuje odszkodowanie. Ponadto, utracone zyski i koszty przygotowawcze nie pozostają w adekwatnym związku przyczynowym z ewentualnymi wadliwymi działaniami gminy, a część kosztów powstała w ramach zwykłego ryzyka gospodarczego.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy stwierdził, że inwestor nie dysponuje decyzją lub orzeczeniem sądu administracyjnego stwierdzającym niezgodność z prawem decyzji o odmowie ustalenia warunków zabudowy. W związku z tym nie przysługuje mu odszkodowanie od gminy. Dodatkowo, wskazano, że szkoda w postaci utraconych zysków i wydatków na przygotowanie inwestycji nie ma związku z czasem trwania postępowania administracyjnego i nie pozostaje w adekwatnym związku przyczynowym z ewentualnymi wadliwymi działaniami pozwanej, a część wydatków była związana ze zwykłym ryzykiem gospodarczym.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| M. P. | osoba_fizyczna | powód |
| Gmina Miejska Kraków | instytucja | pozwany |
Przepisy (6)
Główne
k.c. art. 417 § 1
Kodeks cywilny
Warunkiem odpowiedzialności jest stwierdzenie we właściwym postępowaniu niezgodności z prawem orzeczenia lub decyzji.
k.c. art. 417 § 1
Kodeks cywilny
Warunkiem odpowiedzialności jest ostanie się orzeczenia lub decyzji w wyniku ewentualnych odwołań.
k.c. art. 417 § 1
Kodeks cywilny
Odpowiedzialność za wydanie orzeczenia lub decyzji reguluje art. 417¹ § 2 k.c.
k.c. art. 417 § 1
Kodeks cywilny
Odpowiedzialność za wydanie orzeczenia lub decyzji reguluje art. 417¹ § 3 k.c.
k.p.c. art. 398 § 9
Kodeks postępowania cywilnego
Podstawa prawna do oddalenia wniosku o przyjęcie skargi do rozpoznania.
Pomocnicze
k.c. art. 417 § 1
Kodeks cywilny
Nie stosuje się, gdy szkoda została wyrządzona przez wydanie orzeczenia lub decyzji.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Sądy powszechne nie są uprawnione do oceny merytorycznej decyzji administracyjnych. • Odpowiedzialność za szkodę wyrządzoną wydaniem decyzji administracyjnej wymaga uprzedniego stwierdzenia jej niezgodności z prawem w odrębnym postępowaniu. • Brak adekwatnego związku przyczynowego między działaniami gminy a szkodą w postaci utraconych zysków i poniesionych kosztów. • Część kosztów poniesionych przez inwestora stanowiła zwykłe ryzyko gospodarcze.
Odrzucone argumenty
Dochodzenie odszkodowania na podstawie art. 417 § 1 k.c. bez konieczności uprzedniego stwierdzenia niezgodności decyzji z prawem. • Szkoda wynikła z działań funkcjonariuszy gminy, które nie były bezpośrednio związane z wydaniem decyzji administracyjnej. • Szkoda obejmuje utracone korzyści i wydatki poniesione na przygotowanie inwestycji.
Godne uwagi sformułowania
Skarżący usiłuje obejść ten przepis wskazując jako źródło szkody działania funkcjonariuszy pozwanej gminy niepolegające na wydaniu decyzji odmawiającej ustalenia warunków zabudowy. • Sądy powszechne i Sąd Najwyższy nie są uprawnione do oceny decyzji odmawiającej ustalenia warunków zabudowy jako niezgodnej z prawem. • Działania te były podejmowane w ramach zwykłego ryzyka gospodarczego.
Skład orzekający
Dariusz Pawłyszcze
SSN
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów o odpowiedzialności odszkodowawczej za niezgodne z prawem działania władzy publicznej przy wydawaniu decyzji administracyjnych, w szczególności warunków zabudowy. Podkreślenie wymogu prejudykatu stwierdzającego niezgodność decyzji z prawem oraz znaczenia związku przyczynowego."
Ograniczenia: Dotyczy sytuacji, gdy szkoda jest następstwem wydania decyzji administracyjnej, a nie innych działań władzy publicznej. Wymaga istnienia prawomocnego orzeczenia stwierdzającego niezgodność decyzji z prawem.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa pokazuje, jak ważne jest prawidłowe dochodzenie roszczeń odszkodowawczych od państwa i jak kluczowe jest spełnienie formalnych wymogów, takich jak posiadanie prejudykatu stwierdzającego niezgodność decyzji z prawem. Jest to istotne dla wielu inwestorów i przedsiębiorców.
“Utracone zyski przez błąd urzędnika? Sąd Najwyższy wyjaśnia, kiedy można domagać się odszkodowania od gminy.”
Sektor
nieruchomości
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.