IV CSK 179/20
Podsumowanie
Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania, uznając, że zmiana podstawy materialnoprawnej roszczenia w apelacji stanowi niedopuszczalne przekształcenie powództwa.
Sąd Najwyższy rozpatrywał skargę kasacyjną funduszu inwestycyjnego od wyroku Sądu Apelacyjnego w sprawie o zapłatę. Skarżący zarzucił naruszenie przepisów proceduralnych przez uznanie, że powołanie się na odpowiedzialność rzeczową pozwanej dopiero w apelacji stanowi niedopuszczalną zmianę powództwa. Sąd Najwyższy, powołując się na utrwaloną linię orzeczniczą, odmówił przyjęcia skargi do rozpoznania, potwierdzając, że taka zmiana jest niedopuszczalna na etapie postępowania apelacyjnego.
Sąd Najwyższy w składzie sędzi Anna Kozłowska rozpoznał skargę kasacyjną wniesioną przez Niestandaryzowany Sekurytuzacyjny Fundusz Inwestycyjny Zamknięty przeciwko C. U. i A. W. w sprawie o zapłatę. Skarga została wniesiona od wyroku Sądu Apelacyjnego z dnia 27 listopada 2019 r. Sąd Najwyższy, działając na posiedzeniu niejawnym, postanowił odmówić przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania. Uzasadnienie opiera się na art. 398^9 § 1 k.p.c., który określa przesłanki przyjęcia skargi do rozpoznania, takie jak istnienie istotnego zagadnienia prawnego, potrzeba wykładni przepisów budzących wątpliwości lub rozbieżności w orzecznictwie, nieważność postępowania lub oczywista zasadność skargi. Sąd podkreślił, że nie jest trzecią instancją sądową. Skarżący upatrywał oczywistej zasadności skargi w naruszeniu przez Sąd Apelacyjny art. 383 k.p.c., art. 321 § 1 k.p.c. i art. 319 k.p.c. przez uznanie, że powołanie się na odpowiedzialność rzeczową pozwanej nastąpiło dopiero w apelacji. Sąd Najwyższy przywołał utrwaloną linię orzeczniczą, zgodnie z którą skarga kasacyjna jest oczywiście uzasadniona tylko wtedy, gdy zaskarżone orzeczenie jest niewątpliwie sprzeczne z przepisami lub wydane w wyniku oczywistej błędnej wykładni lub zastosowania prawa. W niniejszej sprawie Sąd Najwyższy uznał, że nie ma podstaw do przyjęcia oczywistej zasadności skargi. Podzielił stanowisko Sądu Apelacyjnego, że zmiana żądania pozwu, polegająca na powołaniu się na inną podstawę materialnoprawną (odpowiedzialność rzeczową) dopiero w apelacji, stanowi niedopuszczalną na tym etapie postępowania zmianę powództwa, zgodnie z art. 383 k.p.c. i utrwalonym orzecznictwem Sądu Najwyższego.
Potrzebujesz głębszej analizy? Agent AI przeanalizuje tę sprawę na tle orzecznictwa i odpowiedniego stanu prawnego.
SprawdźZagadnienia prawne (2)
Odpowiedź sądu
Tak, stanowi niedopuszczalną zmianę powództwa na etapie postępowania apelacyjnego.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy powołuje się na utrwaloną linię orzeczniczą, zgodnie z którą podstawa materialnoprawna roszczenia zakreśla granice badania sądu, a jej zmiana, nawet przy zachowaniu tożsamego brzmienia żądania procesowego, stanowi przedmiotowe przekształcenie powództwa, niedopuszczalne w postępowaniu apelacyjnym.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
odmowa przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| Niestandaryzowany Sekurytyzacyjny Fundusz Inwestycyjny Zamknięty we W. | instytucja | powód |
| C. U. | osoba_fizyczna | pozwany |
| A. W. | osoba_fizyczna | pozwany |
Przepisy (8)
Główne
k.p.c. art. 398^9 § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Określa przesłanki przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania przez Sąd Najwyższy.
k.p.c. art. 383
Kodeks postępowania cywilnego
Niedopuszczalność zmiany żądania pozwu w postępowaniu apelacyjnym.
Pomocnicze
k.p.c. art. 321 § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Związanie sądu żądaniem pozwu.
k.p.c. art. 319
Kodeks postępowania cywilnego
Zakaz orzekania ponad żądanie.
u.k.w.h. art. 71
Ustawa o księgach wieczystych i hipotece
k.c. art. 1000 § § 1
Kodeks cywilny
k.c. art. 1036 § § 1 i 2
Kodeks cywilny
u.k.w.h. art. 77
Ustawa o księgach wieczystych i hipotece
Argumenty
Skuteczne argumenty
Powołanie się na inną podstawę materialnoprawną roszczenia w apelacji stanowi niedopuszczalną zmianę powództwa.
Odrzucone argumenty
Skarga kasacyjna jest oczywiście uzasadniona ze względu na naruszenie art. 383 k.p.c., art. 321 § 1 k.p.c. i art. 319 k.p.c. przez uznanie, że skarżący powołał się na odpowiedzialność rzeczową pozwanej dopiero w apelacji. Niezastosowanie art. 71 u.k.w.h. w zw. z art. 1000 § 1 k.p.c. i art. 1036 § 1 i 2 k.p.c. oraz art. 77 zdanie pierwsze u.k.w.h.
Godne uwagi sformułowania
Sąd Najwyższy nie jest trzecią instancją sądową i jego rolą nie jest korygowanie ewentualnych błędów w zakresie stosowania czy wykładni prawa w każdej indywidualnej sprawie. skarga kasacyjna jest oczywiście uzasadniona w rozumieniu art. 398^9 § 1 pkt 4 k.p.c. tylko wtedy, gdy zaskarżone orzeczenie jest niewątpliwie sprzeczne z zasadniczymi i niepodlegającymi różnej wykładni przepisami prawa albo wydane zostało w wyniku dostrzegalnej w sposób pewny i niewątpliwy, bez potrzeby głębszej analizy jurydycznej, błędnej wykładni lub niewłaściwego zastosowania prawa domaganie się dopiero w apelacji zasądzenia części dochodzonej kwoty z powołaniem się na odpowiedzialność rzeczową jednej pozwanej (pozwanej dotychczas za dług solidarnie z drugą), stanowi niedopuszczalną na tym etapie postępowania zmianę powództwa.
Skład orzekający
Anna Kozłowska
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Ugruntowanie zasady o niedopuszczalności przedmiotowego przekształcenia powództwa w postępowaniu apelacyjnym."
Ograniczenia: Dotyczy wyłącznie sytuacji zmiany podstawy materialnoprawnej roszczenia w apelacji.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Orzeczenie precyzuje ważną zasadę procesową dotyczącą granic postępowania apelacyjnego, co jest kluczowe dla praktyków prawa cywilnego.
“Zmiana podstawy pozwu w apelacji? Sąd Najwyższy stawia jasną granicę.”
Masz pytanie dotyczące tej sprawy?
Zapytaj AI Research — przeanalizuje to orzeczenie w kontekście ponad 1,4 mln innych spraw i aktualnych przepisów.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
SN Sygn. akt IV CSK 179/20 POSTANOWIENIE Dnia 22 grudnia 2020 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Anna Kozłowska w sprawie z powództwa […] Niestandaryzowanego Sekurytyzacyjnego Funduszu Inwestycyjnego Zamkniętego we W. przeciwko C. U. i A. W. o zapłatę, na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej w dniu 22 grudnia 2020 r., na skutek skargi kasacyjnej strony powodowej od wyroku Sądu Apelacyjnego w […] z dnia 27 listopada 2019 r., sygn. akt I ACa […], odmawia przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania. UZASADNIENIE Zgodnie z art. 398 9 § 1 k.p.c., Sąd Najwyższy przyjmuje skargę kasacyjną do rozpoznania, jeżeli w sprawie występuje istotne zagadnienie prawne, istnieje potrzeba wykładni przepisów prawnych budzących poważne wątpliwości lub wywołujących rozbieżności w orzecznictwie sądów, zachodzi nieważność postępowania lub skarga kasacyjna jest oczywiście uzasadniona. Ta regulacja przesądza, że orzeczenie w przedmiocie przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania zapada tylko po uprzednim dokonaniu oceny istnienia przyczyn określonych w powołanym przepisie, tylko one bowiem i ich uzasadnienie mogą być przedmiotem tzw. „przedsądu” i decydują o jego wyniku. Jednocześnie przypomnieć trzeba, że Sąd Najwyższy nie jest trzecią instancją sądową i jego rolą nie jest korygowanie ewentualnych błędów w zakresie stosowania czy wykładni prawa w każdej indywidualnej sprawie. Skarżący we wniosku o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania powołał przesłankę z art. 398 9 § 1 pkt 4 k.p.c. Skarżący upatruje oczywistej zasadności skargi w naruszeniu przez Sąd Apelacyjny art. 383 k.p.c., art. 321 § 1 k.p.c. i art. 319 k.p.c. przez uznanie, że skarżący powołał się na odpowiedzialność rzeczową pozwanej dopiero w apelacji. W ocenie skarżącego skarga kasacyjna jest oczywiście uzasadniona również ze względu na niezastosowanie art. 71 u.k.w.h. w zw. z art. 1000 § 1 k.p.c. i art. 1036 § 1 i 2 k.p.c. oraz art. 77 zdanie pierwsze u.k.w.h. Sąd Najwyższy zaważył, co następuje: Według utrwalonej linii orzecznictwa Sądu Najwyższego, skarga kasacyjna jest oczywiście uzasadniona w rozumieniu art. 398 9 § 1 pkt 4 k.p.c. tylko wtedy, gdy zaskarżone orzeczenie jest niewątpliwie sprzeczne z zasadniczymi i niepodlegającymi różnej wykładni przepisami prawa albo wydane zostało w wyniku dostrzegalnej w sposób pewny i niewątpliwy, bez potrzeby głębszej analizy jurydycznej, błędnej wykładni lub niewłaściwego zastosowania prawa (zob. np. postanowienia Sądu Najwyższego z dnia 28 lutego 2011 r., I PK 237/10, 23 listopada 2011 r., III PK 44/11, 24 lutego 2012 r., V CSK 225/11, 13 kwietnia 2016 r., V CSK 622/15). W okolicznościach badanej sprawy nie ma podstaw do przyjęcia, że skarga kasacyjna powoda jest oczywiście uzasadniona w przedstawionym rozumieniu. W świetle art. 383 k.p.c. za niedopuszczalną uznać należy dokonaną dopiero w postępowaniu apelacyjnym zmianę żądania pozwu, polegającą na wyeksponowaniu nowego uzasadnienia zgłoszonego żądania wynikającego z powołania się na przesłanki innego przepisu prawa materialnego, wskazanego jako nowa podstawa materialnoprawna dochodzonego roszczenia, nawet przy zachowaniu tożsamego brzmienia żądania procesowego (wyrok Sądu Najwyższego z dnia 29 stycznia 2009 r., V CSK 282/08). Podstawa materialnoprawna roszczenia zakreśla krąg okoliczności faktycznych uzasadniających żądanie pozwu i wyznacza tym samym granice badania sądu, a jej zmiana stanowi przedmiotowe przekształcenie powództwa. W konsekwencji jednolicie przyjmuje się w orzecznictwie Sądu Najwyższego, że przedmiotową zmianą powództwa są wszystkie czynności, które prowadzą do zmiany ilościowej lub jakościowej żądania, jak również takie, które w istotny sposób zmieniają podstawę faktyczną niezbędnych ustaleń doprowadzając do konieczności ustosunkowania się do nowego prawnego uzasadnienia żądania, a także wskazanie na inną materialnoprawną podstawę dochodzonego roszczenia, nawet przy zachowaniu tożsamego brzmienia żądania procesowego (por. orzeczenia Sądu Najwyższego z dnia 29 stycznia 2009 r., V CSK 282/08, z dnia 19 listopada 1998 r. I CKN 32/98, OSNC 1999/5/96, z dnia 19 grudnia 2007 r., V CSK 301/07, V CSK 301/07, z dnia 28 lutego 1958 r. 3 CR 464/57, OSPiKA 1960/11/290, z dnia 13 września 1960 r., 2 CR 212/60, OSN 1962/1/16). W okolicznościach badanej sprawy podzielić trzeba stanowisko Sądu Apelacyjnego, że domaganie się dopiero w apelacji zasądzenia części dochodzonej kwoty z powołaniem się na odpowiedzialność rzeczową jednej pozwanej (pozwanej dotychczas za dług solidarnie z drugą), stanowi niedopuszczalną na tym etapie postępowania zmianę powództwa. Z uwagi na powyższe, Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania. ke
Nie znalazłeś odpowiedzi?
Zadaj pytanie naszemu agentowi AI — przeszuka orzecznictwo i przepisy za Ciebie.
Rozpocznij analizę