I CSK 1192/24

Sąd NajwyższyWarszawa2024-12-04
SNCywilnezobowiązaniaŚrednianajwyższy
skarga kasacyjnaochrona konsumentaklauzule abuzywneprawo weksloweSąd Najwyższypostępowanie cywilnewartość przedmiotu sporukoszty postępowania

Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania w sprawie o zapłatę, uznając, że nie spełnia ona kryteriów określonych w przepisach Kodeksu postępowania cywilnego.

Sąd Najwyższy rozpoznał skargę kasacyjną Ż. spółki z o.o. od wyroku Sądu Apelacyjnego w Poznaniu, który zmienił wyrok Sądu Okręgowego w Poznaniu, uchylając nakaz zapłaty w postępowaniu nakazowym z weksla i oddalając powództwo. Skarżąca spółka wniosła o uchylenie wyroku Sądu Apelacyjnego, podnosząc istotne zagadnienie prawne dotyczące interpretacji art. 385(1) k.c. w kontekście oświadczenia wekslowego konsumenta. Sąd Najwyższy odmówił jednak przyjęcia skargi do rozpoznania, stwierdzając, że wskazane zagadnienie nie spełnia kryteriów określonych w art. 398(9) § 1 k.p.c., a kwestia ochrony konsumentów w kontekście deklaracji wekslowej była już wyjaśniana w orzecznictwie.

Sąd Najwyższy w Izbie Cywilnej rozpoznał skargę kasacyjną wniesioną przez Ż. spółkę z ograniczoną odpowiedzialnością w P. przeciwko J. D. i A. K. w sprawie o zapłatę. Skarga kasacyjna była skierowana przeciwko wyrokowi Sądu Apelacyjnego w Poznaniu z 19 października 2023 r., który zmienił wyrok Sądu Okręgowego w Poznaniu z 30 lipca 2021 r. Sąd Apelacyjny uchylił nakaz zapłaty w postępowaniu nakazowym z weksla wydany przez Sąd Okręgowy w Poznaniu w sprawie sygn. akt XVIII Nc 341/17 i oddalił powództwo wobec pozwanych. Powód w skardze kasacyjnej domagał się uchylenia wyroku Sądu Apelacyjnego i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania, wskazując na istotne zagadnienie prawne dotyczące interpretacji art. 385(1) k.c. w związku z przepisami prawa wekslowego, a konkretnie czy ochrona konsumenta obejmuje jednostronne czynności prawne pochodzące od konsumenta, takie jak oświadczenie wekslowe. Sąd Najwyższy, zgodnie z art. 398(9) § 1 k.p.c., badał, czy skarga kasacyjna spełnia przesłanki do przyjęcia jej do rozpoznania, takie jak istnienie istotnego zagadnienia prawnego, potrzeba wykładni przepisów, nieważność postępowania lub oczywista zasadność skargi. Sąd Najwyższy stwierdził, że wskazane przez skarżącego zagadnienie prawne nie spełnia kryteriów istotnego zagadnienia prawnego w rozumieniu art. 398(9) § 1 pkt 1 k.p.c., ponieważ kwestia obowiązku sądu badania treści umowy z konsumentem przez pryzmat art. 385(1) k.c., nawet w przypadku złożenia deklaracji wekslowej, była już wyjaśniana w orzecznictwie Sądu Najwyższego, w tym w wyroku z 18 lipca 2024 r. (II NSNc 389/23). W związku z tym, Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania na podstawie art. 398(9) § 2 k.p.c. Orzeczono również o kosztach postępowania kasacyjnego, zasądzając od powoda na rzecz pozwanych kwotę 5 400 zł tytułem zwrotu kosztów zastępstwa procesowego.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (1)

Odpowiedź sądu

Nie, Sąd Najwyższy nie przyjął skargi kasacyjnej do rozpoznania, wskazując, że kwestia ta była już rozstrzygana w orzecznictwie, a sąd ma obowiązek badać treść umowy z konsumentem przez pryzmat art. 385(1) k.c. niezależnie od złożonej deklaracji wekslowej.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy uznał, że wskazane przez skarżącego zagadnienie prawne nie spełnia kryteriów istotnego zagadnienia prawnego w rozumieniu art. 398(9) § 1 pkt 1 k.p.c., ponieważ Sąd Najwyższy już wielokrotnie wypowiadał się na temat obowiązku badania klauzul umownych pod kątem ich abuzywności w stosunku do konsumentów, nawet w sytuacji istnienia weksla.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

odmowa przyjęcia skargi kasacyjnej

Strona wygrywająca

J. D. i A. K.

Strony

NazwaTypRola
Ż. spółka z ograniczoną odpowiedzialnością w P.spółkapowód
J. D.osoba_fizycznapozwany
A. K.osoba_fizycznapozwany

Przepisy (12)

Główne

k.c. art. 385¹

Kodeks cywilny

pr. weksl. art. 10

Ustawa - Prawo wekslowe

pr. weksl. art. 32

Ustawa - Prawo wekslowe

Pomocnicze

k.p.c. art. 398

Kodeks postępowania cywilnego

k.p.c. art. 398¹

Kodeks postępowania cywilnego

k.p.c. art. 398¹ § 1

Kodeks postępowania cywilnego

k.p.c. art. 398¹ § 2

Kodeks postępowania cywilnego

k.p.c. art. 98 § 1

Kodeks postępowania cywilnego

k.p.c. art. 98 § 1¹

Kodeks postępowania cywilnego

k.p.c. art. 108 § 1

Kodeks postępowania cywilnego

k.p.c. art. 391 § 1

Kodeks postępowania cywilnego

k.p.c. art. 398²¹

Kodeks postępowania cywilnego

Argumenty

Skuteczne argumenty

Skarga kasacyjna nie spełnia kryteriów określonych w art. 398(9) § 1 k.p.c. (istotne zagadnienie prawne, potrzeba wykładni, nieważność postępowania, oczywista zasadność).

Odrzucone argumenty

Występowanie istotnego zagadnienia prawnego w zakresie interpretacji art. 385(1) k.c. w zw. z art. 10 i art. 32 pr. weksl., dotyczącego ochrony konsumentów w kontekście oświadczenia wekslowego.

Godne uwagi sformułowania

Skarga kasacyjna została ukształtowana w przepisach Kodeksu postępowania cywilnego jako nadzwyczajny środek zaskarżenia, nakierowany na ochronę interesu publicznego przez zapewnienie rozwoju prawa, jednolitości orzecznictwa oraz prawidłowej wykładni, a także w celu usunięcia z obrotu prawnego orzeczeń wydanych w postępowaniu dotkniętym nieważnością lub oczywiście wadliwych, nie zaś jako ogólnie dostępny środek zaskarżenia orzeczeń umożliwiający rozpoznanie sprawy w kolejnej instancji sądowej. Sąd Najwyższy bada tylko wskazane w skardze kasacyjnej okoliczności uzasadniające wniosek o przyjęcie jej do rozpoznania, a nie podstawy kasacyjne i ich uzasadnienie. Sąd Najwyższy wyjaśnił już, że w przypadku dochodzenia zapłaty na podstawie roszczeń wywodzonych z umowy zawartej z konsumentem (konsumentami), niezależnie od złożonej przez pozwanych deklaracji wekslowej i wystawionego weksla, sąd ma obowiązek przeprowadzenia badania treści umowy przez pryzmat art. 385(1) k.c., co ma swoje źródło w konstytucyjnej zasadzie ochrony konsumentów przed nieuczciwymi praktykami rynkowymi.

Skład orzekający

Ewa Stefańska

sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Uzasadnienie odmowy przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania z powodu braku istotnego zagadnienia prawnego, gdy kwestia była już rozstrzygana w orzecznictwie. Interpretacja art. 398(9) k.p.c. dotycząca przesłanek przyjęcia skargi do rozpoznania."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji odmowy przyjęcia skargi kasacyjnej, a nie merytorycznego rozstrzygnięcia sprawy.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa jest interesująca dla prawników ze względu na procedurę kasacyjną i interpretację przesłanek jej przyjęcia, a także kwestię ochrony konsumentów w kontekście weksli.

Kiedy Sąd Najwyższy odrzuca skargę kasacyjną? Kluczowe przesłanki i ochrona konsumenta w sprawach wekslowych.

0

Sektor

finanse

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
SN
I CSK 1192/24
POSTANOWIENIE
4 grudnia 2024 r.
Sąd Najwyższy w Izbie Cywilnej w składzie:
SSN Ewa Stefańska
na posiedzeniu niejawnym 4 grudnia 2024 r. w Warszawie
‎
w sprawie z powództwa Ż. spółki z ograniczoną odpowiedzialnością w P.
‎
przeciwko J. D. i A. K.
‎
o zapłatę,
‎
na skutek skargi kasacyjnej Ż. spółki z ograniczoną odpowiedzialnością w P.
‎
od wyroku Sądu Apelacyjnego w Poznaniu
‎
z 19 października 2023 r., I ACa 176/22,
1) odmawia przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania;
2) zasądza od powoda na rzecz pozwanych 5 400 zł (pięć tysięcy czterysta) tytułem zwrotu kosztów zastępstwa procesowego w postępowaniu kasacyjnym.
UZASADNIENIE
Wyrokiem z 19 października 2023 r. Sąd Apelacyjny w Poznaniu, po rozpoznaniu sprawy z powództwa Ż. Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością w P. przeciwko J. D. i A. K. o zapłatę
, zmienił
wyrok Sądu Okręgowego w Poznaniu
z 30 lipca 2021 r. w ten sposób, że uchylił w stosunku do pozwanych J. D. i A. K. nakaz zapłaty w postępowaniu nakazowym z weksla wydany 30 sierpnia 2017 r. przez Sąd Okręgowy w Poznaniu w sprawie sygn. akt XVIII Nc 341/17 i oddalił powództwo w stosunku do pozwanych oraz orzekł o kosztach postępowania
.
Powód wniósł skargę kasacyjną, w której zaskarżył wyrok Sądu drugiej instancji w całości oraz wnosił o
uchylenie tego wyroku i przekazanie sprawy Sądowi Apelacyjnemu do ponownego rozpoznania.
W odpowiedzi pozwani wnieśli o odmowę przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania i zasądzenie od powoda na ich rzecz zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.
Sąd Najwyższy zważył, co następuje:
Skarga kasacyjna nie kwalifikowała się do przyjęcia celem jej merytorycznego rozpoznania.
Zgodnie z treścią art. 398
9
§ 1 k.p.c., Sąd Najwyższy przyjmuje skargę kasacyjną do rozpoznania, jeżeli: (1) w sprawie występuje istotne zagadnienie prawne; (2) istnieje potrzeba wykładni przepisów prawnych budzących poważne wątpliwości lub wywołujących rozbieżności w orzecznictwie sądów; (3) zachodzi nieważność postępowania lub (4) skarga kasacyjna jest oczywiście uzasadniona. Sąd Najwyższy bada tylko wskazane w skardze kasacyjnej okoliczności uzasadniające wniosek o przyjęcie jej do rozpoznania, a nie podstawy kasacyjne i ich uzasadnienie.
Skarga kasacyjna została ukształtowana w przepisach Kodeksu postępowania cywilnego jako nadzwyczajny środek zaskarżenia, nakierowany na ochronę interesu publicznego przez zapewnienie rozwoju prawa, jednolitości orzecznictwa oraz prawidłowej wykładni, a także w celu usunięcia z obrotu prawnego orzeczeń wydanych w postępowaniu dotkniętym nieważnością lub oczywiście wadliwych, nie zaś jako ogólnie dostępny środek zaskarżenia orzeczeń umożliwiający rozpoznanie sprawy w kolejnej instancji sądowej. Koniecznej selekcji skarg pod kątem realizacji tego celu służy instytucja tzw. przedsądu, ustanowiona w art. 398
9
k.p.c., w ramach której Sąd Najwyższy dokonuje wstępnej oceny skargi kasacyjnej. Ten etap postępowania przed Sądem Najwyższym jest ograniczony – co należy podkreślić – wyłącznie do zbadania przesłanek przewidzianych w art. 398
9
§ 1 pkt 1-4 k.p.c., nie obejmuje zaś merytorycznej oceny skargi kasacyjnej. W razie spełnienia co najmniej jednej z tych przesłanek, przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania jest usprawiedliwione.
Jako uzasadnienie wniosku o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania
wskazano, że w sprawie występuje istotne zagadnienie prawne
w zakresie interpretacji art. 385
1
k.c. w zw. z art. 10 i art. 32 pr. weksl., sprowadzające się do pytania, czy zakres ochrony konsumentów na gruncie art. 385
1
k.c. obejmuje również jednostronne czynności prawne pochodzące od konsumenta i skierowane do przedsiębiorcy, jakimi jest oświadczenie wekslowe stanowiące jedynie instrukcję do wypełnienia weksla przez wierzyciela wekslowego
.
W orzecznictwie Sądu Najwyższego przyjmuje się, że i
stotnym zagadnieniem prawnym w rozumieniu art. 398
9
§ 1 pkt 1 k.p.c. jest zagadnienie objęte podstawami kasacyjnymi, doniosłe z punktu widzenia rozstrzygnięcia sprawy i nierozwiązane dotąd w orzecznictwie, którego wyjaśnienie może się przyczynić do rozwoju prawa. Powołanie się przez skarżącego na takie zagadnienie wymaga jego sformułowania oraz uzasadnienia występowania w sprawie (zob. postanowienia SN: z 28 listopada 2003 r., II CK 324/03; z 7 czerwca 2005 r., V CSK 3/05; z 13 lipca 2007 r., III CSK 180/07; z 22 listopada 2007 r., I CSK 326/07; z 26 września 2005 r., II PK 98/05, i z 10 maja 2019 r., I CSK 627/18)
.
Skarga kasacyjna nie spełnia powyższych kryteriów.
Sąd Najwyższy wyjaśnił już, że w przypadku dochodzenia zapłaty na podstawie roszczeń wywodzonych z umowy zawartej z konsumentem (konsumentami), niezależnie od złożonej przez pozwanych deklaracji wekslowej i wystawionego weksla, sąd ma obowiązek przeprowadzenia badania treści umowy przez pryzmat art. 385
1
k.c., co ma swoje źródło w konstytucyjnej zasadzie ochrony konsumentów przed nieuczciwymi praktykami rynkowymi (zob. wyrok SN z 18 lipca 2024 r., II NSNc 389/23)
.
Z przytoczonych względów należało odmówić przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania (art. 398
9
§ 2 k.p.c.)
.
O kosztach postępowania kasacyjnego orzeczono na podstawie art. 98 § 1 i § 1
1
k.p.c. w związku z art. 108 § 1, art. 391 § 1 i art. 398
21
k.p.c.,
z uwzględnieniem
§ 2 pkt 7 w zw. z § 10 ust. 4 pkt 2 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (tekst jedn. Dz. U. z 2023 r., poz. 1935).
[SOP]
r.g.
‎

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI