I CSK 1123/22
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd Najwyższy odmówił przyjęcia skarg kasacyjnych od wyroku Sądu Apelacyjnego, uznając, że nie wykazano oczywistej zasadności skargi, a strony nie udowodniły swojego statusu konsumentów w kontekście umów z bankiem.
Powodowie J.S. i A.S. wnieśli skargi kasacyjne od wyroku Sądu Apelacyjnego, domagając się pozbawienia wykonalności bankowych tytułów egzekucyjnych. Argumentowali, że umowy z bankiem opierały się na nieważnych klauzulach, a oni sami zostali błędnie potraktowani jako przedsiębiorcy, a nie konsumenci. Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia skarg do rozpoznania, stwierdzając brak oczywistej zasadności skargi i powołując się na utrwalone orzecznictwo.
Sprawa dotyczyła skarg kasacyjnych wniesionych przez J.S. i A.S. od wyroku Sądu Apelacyjnego w Białymstoku, który oddalił ich apelacje od wyroku Sądu Okręgowego w Białymstoku. Powodowie domagali się pozbawienia wykonalności bankowych tytułów egzekucyjnych, argumentując, że umowy z Bankiem S.A. w W. zawierały nieważne klauzule, a oni sami zostali błędnie zakwalifikowani jako przedsiębiorcy, a nie konsumenci. Sąd Najwyższy, rozpatrując wnioski o przyjęcie skarg kasacyjnych do rozpoznania, oparł się na przesłance oczywistej zasadności skargi (art. 398^9 § 1 pkt 4 k.p.c.). Sąd podkreślił, że oczywista zasadność wymaga wykazania sprzeczności z przepisami prawa lub oczywiście błędnej wykładni, widocznej prima facie. Analiza argumentów skarżących nie wykazała spełnienia tej przesłanki. Sąd Najwyższy przywołał uchwałę III CZP 108/14, wskazując, że sprawy rolników prowadzących działalność wytwórczą przeciwko przedsiębiorcom o roszczenia z umowy kontraktacji są sprawami gospodarczymi. W konsekwencji, skargi kasacyjne nie zostały uznane za oczywiście uzasadnione i odmówiono ich przyjęcia do rozpoznania. Sąd oddalił również wniosek o przyznanie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej z urzędu, wskazując na obowiązek pełnomocnika do oceny bezzasadności środków prawnych.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (1)
Odpowiedź sądu
Nie, wniosek nie jest uzasadniony, ponieważ skarżący nie wykazali oczywistej zasadności skargi, a ich argumentacja nie spełnia wymogów kwalifikowanego charakteru uchybień widocznych prima facie.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy podkreślił, że oczywista zasadność skargi kasacyjnej wymaga wykazania sprzeczności z przepisami prawa lub oczywiście błędnej wykładni, które są widoczne bez głębszej analizy. W analizowanej sprawie skarżący nie udowodnili naruszenia przepisów prawa, a ich argumentacja dotycząca statusu konsumentów nie była wystarczająca do uznania skargi za oczywiście uzasadnioną, zwłaszcza w kontekście utrwalonego orzecznictwa dotyczącego spraw gospodarczych.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
Odmowa przyjęcia skarg kasacyjnych
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| J. S. | osoba_fizyczna | powód |
| A. S. | osoba_fizyczna | powódka |
| Bank Spółka Akcyjna w W. | spółka | pozwany |
Przepisy (2)
Główne
k.p.c. art. 398^9 § § 1 pkt 4
Kodeks postępowania cywilnego
Przesłanka oczywistej zasadności skargi kasacyjnej wymaga wykazania sprzeczności zaskarżonego orzeczenia z przepisami prawa, których wykładnia i stosowanie nie budzi żadnych wątpliwości, albo jego wydania w wyniku oczywiście błędnej wykładni lub niewłaściwego zastosowania prawa. Oczywista zasadność ma miejsce, gdy zarzucane uchybienia mają kwalifikowany charakter i są widoczne prima facie.
Pomocnicze
k.p.c. art. 398^9 § § 2
Kodeks postępowania cywilnego
Podstawa prawna do orzeczenia o odmowie przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania.
Argumenty
Odrzucone argumenty
Błędne zakwalifikowanie powodów jako przedsiębiorców zamiast konsumentów. Nieważność klauzul umownych i nadmierne korzyści banku.
Godne uwagi sformułowania
oczywista zasadność skargi kasacyjnej kwalifikowany charakter i są widoczne prima facie sprawa z powództwa producenta rolnego – rolnika prowadzącego działalność wytwórczą w zakresie produkcji zwierzęcej – przeciwko przedsiębiorcy o roszczenie wynikające z umowy kontraktacji jest sprawą gospodarczą
Skład orzekający
Leszek Bosek
przewodniczący-sprawozdawca
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Interpretacja przesłanki oczywistej zasadności skargi kasacyjnej (art. 398^9 § 1 pkt 4 k.p.c.) oraz kwestie związane z kwalifikacją stron jako konsumentów lub przedsiębiorców w kontekście umów bankowych i spraw gospodarczych."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji wniosku o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania i nie rozstrzyga merytorycznie sprawy o pozbawienie wykonalności tytułu wykonawczego.
Wartość merytoryczna
Ocena: 5/10
Orzeczenie jest interesujące dla prawników procesowych ze względu na szczegółową analizę przesłanki oczywistej zasadności skargi kasacyjnej i jej zastosowanie w praktyce. Pokazuje, jak Sąd Najwyższy podchodzi do wniosków o przyjęcie skargi do rozpoznania.
“Kiedy skarga kasacyjna jest 'oczywiście zasadna'? Sąd Najwyższy wyjaśnia.”
Sektor
bankowość
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionySN Sygn. akt I CSK 1123/22 POSTANOWIENIE Dnia 9 listopada 2022 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Leszek Bosek w sprawie z powództwa J. S. i A. S. przeciwko Bank Spółka Akcyjna w W. o pozbawienie wykonalności tytułu wykonawczego, na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej w dniu 9 listopada 2022 r., na skutek skarg kasacyjnych powódki A. S. oraz powoda J. S. od wyroku Sądu Apelacyjnego w Białymstoku z dnia 12 kwietnia 2021 r., sygn. akt I ACa 79/20, 1. odmawia przyjęcia obu skarg kasacyjnych do rozpoznania, 2. oddala wniosek radcy prawnego R. R. o przyznanie od Skarbu Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej powodom z urzędu w postępowaniu kasacyjnym. UZASADNIENIE J. S. wniósł o pozbawienie wykonalności tytułu wykonawczego wydanego na rzecz wierzyciela Banku1 spółki akcyjnej w W. tj.: bankowego tytułu egzekucyjnego z 23 kwietnia 2014 r., nr […] oraz bankowego tytułu egzekucyjnego z 23 kwietnia 2014 r., nr […]1 . Powód domagał się zasądzenia na swoją rzecz od pozwanego kosztów sądowych oraz na rzecz pełnomocnika z urzędu kosztów z tytułu nieopłaconej pomocy prawnej. A. S. wniosła pozew przeciwko Bankowi1 spółka akcyjna w W., domagając się tego samego co powód i nieobciążania jej kosztami procesu. Wyrokiem z 17 grudnia 2019 r. Sąd Okręgowy w Białymstoku oddalił powództwo (pkt 1) i rozstrzygnął o kosztach procesu (pkt 2 i 3). Wyrokiem z 12 kwietnia 2021 r. Sąd Apelacyjny w Białymstoku, po rozpoznaniu apelacji J. S. i A. S., oddalił apelacje (pkt I) oraz rozstrzygnął o kosztach postępowania odwoławczego (pkt II i III). Od wyroku Sądu Apelacyjnego w Białymstoku skargi kasacyjne wywiedli powodowie, zaskarżając go w części co do punktu 1. Wnosząc o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania, oboje skarżący powołali się na oczywistą zasadność skargi (art. 398 9 § 1 pkt 4 k.p.c.). Sąd Najwyższy zważył, co następuje: Wniosek o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania skarżący oparł na przesłance uregulowanej w art. 398 9 § 1 pkt 4 k.p.c., powołując się na oczywistą zasadność skargi kasacyjnej, wynikającą z przyjęcia przez Sąd II instancji, że skarżący posiadają status przedsiębiorców, a nie konsumentów. W utrwalonym orzecznictwie Sądu Najwyższego przyjmuje się, że o parcie wniosku o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania na podstawie art. 398 9 § 1 pkt 4 k.p.c. wymaga wykazania sprzeczności zaskarżonego orzeczenia z przepisami prawa, których wykładnia i stosowanie nie budzi żadnych wątpliwości albo jego wydania w wyniku oczywiście błędnej wykładni lub niewłaściwego zastosowania prawa. Oczywista zasadność skargi kasacyjnej mam miejsce, gdy zarzucane uchybienia mają kwalifikowany charakter i są widoczne prima facie , bez konieczności głębszej analizy ( por. min.: postanowienia Sądu Najwyższego z: 15 kwietnia 2021 r., IV CSK 617/20; 15 czerwca 2018 r., III CSK 38/18; 23 czerwca 2017 r., II CSK 41/17; 1 marca 2013 r., I CSK 491/12; 21 lutego 2008 r., II UK 307/07; 8 marca 2002 r., I PKN 341/01). Analiza rozstrzygnięcia Sądu II instancji w kontekście uzasadnienia wniosku o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania, nie pozwala na stwierdzenie, że spełniona jest przesłanka z art. 398 9 § 1 pkt 4 k.p.c. Zdaniem skarżących, oczywista zasadność skargi kasacyjnej wynikała z tego, że „ [u]mowy zawarte z powodami oparte są na nieważnych klauzulach, zwłaszcza umowa z dnia 15 czerwca 2011 roku nr […] , gdzie powódka A. S. i jej mąż zostali potraktowani jako przedsiębiorcy, a nie jako konsumenci.” Zdaniem skarżących, bank przyznał sobie korzyści wynikające z tych umów niewspółmierne do korzyści powodów. Skarżący w żaden sposób nie wykazali naruszenia przepisów prawa. Jak słusznie zwrócił uwagę Sąd II instancji, z uchwały Sądu Najwyższego z 26 lutego 2015 r., III CZP 108/14 wprost wynika, że sprawa z powództwa producenta rolnego – rolnika prowadzącego działalność wytwórczą w zakresie produkcji zwierzęcej – przeciwko przedsiębiorcy o roszczenie wynikające z umowy kontraktacji jest sprawą gospodarczą. Skarg kasacyjnych nie można więc było uznać za oczywiście uzasadnione. Wnioski o przyznanie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej świadczonej z urzędu podlegały oddaleniu (zob. postanowienia Sądu Najwyższego z: 14 grudnia 2018 r., I CZ 111/18; 20 września 2007 r., II CZ 69/07; 9 lutego 2018 r., I CZ 5/18; 2 czerwca 2022 r., I CSK 53/22). W orzecznictwie Sądu Najwyższego utrwalony jest pogląd, że profesjonalny pełnomocnik ustanowiony w sprawie powinien kierować się zasadami profesjonalizmu i z wykorzystaniem wiedzy fachowej dokonać oceny, czy przysługujący stronie środek prawny nie jest oczywiście bezzasadny. W przypadku stwierdzenia, że skarga kasacyjna jest niedopuszczalna lub oczywiście bezzasadna, pełnomocnik ustanowiony z urzędu może odmówić jej sporządzenia (uchwała składu siedmiu sędziów Sądu Najwyższego z 21 września 2000 r., III CZP 14/00). Autorka obu skarg kasacyjnych sama przyznała, że skargi kasacyjne zostały sporządzone na wyraźne żądanie stron. Z uwagi na powyższe, na podstawie art. 398 9 § 2 k.p.c., Sąd Najwyższy orzekł, jak w sentencji. [as]
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI