I CSK 1108/24
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuW niniejszej sprawie adwokat M.P., reprezentujący stronę M.M. z urzędu, złożył wniosek o uchylenie postanowienia Sądu Najwyższego z dnia 7 stycznia 2021 r. (sygn. I CSK 598/20), które przyznało mu wynagrodzenie za nieopłaconą pomoc prawną. Podstawą wniosku były dwa wyroki Trybunału Konstytucyjnego: z 23 kwietnia 2020 r. (SK 66/19), który stwierdził niezgodność z Konstytucją § 4 ust. 1 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z 22 października 2015 r. w sprawie ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej, oraz z 27 lutego 2024 r. (SK 90/22), który uznał za niezgodne z Konstytucją § 2 pkt 1 w związku z § 4 ust. 1 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z 3 października 2016 r. w tej samej materii. Sąd Najwyższy, rozpatrując wniosek, stwierdził, że przy wydawaniu postanowienia z 7 stycznia 2021 r. zastosował przepisy § 2 pkt 8 rozporządzenia z 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie, a nie przepisy, które zostały później uznane za niezgodne z Konstytucją. W związku z tym, wyrok TK z 27 lutego 2024 r. nie mógł stanowić podstawy do uchylenia wcześniejszego rozstrzygnięcia o kosztach. Dlatego Sąd Najwyższy postanowił odmówić uchylenia postanowienia.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: ŚredniaInterpretacja zasady, że wyroki Trybunału Konstytucyjnego dotyczące niezgodności przepisów z Konstytucją nie mają zastosowania wstecz, jeśli te przepisy nie zostały faktycznie zastosowane w rozstrzyganej sprawie.
Dotyczy specyficznej sytuacji, gdy sąd stosuje inne przepisy niż te, które zostały później uznane za wadliwe konstytucyjnie.
Zagadnienia prawne (1)
Czy postanowienie Sądu Najwyższego przyznające wynagrodzenie adwokatowi z urzędu, wydane przed wyrokiem Trybunału Konstytucyjnego stwierdzającym niezgodność z Konstytucją przepisów regulujących te koszty, może zostać uchylone na podstawie tego wyroku?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, postanowienie nie może zostać uchylone, jeśli przy jego wydaniu nie zastosowano przepisów, które zostały później uznane za niezgodne z Konstytucją.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy wyjaśnił, że przy wydaniu postanowienia z 7 stycznia 2021 r. zastosował przepisy § 2 pkt 8 rozporządzenia z 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie, a nie przepisy § 2 pkt 1 w związku z § 4 ust. 1 rozporządzenia z 3 października 2016 r., które zostały później uznane za niezgodne z Konstytucją. W związku z tym, wyrok Trybunału Konstytucyjnego nie mógł stanowić podstawy do uchylenia rozstrzygnięcia o kosztach.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| M.M. | osoba_fizyczna | powód |
| Zakład Ubezpieczeń Społecznych | instytucja | pozwany |
| adw. M.P. | inne | pełnomocnik z urzędu |
Przepisy (4)
Główne
Dz.U. 2016 poz. 1662 art. 2 § pkt 1 w związku z § 4 ust. 1
Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 3 października 2016 r. w sprawie ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez adwokata z urzędu
Stwierdzono niezgodność z Konstytucją RP w wyroku TK SK 90/22.
Dz.U. 2015 poz. 1709 art. 2 § pkt 8
Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie
Zastosowane przez Sąd Najwyższy przy przyznawaniu wynagrodzenia.
Pomocnicze
Dz.U. 2015 poz. 1709 art. 4 § ust. 1
Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez adwokata z urzędu
Stwierdzono niezgodność z Konstytucją RP w wyroku TK SK 66/19.
k.p.c. art. 416
Kodeks postępowania cywilnego
Podstawa prawna wniosku o zmianę lub uchylenie rozstrzygnięcia o kosztach.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Sąd Najwyższy przyznał wynagrodzenie adwokatowi z urzędu na podstawie przepisów, które nie zostały uznane za niezgodne z Konstytucją. • Wyrok Trybunału Konstytucyjnego stwierdzający niezgodność z Konstytucją przepisów rozporządzenia nie może być podstawą do uchylenia postanowienia, jeśli te przepisy nie zostały zastosowane.
Odrzucone argumenty
Przepisy rozporządzeń dotyczące kosztów nieopłaconej pomocy prawnej, na podstawie których przyznano wynagrodzenie, zostały uznane za niezgodne z Konstytucją RP.
Godne uwagi sformułowania
Wbrew treści skargi Sąd Najwyższy przyznając wynagrodzenie adwokatowi z urzędu zastosował § 2 pkt 8 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie. Nie zastosował § 2 pkt 1 w związku z § 4 ust. 1 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 3 października 2016 r. w sprawie ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez adwokata z urzędu, a tym samym wyrok TK z 27 lutego 2024 r., SK 90/22, nie może być podstawą uchylenia rozstrzygnięcia o kosztach.
Skład orzekający
Dariusz Pawłyszcze
przewodniczący-sprawozdawca
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Interpretacja zasady, że wyroki Trybunału Konstytucyjnego dotyczące niezgodności przepisów z Konstytucją nie mają zastosowania wstecz, jeśli te przepisy nie zostały faktycznie zastosowane w rozstrzyganej sprawie."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji, gdy sąd stosuje inne przepisy niż te, które zostały później uznane za wadliwe konstytucyjnie.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa dotyczy ważnego zagadnienia prawnego związanego z kosztami pomocy prawnej z urzędu i interpretacją wyroków Trybunału Konstytucyjnego, co jest istotne dla praktyków prawa.
“Czy wyrok TK unieważnia stare koszty pomocy prawnej? Sąd Najwyższy wyjaśnia.”
Sektor
praca
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.