I CSK 11/25

Sąd NajwyższyWarszawa2025-03-26
SNCywilneodpowiedzialność rzeczowaŚrednianajwyższy
skarga kasacyjnaodpowiedzialność rzeczowaodpowiedzialność wekslowaSąd Najwyższykoszty postępowania

Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia skargi kasacyjnej Z. J. od wyroku Sądu Apelacyjnego w Krakowie, uznając ją za nieuzasadnioną.

Pozwany Z. J. złożył skargę kasacyjną od wyroku Sądu Apelacyjnego w Krakowie w sprawie o zapłatę, zarzucając naruszenie przepisów dotyczących odpowiedzialności wekslowej zamiast rzeczowej. Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia skargi do rozpoznania, wskazując na niewystarczające uzasadnienie wniosku o jej przyjęcie oraz brak wykazania przez skarżącego relewantnych okoliczności uzasadniających uwzględnienie zarzutów.

Sąd Najwyższy rozpoznał skargę kasacyjną Z. J. od wyroku Sądu Apelacyjnego w Krakowie w sprawie o zapłatę. Skarżący zarzucił naruszenie art. 73 u.k.w.h. poprzez zastosowanie zasad odpowiedzialności wekslowej zamiast właściwej odpowiedzialności rzeczowej. Sąd Najwyższy podkreślił, że uzasadnienie wniosku o przyjęcie skargi kasacyjnej musi opierać się na przesłankach z art. 398^9^ § 1 k.p.c., w tym na oczywistej zasadności, która wymaga wykazania kwalifikowanej postaci naruszenia przepisów prawa. W ocenie Sądu Najwyższego, skarżący nie uzasadnił wniosku w wystarczający sposób. Sąd wyjaśnił, że dłużnikowi rzeczowemu przysługują zarzuty własne oraz zarzuty cudze, które mógłby podnosić dłużnik osobisty. W niniejszej sprawie sądy nie wykroczyły przeciwko tym zasadom, a skarżący miał możliwość podnoszenia wszelkich zarzutów, jednak nie przytoczył faktów ani dowodów, które mogłyby doprowadzić do upadku zabezpieczenia rzeczowego. W konsekwencji, Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia skargi do rozpoznania i zasądził koszty postępowania kasacyjnego.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Nie, skarżący nie uzasadnił wniosku w wystarczający sposób.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy wskazał, że przesłanka oczywistej zasadności wymaga wykazania kwalifikowanej postaci naruszenia przepisów prawa, widocznej prima facie, a skarżący nie przedstawił argumentów spełniających ten wymóg.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

odmowa przyjęcia skargi kasacyjnej

Strona wygrywająca

P. spółka z ograniczoną odpowiedzialnością w G.

Strony

NazwaTypRola
P. spółka z ograniczoną odpowiedzialnością w G.spółkapowód
Z. J.osoba_fizycznapozwany

Przepisy (5)

Główne

k.p.c. art. 398^9 § § 1

Kodeks postępowania cywilnego

Określa przesłanki przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania, w tym oczywistą zasadność.

u.k.w.h. art. 73

Ustawa - Prawo wekslowe

Określa uprawnienia dłużnika rzeczowego do podnoszenia zarzutów.

Pomocnicze

k.p.c. art. 398^9 § § 2

Kodeks postępowania cywilnego

Dotyczy odmowy przyjęcia skargi do rozpoznania.

k.p.c. art. 98

Kodeks postępowania cywilnego

Reguluje zasady zasądzania kosztów postępowania.

k.c. art. 365

Ustawa - Kodeks cywilny

Dotyczy związania prawomocnym orzeczeniem.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Niewystarczające uzasadnienie wniosku o przyjęcie skargi kasacyjnej. Brak wykazania przez skarżącego relewantnych okoliczności uzasadniających uwzględnienie zarzutów. Sądy nie naruszyły zasad odpowiedzialności rzeczowej.

Odrzucone argumenty

Naruszenie art. 73 u.k.w.h. poprzez zastosowanie zasad odpowiedzialności wekslowej w miejsce właściwego reżimu odpowiedzialności rzeczowej.

Godne uwagi sformułowania

Uzasadnienie wniosku o przyjęcie skargi do rozpoznania powinno zostać oparte o jedną z przesłanek z art. 398^9^ § 1 k.p.c. Przesłanka oczywistej zasadności skargi kasacyjnej spełniona jest wówczas, gdy zachodzi niewątpliwa, widoczna na pierwszy rzut oka, tj. bez konieczności głębszej analizy, sprzeczność orzeczenia z przepisami prawa nie podlegającymi różnej wykładni. Do szczególnych uprawnień dłużnika rzeczowego należy możliwość podnoszenia przeciwko wierzycielowi nie tylko zarzutów własnych, ale także wszelkich zarzutów, które przysługiwałyby dłużnikowi osobistemu, choćby tamten się ich zrzekł lub z nich nie korzystał (art. 73 u.k.w.h.).

Skład orzekający

Mariusz Załucki

przewodniczący-sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja przesłanek przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania, w szczególności wymogów dotyczących oczywistej zasadności oraz zasady odpowiedzialności rzeczowej."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznego stanu faktycznego i zarzutów podniesionych przez skarżącego.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Orzeczenie wyjaśnia istotne kwestie proceduralne związane ze skargą kasacyjną oraz zasady odpowiedzialności rzeczowej, co jest cenne dla praktyków prawa cywilnego.

Kiedy Sąd Najwyższy odrzuci Twoją skargę kasacyjną? Kluczowe zasady i pułapki.

Dane finansowe

zwrot kosztów postępowania kasacyjnego: 5400 PLN

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
SN
I CSK 11/25
POSTANOWIENIE
26 marca 2025 r.
Sąd Najwyższy w Izbie Cywilnej w składzie:
SSN Mariusz Załucki
na posiedzeniu niejawnym 26 marca 2025 r. w Warszawie
‎
w sprawie z powództwa P. spółki z ograniczoną odpowiedzialnością w G.
‎
przeciwko Z. J.
‎
o zapłatę,
‎
na skutek skargi kasacyjnej Z. J.
‎
od wyroku Sądu Apelacyjnego w Krakowie
‎
z 1 lutego 2024 r., I AGa 161/22,
1. odmawia przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania;
2. zasądza od pozwanego na rzecz powoda kwotę 5 400 (pięć tysięcy czterysta) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego z odsetkami w wysokości odsetek ustawowych za opóźnienie za czas po upływie tygodnia od dnia doręczenia niniejszego postanowienia pozwanemu do dnia zapłaty.
UZASADNIENIE
Pozwany Z. J. wywiódł skargę kasacyjną od wyroku Sądu Apelacyjnego w Krakowie z 1 lutego 2024 r., wydanego w sprawie z powództwa P. sp. z o.o. o zapłatę.
Uzasadniając wniosek o przyjęcie skargi do rozpoznania, pozwany wskazał na jej oczywistą zasadność, wynikającą z naruszenia art. 73 u.k.w.h. poprzez zastosowanie wobec pozwanego zasad odpowiedzialności wekslowej w miejsce właściwego w sprawie reżimu odpowiedzialności rzeczowej.
Sąd Najwyższy zważył, co następuje:
Uzasadnienie wniosku o przyjęcie skargi do rozpoznania powinno zostać oparte o jedną z przesłanek z art. 398
9
§ 1 k.p.c. Każda z nich z kolei wymaga przytoczenia ustalonych w orzecznictwie elementów koniecznych do wykazania, iż wskazana przyczyna przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania występuje w danej sprawie.
Przesłanka oczywistej zasadności skargi kasacyjnej (art. 398
9
§ 1 pkt 4 k.p.c.) spełniona jest wówczas, gdy zachodzi niewątpliwa, widoczna na pierwszy rzut oka, tj. bez konieczności głębszej analizy, sprzeczność orzeczenia z przepisami prawa nie podlegającymi różnej wykładni. Przy czym, o ile dla uwzględnienia skargi kasacyjnej wystarczy, że jej podstawa jest usprawiedliwiona, to dla jej przyjęcia do rozpoznania konieczne jest wykazanie kwalifikowanej postaci naruszenia przepisów prawa materialnego lub procesowego polegającej na jego oczywistości, widocznej prima facie, przy wykorzystaniu podstawowej wiedzy prawniczej. Skarżący powinien uzasadnić tę oczywistość, wskazując jedynie na argumenty mieszczące się w zakresie kognicji Sądu Najwyższego. Nie może więc powoływać się na wadliwość ustaleń faktycznych, ani opierać na innych faktach niż stanowiące podstawę rozstrzygnięcia. (zob. np. postanowienia SN z 11 stycznia 2022 r., II USK 384/21; z 22 grudnia 2021 r., II CSK 390/21; z 31 maja 2021 r., III CSK 152/20; z 13 maja 2021, III USK 103/21 oraz z 9 marca 2021 r., IV CSK 412/20).
Skarżący nie uzasadnił wniosku o przyjęcie skargi do rozpoznania w wystarczający sposób.
Do szczególnych uprawnień dłużnika rzeczowego należy możliwość podnoszenia przeciwko wierzycielowi nie tylko zarzutów własnych, ale także wszelkich zarzutów, które przysługiwałyby dłużnikowi osobistemu, choćby tamten się ich zrzekł lub z nich nie korzystał (art. 73 u.k.w.h.). Pochodną tej zasady jest przyjęcie, że tytuł egzekucyjny wystawiony przeciwko dłużnikowi osobistemu nie może być podnoszony przeciwko dłuznikowi rzeczowemu. Dłużnik rzeczowy powinien bowiem mieć własną szansę obrony swoich praw, w tym podnoszenia zarzutów, które przysługiwałyby dłużnikowi osobistemu ze stosunku podstawowego, w oddzielnym postępowaniu.
Innymi słowy, dłużnikowi rzeczowemu przysługują dwie grupy zarzutów – zarzuty własne (związane zasadniczo z wadliwością samego trybu ustanowienia lub przeniesienia hipoteki) oraz zarzuty cudze, czyli takie, którymi dłużnik osobisty mógł kwestionować stosunek podstawowy (zob. np. wyrok SN z 6 kwietnia 2023 r., II CSKP 491/22, OSNC 2023, nr 11, poz. 112).
Sądy orzekające w niniejszej sprawie nie wykroczyły przeciwko opisanym zasadom. Skarżący miał możliwość swobodnego podnoszenia w postępowaniu wszelkich zarzutów, które niweczyłyby zabezpieczony wekslem stosunek podstawowy. Nie przytoczył jednak na tę okoliczność żadnych faktów ani dowodów, które mogłyby doprowadzić do upadku zabezpieczenia rzeczowego na jego majątku. Przyczyną uwzględnienia powództwa był zatem brak wykazania przez pozwanego relewantnych prawnie okoliczności, nie zaś zastosowanie wobec niego niewłaściwego systemu odpowiedzialności czy też przekroczenie zakresu związania prawomocnym wyrokiem określonego w art. 365 k.p.c.
Z tej przyczyny Sąd Najwyższy na podstawie art. 398
9
§ 1 i 2 k.p.c. odmówił przyjęcia skargi do rozpoznania, o kosztach postępowania kasacyjnego rozstrzygnął zaś na podstawie art. 98 k.p.c. w zw. z § 10 ust. 4 pkt 2 i § 2 pkt 7 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości w sprawie opłat za czynności radców prawnych.
[a.ł]
‎

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI