I CSK 109/15

Sąd Najwyższy2015-11-18
SNCywilneochrona dóbr osobistychŚrednianajwyższy
ochrona dóbr osobistychdane osoboweprawo prasoweskarga kasacyjnaSąd Najwyższybezprawnośćzadośćuczynienie

Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania, uznając, że nie zachodzi oczywista zasadność jej wniesienia.

Powód R. Z. wniósł skargę kasacyjną od wyroku Sądu Apelacyjnego oddalającego jego powództwo o ochronę dóbr osobistych i zadośćuczynienie, związane z rozpowszechnieniem jego danych osobowych. Sąd Najwyższy, analizując skargę pod kątem przesłanek przyjęcia jej do rozpoznania, uznał, że nie spełnia ona wymogu oczywistej zasadności, mimo że powód powoływał się na naruszenie przepisów prawa materialnego i procesowego. Sąd wskazał, że ujawnienie danych powoda przez Prokuratora Generalnego oraz wywiad z powodem w prasie mogły wyłączyć bezprawność działania pozwanych.

Powód R. Z. domagał się ochrony dóbr osobistych i zadośćuczynienia od pozwanych P. Sp. z o.o. S.K.A. i P. P. za bezprawne rozpowszechnienie jego danych osobowych w prasie i internecie. Sąd Okręgowy oddalił powództwo, uznając, że działanie pozwanych nie było bezprawne, ponieważ dane powoda ujawnił Prokurator Generalny, a powód sam udzielił wywiadu prasowego, w którym ujawniono jego dane. Sąd Apelacyjny podzielił to stanowisko. Powód wniósł skargę kasacyjną, zarzucając niewłaściwe zastosowanie i błędną wykładnię przepisów prawa materialnego (art. 24 § 1 k.c.) oraz naruszenie przepisów postępowania. Sąd Najwyższy, rozpatrując skargę w trybie przedsądu, odmówił jej przyjęcia do rozpoznania. Uzasadnił to brakiem wystąpienia przesłanki oczywistej zasadności skargi, wskazując, że zarzuty dotyczące naruszenia prawa materialnego nie są jednoznaczne, a ujawnienie danych przez Prokuratora Generalnego i wywiad z powodem mogły wyłączyć bezprawność. Sąd podkreślił, że skarga kasacyjna jest środkiem o szczególnym charakterze, służącym ochronie interesu publicznego, a nie ogólnym środkiem zaskarżenia. W konsekwencji odmówiono przyjęcia skargi do rozpoznania i zasądzono koszty postępowania kasacyjnego.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Tak, w okolicznościach sprawy, ujawnienie danych przez Prokuratora Generalnego oraz wywiad z powodem mogły wyłączyć bezprawność działania pozwanych.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy uznał, że w kontekście ujawnienia danych powoda przez Prokuratora Generalnego oraz jego wywiadu prasowego, stanowisko sądów niższych instancji o uchyleniu bezprawności nie może być ocenione jako oczywiście błędne, nawet jeśli samo upublicznienie danych w tych przypadkach mogłoby być uznane za działanie bezprawne.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

Odmowa przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania

Strona wygrywająca

Pozwani

Strony

NazwaTypRola
R. Z.osoba_fizycznapowód
P. Sp. z o.o. S.K.A. w W.spółkapozwany
P. P.osoba_fizycznapozwany

Przepisy (12)

Główne

k.c. art. 24 § § 1

Kodeks cywilny

Dotyczy ochrony dóbr osobistych i przesłanek bezprawności działania.

k.p.c. art. 398⁹ § § 1

Kodeks postępowania cywilnego

Przesłanki przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania.

Pomocnicze

k.p.c. art. 398³ § § 1

Kodeks postępowania cywilnego

Podstawy kasacyjne.

k.p.c. art. 378 § § 1

Kodeks postępowania cywilnego

Zakres rozpoznania apelacji.

k.p.c. art. 328 § § 2

Kodeks postępowania cywilnego

Wymagania dotyczące uzasadnienia orzeczenia.

k.p.c. art. 391 § § 1

Kodeks postępowania cywilnego

Postępowanie przed Sądem Najwyższym.

k.p.c. art. 386 § § 1

Kodeks postępowania cywilnego

Rozpoznanie apelacji przez sąd drugiej instancji.

k.p.c. art. 385

Kodeks postępowania cywilnego

Utrzymanie w mocy zaskarżonego orzeczenia.

prawo prasowe art. 13

Ustawa z dnia 26 stycznia 1984 r. prawo prasowe

Przesłanki wyłączające zakaz rozpowszechniania informacji.

k.p.c. art. 98 § § 1 i 3

Kodeks postępowania cywilnego

Zasada odpowiedzialności za koszty procesu.

k.p.c. art. 108 § § 1

Kodeks postępowania cywilnego

Orzeczenie o kosztach w orzeczeniu kończącym postępowanie.

k.p.c. art. 398²¹

Kodeks postępowania cywilnego

Odpowiednie stosowanie przepisów o apelacji.

Argumenty

Odrzucone argumenty

Zarzuty dotyczące naruszenia art. 24 § 1 k.c. poprzez błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie. Zarzuty dotyczące naruszenia przepisów postępowania (art. 378 § 1 k.p.c. w zw. z art. 328 § 2 k.p.c. w zw. z art. 391 § 1 k.p.c., art. 328 § 2 k.p.c. w zw. z art. 391 § 1 k.p.c., art. 386 § 1 k.p.c. i art. 385 k.p.c.).

Godne uwagi sformułowania

Skarga kasacyjna ukształtowana została w przepisach kodeksu postępowania cywilnego jako środek odwoławczy o szczególnym charakterze, nakierowany na ochronę interesu publicznego przez zapewnienie rozwoju prawa i jednolitej wykładni, nie zaś jako ogólnie dostępny środek zaskarżenia orzeczeń nie satysfakcjonujących stron. Oczywista zasadność skargi kasacyjnej [...] zachodzi tylko wtedy, gdy dla przeciętnego prawnika z samej treści skargi - bez pogłębionej analizy i jurydycznych dociekań - w sposób jednoznaczny wynika, że wskazane w niej podstawy zasługują na uwzględnienie.

Skład orzekający

Katarzyna Tyczka-Rote

sędzia

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja przesłanek przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania przez Sąd Najwyższy, w szczególności przesłanki oczywistej zasadności."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji faktycznej związanej z ujawnieniem danych osobowych.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Orzeczenie wyjaśnia istotne kwestie proceduralne dotyczące skargi kasacyjnej, co jest ważne dla prawników praktyków, ale nie zawiera przełomowych rozstrzygnięć merytorycznych.

Kiedy Sąd Najwyższy przyjmie Twoją skargę kasacyjną? Kluczowe kryteria oceny.

Dane finansowe

WPS: 15 000 PLN

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
Sygn. akt I CSK 109/15
POSTANOWIENIE
Dnia 18 listopada 2015 r.
Sąd Najwyższy w składzie:
SSN Katarzyna Tyczka-Rote
w sprawie z powództwa R. Z.
‎
przeciwko P. Sp. z o.o. S.K.A. w W. i P. P.
‎
o ochronę dóbr osobistych,
‎
na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej w dniu 18 listopada 2015 r.,
‎
na skutek skargi kasacyjnej powoda
‎
od wyroku Sądu Apelacyjnego w
[…]
‎
z dnia 7 lipca 2014 r., sygn. akt VI ACa
[…]
,
1)    odmawia przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania
2)   zasądza od powoda na rzecz pozwanych po 1380 (jeden tysiąc trzysta osiemdziesiąt) zł tytułem kosztów postępowania kasacyjnego
3) przyznaje adw. W. C. od Skarbu Państwa (Sądu Apelacyjnego w […]) kwotę 2070 (dwa tysiące siedemdziesiąt) zł powiększoną o stawkę podatku od towarów i usług tytułem kosztów pomocy prawnej udzielonej powodowi z urzędu w postępowaniu kasacyjnym.
UZASADNIENIE
Powód R. Z. wniósł skargę kasacyjną do wyroku Sądu Apelacyjnego w […] z dnia 7 lipca 2014 r., oddalającego jego apelację od  wyroku Sądu Okręgowego w W. z dnia 31 lipca 2013 r. Sąd Okręgowy oddalił powództwo, które powód skierował przeciwko „P.” Spółce z ograniczoną odpowiedzialnością Spółce Komandytowo-Akcyjnej (wcześniej „P." […]) i P. P. o nakazanie każdemu z pozwanych opublikowania oświadczenia przepraszającego powoda za naruszenie jego dóbr osobistych w postaci prywatności poprzez bezprawne, kilkakrotne rozpowszechnienie jego danych osobowych bez jego zgody w tygodniku oraz witrynie internetowej „P.". Domagał się w nim także zasądzenia solidarnie od pozwanych na jego rzecz kwoty 15.000 zł z ustawowymi odsetkami z tytułu zadośćuczynienia za naruszenie dóbr osobistych powoda, nakazanie pozwanemu wydawcy usunięcia danych osobowych powoda z witryny internetowej oraz archiwum tygodnika „P." oraz zakazanie rozpowszechniania danych osobowych powoda bez jego zgody. Sąd Okręgowy uznał, że pozwani wykazali, że ich działanie nie było bezprawne, ponieważ dane osobowe powoda ujawnił najwyższy organ prokuratury podczas publicznego wystąpienia w Sejmie, a nadto powód wyraził zgodę na ujawnienie swoich danych osobowych i swojej roli w postępowaniu dotyczącym „afery […]” poprzez udzielenie wywiadu prasowego, który ukazał się wcześniej  niż publikacje pozwanych. Zdaniem Sądu Okręgowego spełnione zostały przesłanki wyłączające zakaz przewidziany w art. 13 ustawy z dnia 26 stycznia 1984 r. prawo prasowe (Dz.U. Nr 5, poz. 24 ze zm.). W konsekwencji Sąd uznał, iż wyłączona została bezprawność działania pozwanych, stanowiąca podstawę roszczeń opartych na art. 24 k.c. Sąd Apelacyjny podzielił ustalenia faktyczne i wnioski prawne Sądu Okręgowego.
W skardze kasacyjnej opartej na obydwu podstawach kasacyjnych z art. 398
3
§ 1 k.p.c. powód zarzucił niewłaściwe zastosowanie oraz błędną wykładnię art. 24 § 1 k.c. oraz naruszenie art. 378 § 1 k.p.c. w zw. z art. 328 § 2 k.p.c. w zw. z art. 391 § 1 k.p.c., art. 328 § 2 k.p.c. w zw. z art. 391 § 1 k.p.c. oraz art. 386 § 1 k.p.c. i art. 385 k.p.c.
We wnioskach domagał się uchylenia zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania.
W odpowiedzi na skargę kasacyjną pozwany wniósł o nieprzyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania lub ewentualnie o jej oddalenie w całości jak również o zasądzenie od powoda na rzecz pozwanego kosztów postępowania kasacyjnego.
Sąd Najwyższy zważył co następuje.
Skarga kasacyjna ukształtowana została w przepisach kodeksu postępowania cywilnego jako środek odwoławczy o szczególnym charakterze, nakierowany na ochronę interesu publicznego przez zapewnienie rozwoju prawa i jednolitości wykładni, nie zaś jako ogólnie dostępny środek zaskarżenia orzeczeń nie satysfakcjonujących stron. Realizacji tego celu służy instytucja tzw. przedsądu, ustanowionego w art. 398
9
k.p.c., w ramach którego Sąd Najwyższy dokonuje wstępnej oceny sprawy przedstawionej mu ze skargą kasacyjną. Zakres przeprowadzanego badania jest ograniczony do kontroli, czy w sprawie występują przewidziane w art. 398
9
§ 1 pkt 1 - 4 k.p.c. okoliczności uzasadniające przyjęcie skargi do rozpoznania. Skarżący uzasadnił potrzebę przyjęcia jego skargi do rozpoznania wystąpieniem przesłanki przewidzianej w art. 398
9
§ 1 pkt 4 to znaczy oczywistą zasadnością tej skargi ze względu na rażące naruszenie przez Sąd  Apelacyjny art. 24 § 1 k.c. poprzez jego błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie, jak również poprzez rażące naruszenie wymienionych w podstawach skargi kasacyjnej przepisów postępowania.
Oczywista zasadność skargi kasacyjnej, o której mowa w art. 398
9
§ 1 pkt 4 k.p.c., zachodzi tylko wtedy, gdy dla przeciętnego prawnika z samej treści skargi - bez pogłębionej analizy i jurydycznych dociekań - w sposób jednoznaczny wynika, że wskazane w niej podstawy zasługują na uwzględnienie. Skarżący, powołując się  na przesłankę przewidzianą w art. 398
9
§ 1 pkt 4 k.p.c. powinien wykazać oczywistą zasadność skargi kasacyjnej przejawiającą się kwalifikowanym charakterem naruszenia przepisów prawa, prowadzącą do wniosku, że  zaskarżone  orzeczenie jest jaskrawo nieprawidłowe (por. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 15 lipca 2015 r., IV CSK 17/15, LEX nr 1770910). Niniejsza  skarga nie spełnia wyżej wymienionych warunków. Zarzuty odnoszące się do treści uzasadnienia zaskarżonego wyroku nie potwierdzają oczywistości uchybień, które w tym wypadku musiałyby mieć charakter wad kardynalnych, jako że niedostatki uzasadnienia mogą  spowodować uwzględnienie skargi kasacyjnej tylko w wyjątkowych wypadkach, kiedy powodują, że niemożliwe staje się odtworzenie motywów rozstrzygnięcia. Tego rodzaju wad uzasadnienie Sądu Apelacyjnego nie wykazuje. Również zarzuty odnoszące się do zastosowania prawa materialnego nie mogą być potraktowane jako podstawa wniosku o oczywistej zasadności skargi. Nie budzi wątpliwości ani to, że dane powoda i jego rolę w postępowaniu karnym ujawnił publicznie w 2007 r. Minister Sprawiedliwości - Prokurator Generalny, ani że w prasie ukazał się w 2008 r. wywiad z powodem dotyczący sprawy, w której był świadkiem, w którym również ujawnione zostały dane powoda. W tych okolicznościach stanowisko Sądu Apelacyjnego, że uchylona została bezprawność ujawnienia danych powoda w kwestionowanych w niniejszej sprawie publikacjach omawiających prace komisji nadzwyczajnej, dotyczące postępowania, w którym powód był świadkiem, nie może być ocenione jako oczywiście błędne (por. wyrok Sądu Najwyższego z dnia 12 grudnia 2006 r., II CSK 280/06, nie publ. i powoływany w uzasadnieniu zaskarżonego orzeczenia Sądu  najwyższego z dnia 29 kwietnia 2011 r., I CSK 509/10, OSNC-ZD 2012/2/33, a także
wyroki tego Sądu z 18 marca 2008 r., IV CSK 474/07, OSNC 2009/6/87 i z 28 stycznia 2009 r., IV CSK 346/08, OSNC-ZD 2010/A/ 8), nawet jeśli upublicznienie jego danych w obu tych przypadkach stanowiłoby działanie bezprawne.
Z tych przyczyn uz
nać należy, iż wymieniona przez skarżącego podstawa przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania nie zachodzi. Ok
oliczności sprawy nie wskazują także, aby wystąpiły inne przesłanki przewidziane w art. 398
9
§ 1 k.p.c.
Z tych przyczyn Sąd Najwyższy na podstawie art. 398
9
k.p.c. odmówił przyjęcia skargi do rozpatrzenia.
Orzeczenie o kosztach postępowania kasacyjnego wynika z treści art. 98 § 1 i 3 k.p.c., art. 108 § 1 k.p.c. w zw. z art. 398
21
i art. 391 § 1 k.p.c., a wysokość tych kosztów z postanowień
§ 2 ust. 1 i 2, § 10 ust. 1 pkt 2, § 6 pkt 5 i § 12 ust. 4 pkt 2 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r.
w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu
(jedn. tekst: Dz.U. z 2013 r., poz. 490).
Koszty pomocy prawnej udzielonej powodowi z urzędu w postępowaniu kasacyjnym z kolei odpowiadają postanowieniom
§ 2, § 11 ust. 1 pkt 2,  § 6 pkt 5 oraz § 13 ust. 4 pkt 2 i § 19 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu (jedn. tekst: Dz.U. z 2013 r., poz. 461).
aw

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI