I CSK 108/16

Sąd Najwyższy2016-03-30
SNinneochrona zdrowia psychicznegoŚrednianajwyższy
przymusowe leczenieszpital psychiatrycznyskarga kasacyjnaSąd Najwyższyprawo procesoweochrona zdrowia psychicznegoniepoczytalnośćpełnomocnik z urzędu

Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania w sprawie dotyczącej przymusowego leczenia psychiatrycznego, uznając brak podstaw do stwierdzenia nieważności postępowania z powodu nieustanowienia pełnomocnika z urzędu.

Sąd Najwyższy rozpatrywał skargę kasacyjną dotyczącą przymusowego przyjęcia do szpitala psychiatrycznego. Skarżąca wniosła o przyjęcie skargi do rozpoznania, powołując się na nieważność postępowania z powodu nieustanowienia jej pełnomocnika z urzędu. Sąd Najwyższy uznał, że stan zdrowia psychicznego uczestniczki, mimo rozpoznania zaburzeń urojeniowych, nie uzasadniał przyznania jej obrońcy z urzędu, a tym samym nie doszło do nieważności postępowania. W konsekwencji, skarga kasacyjna nie została przyjęta do rozpoznania.

Sąd Najwyższy w składzie sędziego Dariusza Zawistowskiego rozpoznał skargę kasacyjną uczestniczki postępowania od postanowienia Sądu Okręgowego w W. z dnia 1 października 2015 r. Sprawa dotyczyła przymusowego przyjęcia uczestniczki do szpitala psychiatrycznego bez jej zgody. Skarżąca wniosła o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania, wskazując jako podstawę nieważność postępowania. Zgodnie z art. 398^9^ § 1 k.p.c., Sąd Najwyższy przyjmuje skargę kasacyjną do rozpoznania, gdy występuje istotne zagadnienie prawne, potrzeba wykładni przepisów budzących wątpliwości lub rozbieżności w orzecznictwie, nieważność postępowania lub oczywista zasadność skargi. Sąd Najwyższy podkreślił, że skarga kasacyjna jest nadzwyczajnym środkiem zaskarżenia, którego rozpoznanie musi być uzasadnione względami o szczególnej doniosłości, wykraczającymi poza indywidualny interes skarżącego. Analiza wniosku o przyjęcie skargi kasacyjnej wykazała, że wskazana przez skarżącą podstawa – nieważność postępowania z powodu nieustanowienia pełnomocnika z urzędu – nie zachodzi. Sąd pierwszej instancji dopuścił dowód z opinii biegłego psychiatry oraz przesłuchania uczestniczki. Dowody te nie wskazywały na potrzebę ustanowienia pełnomocnika z urzędu w celu zapewnienia możliwości obrony praw uczestniczki, biorąc pod uwagę jej stan zdrowia. Rozpoznanie zaburzeń urojeniowych i stwierdzenie przez biegłego podstaw do przyjęcia do szpitala bez zgody nie stanowiły wystarczającej podstawy do uznania, że uczestniczka powinna korzystać z pomocy pełnomocnika z urzędu. W związku z tym, Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania, orzekając jak w treści postanowienia na podstawie art. 398^9^ § 2 k.p.c. Przyznano również pełnomocnikowi z urzędu wynagrodzenie za pomoc prawną udzieloną w postępowaniu kasacyjnym.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (1)

Odpowiedź sądu

Nie, brak ustanowienia pełnomocnika z urzędu nie stanowi podstawy do stwierdzenia nieważności postępowania, jeśli stan zdrowia psychicznego uczestniczki nie uzasadniał przyznania jej obrońcy z urzędu w celu zapewnienia możliwości obrony praw.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy uznał, że rozpoznanie zaburzeń urojeniowych i stwierdzenie przez biegłego podstaw do przyjęcia do szpitala bez zgody nie są wystarczające do przyznania pełnomocnika z urzędu, jeśli nie ma to wpływu na możliwość obrony praw uczestniczki w postępowaniu sądowym. Brak ustanowienia pełnomocnika z urzędu nie spowodował nieważności postępowania.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

odmowa przyjęcia skargi kasacyjnej

Strony

NazwaTypRola
Dyrektor Samodzielnego Wojewódzkiego Zespołu Publicznych Zakładów Psychiatrycznej Opieki Zdrowotnej w […]instytucjazawiadamiający
W. D.osoba_fizycznauczestniczka postępowania
A. W.innepełnomocnik z urzędu

Przepisy (3)

Główne

k.p.c. art. 398^9 § § 1

Kodeks postępowania cywilnego

Sąd Najwyższy przyjmuje skargę kasacyjną do rozpoznania w następujących wypadkach: w sprawie występuje istotne zagadnienie prawne, istnieje potrzeba wykładni przepisów prawnych budzących poważne wątpliwości lub wywołujących rozbieżności w orzecznictwie sądów, zachodzi nieważność postępowania, skarga kasacyjna jest oczywiście uzasadniona.

Pomocnicze

k.p.c. art. 398^9 § § 2

Kodeks postępowania cywilnego

Podstawa do odmowy przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania.

Ustawa o ochronie zdrowia psychicznego art. 48

Nie wynika z niej ustawowy obowiązek ustanowienia dla uczestniczki postępowania pełnomocnika z urzędu.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Brak podstaw do stwierdzenia nieważności postępowania z powodu nieustanowienia pełnomocnika z urzędu.

Odrzucone argumenty

Nieważność postępowania z powodu nieustanowienia pełnomocnika z urzędu.

Godne uwagi sformułowania

Skarga kasacyjna jest nadzwyczajnym środkiem zaskarżenia, którego rozpoznanie przez Sąd Najwyższy musi być uzasadnione względami o szczególnej doniosłości, wykraczającymi poza indywidualny interes skarżącego, a mającymi swoje źródło w interesie publicznym, w szczególności przez zapewnienie jednolitej wykładni i stosowania prawa.

Skład orzekający

Dariusz Zawistowski

przewodniczący

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Uzasadnienie odmowy przyjęcia skargi kasacyjnej w sprawach dotyczących przymusowego leczenia psychiatrycznego, w szczególności w kontekście braku obowiązku ustanowienia pełnomocnika z urzędu."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji procesowej związanej z przyjęciem skargi kasacyjnej i nie stanowi merytorycznego rozstrzygnięcia w sprawie przymusowego leczenia.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa dotyczy ważnego aspektu praw pacjentów psychiatrycznych i procedur sądowych w sprawach przymusowego leczenia, co może być interesujące dla prawników specjalizujących się w tej dziedzinie.

Czy brak adwokata z urzędu może unieważnić przymusowe leczenie psychiatryczne? Sąd Najwyższy odpowiada.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
Sygn. akt I CSK 108/16
POSTANOWIENIE
Dnia 30 marca 2016 r.
Sąd Najwyższy w składzie:
SSN Dariusz Zawistowski
w sprawie z zawiadomienia Dyrektora Samodzielnego Wojewódzkiego Zespołu Publicznych Zakładów Psychiatrycznej Opieki Zdrowotnej w […]
‎
przy uczestnictwie W. D.
‎
o przyjęcie uczestniczki postępowania do szpitala psychiatrycznego bez jej zgody,
‎
na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej w dniu 30 marca 2016 r.,
‎
na skutek skargi kasacyjnej uczestniczki
‎
od postanowienia Sądu Okręgowego w W.
‎
z dnia 1 października 2015 r., sygn. akt VI Ca […],
1. odmawia przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania
2. przyznaje adwokat A. W. od Skarbu Państwa
‎
- Sądu Okręgowego w W. kwotę 120 zł (sto
‎
dwadzieścia), powiększoną o stawkę podatku VAT, tytułem
‎
kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej
‎
uczestniczce postępowania w postępowaniu kasacyjnym.
UZASADNIENIE
Zgodnie z brzmieniem art. 398
9
§ 1 k.p.c. Sąd Najwyższy przyjmuje skargę kasacyjną do rozpoznania w następujących wypadkach:
-
w sprawie występuje istotne zagadnienie prawne
-
istnieje potrzeba wykładni przepisów prawnych budzących poważne wątpliwości lub wywołujących rozbieżności w orzecznictwie sądów
-
zachodzi nieważność postępowania
-
skarga kasacyjna jest oczywiście uzasadniona.
Skarga kasacyjna jest nadzwyczajnym środkiem zaskarżenia, którego rozpoznanie przez Sąd Najwyższy musi być uzasadnione względami o szczególnej doniosłości, wykraczającymi poza indywidualny interes skarżącego, a mającymi swoje źródło w interesie publicznym, w szczególności przez zapewnienie jednolitej wykładni i stosowania prawa.
Skarga kasacyjna uczestniczki postępowania od postanowienia Sądu Okręgowego w W. z dnia 1 października 2015 r. zawiera wniosek o jej przyjęcie do rozpoznania z powołaniem się na nieważność postępowania. Analiza wniosku o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania i jego uzasadnienia prowadzi jednakże do stwierdzenia, że wskazana przez skarżącą podstawa przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania nie zachodzi. Brak jest bowiem podstaw by przyjąć, że w sprawie miała miejsce nieważność postępowania, z przyczyn wskazanych przez skarżącą. W uzasadnieniu wniosku o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania trafnie stwierdzono, że z art. 48 ustawy o ochronie zdrowia psychicznego nie wynika aby istniał ustawowy obowiązek ustanowienia dla uczestniczki postępowania pełnomocnika z urzędu. Sąd pierwszej instancji dopuścił dowód z  opinii biegłego psychiatry oraz dowód z przesłuchania uczestniczki postępowania. Dowody te nie wskazują aby istniała potrzeba ustanowienia dla uczestniczki postępowania pełnomocnika z urzędu aby zapewnić jej możliwość obrony praw przed sądem, z uwagi na stan zdrowia uczestniczki postępowania. Rozpoznanie u  niej zaburzeń urojeniowych i przyjęcie przez biegłego, że istniała podstaw do przyjęcia uczestniczki postępowania do szpitala w określonej dacie mimo braku jej zgody, nie stanowiły zaś wystarczającej podstawy do uznania, że w postępowaniu sądowym uczestniczka postępowania powinna korzystać z pomocy pełnomocnika
‎
z urzędu. Nie można zatem przyjąć, że w wyniku nieustanowienia pełnomocnika z  urzędu uczestniczka postępowania została pozbawiona możliwości obrony praw i  spowodowało to nieważność postępowania.
Z tych względów w przedmiocie wniosku o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania orzeczono jak w treści postanowienia (art. 398
9
§ 2 k.p.c.).
db
[l.n]

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI