I CO 62/20

Sąd Najwyższy2020-06-24
SNCywilnepostępowanie cywilneŚrednianajwyższy
pomoc prawna z urzędukoszty zastępstwa procesowegowłaściwość sąduSąd NajwyższySąd Okręgowyskarga o wznowienie postępowania

Sąd Najwyższy stwierdził swoją niewłaściwość do rozpoznania wniosku o przyznanie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu i przekazał sprawę do Sądu Okręgowego w W., który ustanowił pełnomocnika.

Sąd Najwyższy rozpatrywał wniosek radcy prawnej P. P. o przyznanie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu w sprawie z powództwa S. K. przeciwko Skarbowi Państwa. Pełnomocnik została ustanowiona przez Sąd Okręgowy w W. do sporządzenia skargi o wznowienie postępowania, jednak po sporządzeniu opinii o braku podstaw do jej wniesienia, wystąpiła o przyznanie kosztów. Sąd Najwyższy stwierdził swoją niewłaściwość, uznając, że właściwy do rozpoznania wniosku jest sąd, który ustanowił pełnomocnika, czyli Sąd Okręgowy w W.

Sąd Najwyższy rozpoznał wniosek pełnomocnika powoda, radcy prawnej P. P., o przyznanie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu. Pomoc ta została udzielona w celu sporządzenia skargi o wznowienie postępowania w sprawie z powództwa S. K. przeciwko Skarbowi Państwa – Naczelnikowi Urzędu Skarbowego w W., zakończonej prawomocnym wyrokiem Sądu Najwyższego z dnia 16 października 2015 r., sygn. akt I CSK 940/14. Pełnomocnik została ustanowiona przez Sąd Okręgowy w W. postanowieniem z dnia 23 września 2019 r. Po sporządzeniu opinii prawnej stwierdzającej brak podstaw do wniesienia skargi o wznowienie postępowania, radca prawny P. P. wystąpiła do Sądu Najwyższego o przyznanie jej kosztów. Sąd Najwyższy, powołując się na ugruntowaną praktykę orzeczniczą, stwierdził swoją niewłaściwość do rozpoznania wniosku. Zgodnie z przepisami, o zwrocie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu orzeka sąd, przed którym świadczona była pomoc, lub sąd, który wydał postanowienie o ustanowieniu pełnomocnika, jeśli wniosek złożono po zakończeniu postępowania. W sytuacji, gdy pełnomocnik złożył opinię o braku podstaw do wniesienia skargi, a postępowanie nie zostało wszczęte, właściwy do rozpoznania wniosku o przyznanie kosztów jest sąd, który ustanowił pełnomocnika. W tym przypadku był to Sąd Okręgowy w W. Dlatego Sąd Najwyższy, na podstawie art. 200 § 1 k.p.c., przekazał rozpoznanie wniosku Sądowi Okręgowemu w W.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (1)

Odpowiedź sądu

Właściwy do rozpoznania wniosku jest sąd, który ustanowił pełnomocnika z urzędu.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy powołuje się na zasadę, że o zwrocie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej orzeka sąd, przed którym świadczona była pomoc, lub sąd, który wydał postanowienie o ustanowieniu pełnomocnika po zakończeniu postępowania. W sytuacji braku wszczęcia postępowania, właściwy jest sąd, który ustanowił pełnomocnika.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

przekazanie sprawy

Strony

NazwaTypRola
S. K.osoba_fizycznapowód
Skarb Państwa - Naczelnik Urzędu Skarbowego w W.organ_państwowypozwany
P. P.osoba_fizycznapełnomocnik z urzędu

Przepisy (1)

Główne

k.p.c. art. 200 § 1

Kodeks postępowania cywilnego

Sąd Najwyższy orzekł na podstawie tego przepisu o swojej niewłaściwości.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Właściwość sądu, który ustanowił pełnomocnika z urzędu do rozpoznania wniosku o koszty, gdy postępowanie nie zostało wszczęte.

Godne uwagi sformułowania

O zwrocie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu przez adwokata albo radcę prawnego orzeka na wniosek – do czasu zakończenia postępowania – sąd, przed którym świadczona była pomoc. W razie złożenia wniosku po zakończeniu postępowania właściwy do orzekania o przedmiotowym wniosku jest sąd, który wydał postanowienie o ustanowieniu pełnomocnika.

Skład orzekający

Karol Weitz

przewodniczący

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Ustalenie właściwości sądu do rozpoznania wniosku o przyznanie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu w specyficznych sytuacjach procesowych."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji braku wszczęcia postępowania po ustanowieniu pełnomocnika z urzędu.

Wartość merytoryczna

Ocena: 4/10

Sprawa dotyczy kwestii proceduralnych związanych z kosztami pomocy prawnej z urzędu, co jest istotne dla prawników, ale może być mniej interesujące dla szerszej publiczności.

Kto zapłaci za pomoc prawną z urzędu, gdy sprawa się nie zaczęła? Sąd Najwyższy wskazuje właściwy sąd.

Sektor

inne

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
SN
Sygn. akt I CO 62/20
POSTANOWIENIE
Dnia 24 czerwca 2020 r.
Sąd Najwyższy w składzie:
SSN Karol Weitz
w sprawie z powództwa S. K.
‎
przeciwko Skarbowi Państwa - Naczelnikowi Urzędu Skarbowego w W.  o zapłatę, zakończonej prawomocnym wyrokiem Sądu Najwyższego
‎
z dnia 16 października 2015 r., sygn. akt I CSK 940/14,
‎
na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej w dniu 24 czerwca 2020 r.,
‎
na skutek wniosku pełnomocnika powoda radcy prawnej P. P.
‎
o przyznanie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu,
‎
stwierdza swą niewłaściwość i przekazuje rozpoznanie wniosku Sądowi Okręgowemu w W..
UZASADNIENIE
Postanowieniem z dnia 23 września 2019 r. Sąd Okręgowy w W. ustanowił dla powoda S. K.  pełnomocnika z urzędu do sporządzenia skargi o wznowienie postępowania w sprawie z jego powództwa przeciwko Skarbowi Państwa – Naczelnikowi Urzędu Skarbowego w W.  zakończonej wyrokiem Sądu Najwyższego z dnia 16 października 2015 r., sygn. akt I CSK 940/14.
Ustanowiony pełnomocnik, radca prawny P. P. , sporządziła opinię prawną o braku podstaw do wniesienia skargi o wznowienie i w dniu 13 marca 2020 r. wystąpiła do Sądu Najwyższego o przyznanie jej kosztów nieopłaconej pomocy prawnej z tytułu sporządzenia tej opinii.
Sąd Najwyższy zważył, co następuje:
O zwrocie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu przez adwokata albo radcę prawnego orzeka na wniosek – do czasu zakończenia postępowania – sąd, przed którym świadczona była pomoc. W razie złożenia wniosku po zakończeniu postępowania właściwy do orzekania o przedmiotowym wniosku jest sąd, który wydał postanowienie o ustanowieniu pełnomocnika
‎
(por. w tym zakresie postanowienia Sądu Najwyższego z dnia 7 lutego 2013 r., III CSK 121/12, niepubl., i z dnia 25 lutego 2016 r., IV CSK 18/15, niepubl.).
Reguła ta, odniesiona
mutatis mutandis
, do sytuacji, w której ustanowiony przez sąd pełnomocnik złożył opinię o braku podstaw do wniesienia skargi o wznowienie postępowania, a następnie wystąpił o przyznanie mu kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu, oznacza, że do rozpoznania takiego wniosku właściwy jest sąd, który pełnomocnika ustanowił. W takiej sytuacji nie dochodzi bowiem w ogóle do wszczęcia postępowania, dla którego pełnomocnik został ustanowiony.
Skoro w sprawie pełnomocnika ustanowił Sąd Okręgowy w W., to Sąd ten jest właściwy do rozpoznania jego wniosku o przyznanie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej, gdy pełnomocnik złożył opinię o braku podstaw do wniesienia skargi o wznowienie postępowania zakończonego wyrokiem Sądu Najwyższego, ponieważ skarga ta nie została wniesiona i nie doszło do zainicjowania postępowania na jej podstawie.
Z tych względów, na podstawie art. 200 § 1
4
k.p.c., Sąd Najwyższy orzekł, jak w sentencji.
aj

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI