I CO 54/21

Sąd Najwyższy2021-05-11
SNCywilnepostępowanie cywilneŚrednianajwyższy
właściwość sąduk.p.c.miejsce zamieszkaniawłaściwość przemiennaSąd Najwyższypostępowanie cywilne

Podsumowanie

Sąd Najwyższy odmówił wyznaczenia sądu właściwego do rozpoznania sprawy o zapłatę i ustalenie, uznając, że nie zachodzą przesłanki do zastosowania art. 45 k.p.c.

Sąd Rejonowy w W. zwrócił się do Sądu Najwyższego o wyznaczenie sądu właściwego do rozpoznania sprawy z powództwa M. G. przeciwko bankowi o zapłatę i ustalenie. Powódka, mieszkająca we Włoszech, wnioskowała o przekazanie sprawy do sądu właściwego według jej ostatniego miejsca zamieszkania w Polsce, powołując się na właściwość przemienną. Sąd Najwyższy odmówił wyznaczenia sądu, stwierdzając, że nie zachodzą przesłanki z art. 45 k.p.c., gdyż właściwość sądu jest możliwa do ustalenia na podstawie przepisów kodeksu.

Sąd Najwyższy rozpatrzył wniosek Sądu Rejonowego w W. o wyznaczenie sądu właściwego do rozpoznania sprawy z powództwa M. G. przeciwko (...) Bank S.A. w W. o zapłatę i ustalenie. Powódka, stale zamieszkała we Włoszech, domagała się przekazania sprawy do rozpoznania sądowi właściwemu według jej ostatniego miejsca zamieszkania w Polsce, powołując się na art. 37^2 § 1 k.p.c. przewidujący właściwość przemienną sądu dla miejsca zamieszkania powoda. Sąd Najwyższy uznał, że nie zachodzą przesłanki do zastosowania art. 45 k.p.c., który dotyczy wyłącznie przypadków, gdy właściwości miejscowej sądu nie da się ustalić na podstawie przepisów kodeksu. W niniejszej sprawie miejsce siedziby pozwanego oraz miejsce zamieszkania powódki nie budziły wątpliwości. Sąd przypomniał, że uprawnienie do wyboru sądu przysługuje powodowi tylko wtedy, gdy właściwość kilku sądów jest uzasadniona, a miejsce zamieszkania osoby fizycznej określa się według przepisów Kodeksu cywilnego, przy czym można mieć tylko jedno miejsce zamieszkania. Ponieważ powódka wskazała, że jej miejsce zamieszkania znajduje się we Włoszech i nie posiada miejsca zamieszkania w Polsce w rozumieniu przepisów, Sąd Najwyższy nie znalazł podstaw do wyznaczenia sądu właściwego.

Potrzebujesz głębszej analizy? Agent AI przeanalizuje tę sprawę na tle orzecznictwa i odpowiedniego stanu prawnego.

Sprawdź

Zagadnienia prawne (1)

Odpowiedź sądu

Nie, nie zachodzą przesłanki do wyznaczenia sądu właściwego na podstawie art. 45 k.p.c.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy stwierdził, że art. 45 k.p.c. ma zastosowanie tylko wtedy, gdy właściwości sądu nie da się ustalić na podstawie przepisów kodeksu. W tej sprawie miejsce siedziby pozwanego i miejsce zamieszkania powódki (za granicą) są znane, co wyklucza zastosowanie art. 45 k.p.c. Prawo wyboru sądu przysługuje tylko gdy właściwość kilku sądów jest uzasadniona.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

odmowa wyznaczenia sądu właściwego

Strony

NazwaTypRola
M. G.osoba_fizycznapowódka
(…) Bank S.A. w W.spółkapozwany

Przepisy (6)

Główne

k.p.c. art. 45

Kodeks postępowania cywilnego

Przepis ten dotyczy wyłącznie przypadków, w których właściwości miejscowej sądu nie da się ustalić na podstawie przepisów tego kodeksu.

Pomocnicze

k.p.c. art. 37^2 § § 1

Kodeks postępowania cywilnego

Przewiduje właściwość przemienną sądu właściwego dla miejsca zamieszkania powoda.

k.p.c. art. 43 § § 1

Kodeks postępowania cywilnego

Uprawnienie do wyboru pomiędzy sądami potencjalnie właściwymi przysługuje powodowi jedynie wówczas, gdy właściwość kilku różnych sądów w ogóle jest uzasadniona.

k.p.c. art. 27 § § 1

Kodeks postępowania cywilnego

Określa miejsce zamieszkania osoby fizycznej.

k.c. art. 25

Kodeks cywilny

Definiuje miejsce zamieszkania osoby fizycznej jako miejscowość, w której osoba ta przebywa z zamiarem stałego pobytu.

k.c. art. 28

Kodeks cywilny

Reguła, według której można mieć tylko jedno miejsce zamieszkania.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Właściwość sądu jest możliwa do ustalenia na podstawie przepisów k.p.c. Powódka ma miejsce zamieszkania za granicą, co wyklucza zastosowanie art. 45 k.p.c. w celu wyznaczenia sądu w Polsce na podstawie właściwości przemiennej.

Odrzucone argumenty

Zastosowanie art. 37^2 § 1 k.p.c. i właściwość przemienna sądu dla miejsca zamieszkania powoda.

Godne uwagi sformułowania

Hipotezą art. 45 k.p.c. objęte zostały bowiem wyłącznie takie przypadki, w których właściwości miejscowej sądu nie da się ustalić na podstawie przepisów tego kodeksu. Za miejsce zamieszkania w rozumieniu art. 27 § 1 k.p.c. uważa się miejscowość, w której osoba ta przebywa z zamiarem stałego pobytu. Można mieć tylko jedno miejsce zamieszkania.

Skład orzekający

Anna Owczarek

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja art. 45 k.p.c. w kontekście właściwości przemiennej i miejsca zamieszkania powoda za granicą."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji braku podstaw do wyznaczenia sądu właściwego, gdy właściwość jest możliwa do ustalenia.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Orzeczenie wyjaśnia istotne kwestie proceduralne dotyczące właściwości sądu i miejsca zamieszkania, co jest ważne dla praktyków prawa cywilnego.

Kiedy Sąd Najwyższy odmawia wyznaczenia sądu? Kluczowa interpretacja przepisów o właściwości.

Agent AI dla prawników

Masz pytanie dotyczące tej sprawy?

Zapytaj AI Research — przeanalizuje to orzeczenie w kontekście ponad 1,4 mln innych spraw i aktualnych przepisów.

Wyszukiwanie w 1,4 mln orzeczeń SN, NSA i sądów powszechnych
Dogłębna analiza z powołaniem na źródła
Zadawaj pytania uzupełniające — jak rozmowa z ekspertem

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

SN
Sygn. akt I CO 54/21
POSTANOWIENIE
Dnia 11 maja 2021 r.
Sąd Najwyższy w składzie:
SSN Anna Owczarek
w sprawie z powództwa M. G.
‎
przeciwko (…) Bank S.A. w W.
‎
o zapłatę i o ustalenie,
‎
na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej w dniu 11 maja 2021 r.,
‎
na skutek wniosku Sądu Rejonowego w W.
‎
o wyznaczenie sądu właściwego do rozpoznania sprawy o sygn. akt I C (…),
odmawia wyznaczenia sądu właściwego do rozpoznania sprawy.
UZASADNIENIE
Postanowieniem z dnia 21 stycznia 2021 r. Sąd Rejonowy w W. zwrócił się w trybie art. 45 k.p.c. z wnioskiem do Sądu Najwyższego o wyznaczenie sądu właściwego do rozpoznania sprawy z powództwa M. G. przeciwko
(…)
Bank S.A. z siedzibą w W. o zapłatę i o ustalenie.
Sąd Najwyższy zważył:
Podstawą wystąpienia Sądu Rejonowego był, zamieszczony w pozwie, wniosek powódki - stale zamieszkałej we Włoszech - o przekazanie sprawy celem rozpoznania do sądu właściwego według jej ostatniego miejsca zamieszkania w Polsce tj. do Sądu Okręgowego w K. Powódka powołała się na art. 37
2
§ 1 k.p.c. przewidujący właściwość przemienną sądu właściwego dla miejsca zamieszkania powoda.
Hipotezą art. 45 k.p.c. objęte zostały bowiem wyłącznie takie przypadki, w których właściwości miejscowej sądu nie da się ustalić na podstawie przepisów tego kodeksu. W sprawie miejsce siedziby pozwanego ani miejsce zamieszkania powódki nie budzi wątpliwości. Należy przypomnieć, że zgodnie z art. 43 § 1 k.p.c. uprawnienie do dokonania wyboru pomiędzy sądami potencjalnie właściwymi przysługuje powodowi jedynie wówczas, gdy właściwość kilku różnych sądów w ogóle jest uzasadniona. W przeciwnym przypadku takie uprawnienie w ogóle nie powstaje. Za miejsce zamieszkania w rozumieniu art. 27 § 1 k.p.c. uważa się miejsce określone według przepisów Kodeksu cywilnego. Zgodnie z art. 25 k.c. miejscem zamieszkania osoby fizycznej jest miejscowość, w której osoba ta przebywa z zamiarem stałego pobytu. Z art. 28 k.c. wynika zaś reguła, według której można mieć tylko jedno miejsce zamieszkania. Powódka wskazała w pozwie wyraźnie, że jej miejsce zamieszkania znajduje się we Włoszech i nie ma tak rozumianego miejsca zamieszkania w Polsce (por. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 22 listopada 2002 r., III CO 9/02, niepubl.).
Z tych względów Sąd Najwyższy nie znajduje podstaw do wyznaczenia w oparciu o wskazany przepis sądu właściwego do rozpoznania sprawy.
jw

Nie znalazłeś odpowiedzi?

Zadaj pytanie naszemu agentowi AI — przeszuka orzecznictwo i przepisy za Ciebie.

Rozpocznij analizę