I CO 49/11
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd Najwyższy oddalił wniosek o oznaczenie sądu właściwego do rozpoznania sprawy spadkowej, wskazując, że nie można ustalić właściwości miejscowej jedynie na podstawie wątpliwości, a przepisy kodeksu cywilnego precyzują zasady ustalania sądu spadku.
Wnioskodawca A.W. zwrócił się do Sądu Najwyższego o oznaczenie sądu właściwego do wszczęcia sprawy o stwierdzenie nabycia spadku po B.D. Sąd Najwyższy oddalił wniosek, wskazując, że art. 45 k.p.c. dotyczy sytuacji, gdy właściwości miejscowej nie można ustalić na podstawie przepisów kodeksu, a nie gdy istnieją jedynie wątpliwości. Właściwość sądu spadku należy ustalać zgodnie z art. 628 k.p.c., a w braku podstaw – sąd rejonowy dla m. st. Warszawy.
Sąd Najwyższy rozpatrzył wniosek A.W. o oznaczenie sądu właściwego do wszczęcia postępowania o stwierdzenie nabycia spadku po B.D. Sąd oddalił wniosek, opierając się na treści art. 45 k.p.c. Zgodnie z tym przepisem, Sąd Najwyższy może oznaczyć sąd właściwy jedynie w sytuacji, gdy na podstawie przepisów kodeksu nie można ustalić właściwości miejscowej. W niniejszej sprawie wnioskodawca zgłosił jedynie wątpliwości co do właściwości, a nie brak możliwości jej ustalenia. Sąd wskazał, że właściwość sądu spadku należy ustalać zgodnie z art. 628 k.p.c., który określa, że jest nim sąd ostatniego miejsca zamieszkania spadkodawcy, a w dalszej kolejności sąd miejsca położenia majątku spadkowego lub jego części. W braku takich podstaw, właściwy jest sąd rejonowy dla m. st. Warszawy. Sąd Najwyższy odniósł się również do zmiany orzecznictwa dotyczącej jurysdykcji krajowej, podkreślając, że jej badanie należy do sądu właściwego, a nie Sądu Najwyższego przy oznaczaniu sądu miejscowo właściwego.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (2)
Odpowiedź sądu
Sąd Najwyższy jest właściwy do oznaczenia sądu właściwego na podstawie art. 45 k.p.c. tylko wówczas, gdy w myśl przepisów kodeksu nie można ustalić właściwości miejscowej, a nie gdy istnieją jedynie wątpliwości co do tego zagadnienia.
Uzasadnienie
Przepis art. 45 k.p.c. ma zastosowanie, gdy właściwość miejscowa nie może być ustalona na podstawie przepisów kodeksu. W przypadku wątpliwości, należy stosować przepisy określające właściwość sądu spadku (art. 628 k.p.c.).
Rozstrzygnięcie
Decyzja
oddalenie wniosku
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| A. W. | osoba_fizyczna | wnioskodawca |
| B. D. | osoba_fizyczna | spadkodawca |
Przepisy (3)
Główne
k.p.c. art. 45
Kodeks postępowania cywilnego
Przepis dotyczy sytuacji, gdy nie można ustalić właściwości miejscowej na podstawie przepisów kodeksu, a nie gdy istnieją jedynie wątpliwości.
k.c. art. 628
Kodeks cywilny
Określa właściwość sądu spadku (ostatnie miejsce zamieszkania spadkodawcy, miejsce położenia majątku, sąd rejonowy dla m. st. Warszawy).
Pomocnicze
k.p.c. art. 13 § § 2
Kodeks postępowania cywilnego
Ma odpowiednie zastosowanie w postępowaniu nieprocesowym.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Wniosek oparty na wątpliwościach, a nie na braku możliwości ustalenia właściwości miejscowej. Właściwość sądu spadku należy ustalać zgodnie z art. 628 k.p.c.
Godne uwagi sformułowania
oznaczenie przez Sąd Najwyższy na podstawie tego przepisu właściwego sądu może wchodzić w rachubę tylko wówczas, gdy w myśl przepisów kodeksu nie można ustalić właściwości miejscowej, a zatem nie w wypadku, gdy istnieją – tak jak to wynika z wywodów wnioskodawcy zawartych w jego wniosku - jedynie wątpliwości co do tego zagadnienia.
Skład orzekający
Tadeusz Wiśniewski
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Ustalanie właściwości sądu spadku i zakresu stosowania art. 45 k.p.c."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji braku możliwości ustalenia właściwości miejscowej, a nie zwykłych wątpliwości.
Wartość merytoryczna
Ocena: 4/10
Sprawa dotyczy rutynowej kwestii proceduralnej ustalania właściwości sądu w sprawach spadkowych, choć zawiera odniesienie do zmiany orzecznictwa.
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionySygn. akt I CO 49/11 POSTANOWIENIE Dnia 14 października 2011 r. Sąd Najwyższy w składzie : SSN Tadeusz Wiśniewski w sprawie z wniosku A. W. o oznaczenie sądu właściwego, przed który wnioskodawca zamierza wszcząć sprawę o stwierdzenie nabycia spadku po B. D., na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej w dniu 14 października 2011 r., oddala wniosek. 2 Uzasadnienie Stosownie do art. 45 k.p.c., jeżeli w myśl przepisów kodeksu nie można na podstawie okoliczności sprawy ustalić właściwości miejscowej, Sąd Najwyższy oznaczy sąd, przed który należy wytoczyć powództwo. Przepis ten z mocy art. 13 § 2 k.p.c., ma odpowiednie zastosowanie w postępowaniu nieprocesowym. Wobec takiej treści art. 45 k.p.c. jest oczywiste, że oznaczenie przez Sąd Najwyższy na podstawie tego przepisu właściwego sądu może wchodzić w rachubę tylko wówczas, gdy w myśl przepisów kodeksu nie można ustalić właściwości miejscowej, a zatem nie w wypadku, gdy istnieją – tak jak to wynika z wywodów wnioskodawcy zawartych w jego wniosku - jedynie wątpliwości co do tego zagadnienia. W okolicznościach sprawy, która ma być wszczęta zagadnienie to należy więc rozwiązać z uwzględnieniem art. 628 k.p.c., zgodnie z którym, do czynności w postępowaniu spadkowym, które należą do zakresu działania sądów, wyłącznie właściwy jest sąd ostatniego miejsca zamieszkania spadkodawcy, a jeżeli jego miejsca zamieszkania w Polsce nie da się ustalić, sąd miejsca, w którym znajduje się majątek spadkowy lub jego część (sąd spadku). W braku powyższych podstaw sądem spadku jest sąd rejonowy dla m. st. Warszawy. W tej sytuacji tylko dodatkowo Sąd Najwyższy zwraca uwagę na zmianę orzecznictwa i nieaktualność poglądu, że oznaczenie sądu miejscowo właściwego przez Sąd Najwyższy na podstawie art. 45 k.p.c. powinno być poprzedzone zbadaniem jurysdykcji krajowej. Obecnie w orzecznictwie, m.in. ze względu na obowiązujący porządek konstytucyjny zajmuje się stanowisko odmienne. Trafnie bowiem podkreślono w uzasadnieniu postanowienia Sądu Najwyższego z 29 października 2010 r., IV CSK 465/09 (OSNC 201, nr 2, poz. 22), że skoro założeniem organizacji sądownictwa jest podział pracy między sądami, to - jak trafnie wyjaśniono w najnowszym piśmiennictwie - istnienie w sprawie jurysdykcji krajowej nie powinno być przedmiotem oceny dowolnego sądu, lecz sądu właściwego. Poza tym gdyby nawet Sąd Najwyższy był zobowiązany do zbadania jurysdykcji krajowej przed oznaczeniem sądu właściwego, wynik tego 3 badania nie mógłby być wiążący dla sądu wskazanego jako właściwy, sąd ten bowiem ma obowiązek samodzielnego zbadania wszystkich bezwzględnych przesłanek procesowych. jz
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI