I CO 49/11
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd Najwyższy oddalił wniosek o oznaczenie sądu właściwego do wszczęcia postępowania spadkowego, wskazując, że przepis ten ma zastosowanie tylko w przypadku niemożności ustalenia właściwości, a nie wątpliwości.
Wnioskodawca A.W. zwrócił się do Sądu Najwyższego o oznaczenie sądu właściwego do wszczęcia postępowania o stwierdzenie nabycia spadku po B.D. Sąd Najwyższy oddalił wniosek, powołując się na art. 45 k.p.c. Podkreślono, że przepis ten ma zastosowanie jedynie wtedy, gdy właściwość miejscową sądu nie można ustalić, a nie gdy istnieją jedynie wątpliwości. Wskazano, że w przypadku spraw spadkowych właściwość sądu ustala się na podstawie art. 628 k.p.c. (ostatnie miejsce zamieszkania spadkodawcy).
Sąd Najwyższy rozpatrzył wniosek A.W. o oznaczenie sądu właściwego do wszczęcia postępowania o stwierdzenie nabycia spadku po B.D. Sąd, działając na podstawie art. 45 k.p.c. w związku z art. 13 § 2 k.p.c., oddalił wniosek. Uzasadnienie opiera się na wykładni art. 45 k.p.c., który stanowi, że Sąd Najwyższy oznacza sąd właściwy tylko wówczas, gdy na podstawie przepisów kodeksu nie można ustalić właściwości miejscowej. Wnioskodawca zgłosił jedynie wątpliwości co do właściwości, a nie całkowitą niemożność jej ustalenia. Sąd wskazał, że w sprawach spadkowych właściwość sądu (sąd spadku) określa art. 628 k.p.c., biorąc pod uwagę ostatnie miejsce zamieszkania spadkodawcy, a w dalszej kolejności miejsce położenia majątku spadkowego lub jego części, a w ostateczności sąd rejonowy dla m.st. Warszawy. Sąd Najwyższy dodał również, że zmiana orzecznictwa wyklucza konieczność badania jurysdykcji krajowej przed oznaczeniem sądu właściwego, gdyż jurysdykcja ta powinna być badana przez sąd właściwy.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (2)
Odpowiedź sądu
Nie, wniosek taki może być złożony tylko wtedy, gdy na podstawie przepisów kodeksu nie można ustalić właściwości miejscowej.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy podkreślił, że art. 45 k.p.c. ma zastosowanie w sytuacjach braku możliwości ustalenia właściwości, a nie w przypadku istnienia wątpliwości. Właściwość w sprawach spadkowych należy badać na podstawie art. 628 k.p.c.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
oddalenie wniosku
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| A. W. | osoba_fizyczna | wnioskodawca |
| B. D. | osoba_fizyczna | spadkodawca |
Przepisy (3)
Główne
k.p.c. art. 45
Kodeks postępowania cywilnego
Przepis ten ma zastosowanie tylko wtedy, gdy w myśl przepisów kodeksu nie można ustalić właściwości miejscowej, a nie w wypadku, gdy istnieją jedynie wątpliwości co do tego zagadnienia.
k.p.c. art. 628
Kodeks postępowania cywilnego
Określa właściwość sądu w postępowaniu spadkowym (sąd ostatniego miejsca zamieszkania spadkodawcy, sąd miejsca położenia majątku, sąd rejonowy dla m.st. Warszawy).
Pomocnicze
k.p.c. art. 13 § § 2
Kodeks postępowania cywilnego
Ma odpowiednie zastosowanie w postępowaniu nieprocesowym.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Art. 45 k.p.c. dotyczy sytuacji braku możliwości ustalenia właściwości, a nie wątpliwości. Właściwość w sprawach spadkowych określa art. 628 k.p.c.
Godne uwagi sformułowania
oznaczenie przez Sąd Najwyższy na podstawie tego przepisu właściwego sądu może wchodzić w rachubę tylko wówczas, gdy w myśl przepisów kodeksu nie można ustalić właściwości miejscowej, a zatem nie w wypadku, gdy istnieją – tak jak to wynika z wywodów wnioskodawcy zawartych w jego wniosku - jedynie wątpliwości co do tego zagadnienia.
Skład orzekający
Tadeusz Wiśniewski
sędzia
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Wykładnia art. 45 k.p.c. dotyczącego wniosku o oznaczenie sądu właściwego oraz właściwości sądu w sprawach spadkowych."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji braku możliwości ustalenia właściwości, a nie zwykłych wątpliwości.
Wartość merytoryczna
Ocena: 3/10
Jest to orzeczenie proceduralne dotyczące wykładni konkretnego przepisu Kodeksu postępowania cywilnego, mało interesujące dla szerszego grona odbiorców.
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionySygn. akt I CO 49/11 POSTANOWIENIE Dnia 14 października 2011 r. Sąd Najwyższy w składzie : SSN Tadeusz Wiśniewski w sprawie z wniosku A. W. o oznaczenie sądu właściwego, przed który wnioskodawca zamierza wszcząć sprawę o stwierdzenie nabycia spadku po B. D., na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej w dniu 14 października 2011 r., oddala wniosek. 2 Uzasadnienie Stosownie do art. 45 k.p.c., jeżeli w myśl przepisów kodeksu nie można na podstawie okoliczności sprawy ustalić właściwości miejscowej, Sąd Najwyższy oznaczy sąd, przed który należy wytoczyć powództwo. Przepis ten z mocy art. 13 § 2 k.p.c., ma odpowiednie zastosowanie w postępowaniu nieprocesowym. Wobec takiej treści art. 45 k.p.c. jest oczywiste, że oznaczenie przez Sąd Najwyższy na podstawie tego przepisu właściwego sądu może wchodzić w rachubę tylko wówczas, gdy w myśl przepisów kodeksu nie można ustalić właściwości miejscowej, a zatem nie w wypadku, gdy istnieją – tak jak to wynika z wywodów wnioskodawcy zawartych w jego wniosku - jedynie wątpliwości co do tego zagadnienia. W okolicznościach sprawy, która ma być wszczęta zagadnienie to należy więc rozwiązać z uwzględnieniem art. 628 k.p.c., zgodnie z którym, do czynności w postępowaniu spadkowym, które należą do zakresu działania sądów, wyłącznie właściwy jest sąd ostatniego miejsca zamieszkania spadkodawcy, a jeżeli jego miejsca zamieszkania w Polsce nie da się ustalić, sąd miejsca, w którym znajduje się majątek spadkowy lub jego część (sąd spadku). W braku powyższych podstaw sądem spadku jest sąd rejonowy dla m. st. Warszawy. W tej sytuacji tylko dodatkowo Sąd Najwyższy zwraca uwagę na zmianę orzecznictwa i nieaktualność poglądu, że oznaczenie sądu miejscowo właściwego przez Sąd Najwyższy na podstawie art. 45 k.p.c. powinno być poprzedzone zbadaniem jurysdykcji krajowej. Obecnie w orzecznictwie, m.in. ze względu na obowiązujący porządek konstytucyjny zajmuje się stanowisko odmienne. Trafnie bowiem podkreślono w uzasadnieniu postanowienia Sądu Najwyższego z 29 października 2010 r., IV CSK 465/09 (OSNC 201, nr 2, poz. 22), że skoro założeniem organizacji sądownictwa jest podział pracy między sądami, to - jak trafnie wyjaśniono w najnowszym piśmiennictwie - istnienie w sprawie jurysdykcji krajowej nie powinno być przedmiotem oceny dowolnego sądu, lecz sądu właściwego. Poza tym gdyby nawet Sąd Najwyższy był zobowiązany do zbadania jurysdykcji krajowej przed oznaczeniem sądu właściwego, wynik tego 3 badania nie mógłby być wiążący dla sądu wskazanego jako właściwy, sąd ten bowiem ma obowiązek samodzielnego zbadania wszystkich bezwzględnych przesłanek procesowych. jz
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI